Môn thể thao

Công cộng và Công chúng

Nhà báo Gia Hiền 14/06/2018 20:44

Công cộng và Công chúng

Tối qua, Bản tin thời sự 19h trên kênh VTV1 thông báo: Việc tổ chức các buổi chiếu công cộng các trận đấu trong khuôn khổ VCK World Cup 2018 (thu tiền hoặc không thu tiền) mà không được sự đồng ý của Đài Truyền hình Việt Nam đều vi phạm bản quyền.

Khỏi nói nhiều làm gì, hiểu luôn là, trừ khi bạn xem ở nhà, còn thì cứ bước ra đường tụ tập mà xem World Cup, thì bạn vi phạm bản quyền rồi. Mà chúng ta đều biết đấy, công cuộc thương lượng mua bản quyền World Cup lần này đã diễn ra cam go hồi hộp đến thế nào. Sát nút ngày khai mạc, VTV mới công bố là mua được, lại còn nhờ sự tài trợ của 2 tập đoàn lớn. Bởi vậy, bảo vệ chặt chẽ bản quyền cũng là điều hợp lý.

Nhưng "các buổi chiếu công cộng", nó mới chính là World Cup.

Từ khi người Việt Nam biết đến khái niệm "xem truyền hình trực tiếp bóng đá", thì người ta đã không xem một mình. Mấy chục năm trước, mỗi khi Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức truyền hình trực tiếp những trận cầu đỉnh cao của bóng đá thế giới (gồm 2 giải EURO và World Cup), thì đó đều là những lễ hội. Tivi cực hiếm, chủ yếu được trang bị cho Phòng văn hóa – thông tin của các Quận, huyện, phường, xã. Thế nên những chiếc tivi ấy (thường là đen trắng), được mang ra sân Ủy ban xã, hoặc sân khu tập thể, nhà văn hóa phường, nối thêm đôi loa thùng, cắm ăng-ten, chiếu cho cả khu dân cư cùng xem. Thường các trận đấu diễn ra vào đêm muộn, nhưng từ chặp tối, cả khối xóm đã cắp ghế vào nách, xuống xếp hàng xí chỗ. Rồi là râm ran chè thuốc, chuyện trò tán gẫu như thể ai cũng là những chuyên gia. Đến khi bóng lăn, thì thực là náo nhiệt. Tiếng hò reo hút hét, gọi tên cầu thủ, vỗ tay, xuýt xoa cảm thán tình huống bỏ lỡ, thậm chí cãi vã, khích bác, không thiếu thứ gì. Đó là không khí đám trẻ con không thể nào quên, những đêm hè rực rỡ không thể phai mờ.

Công cộng và Công chúng - Ảnh 1.

Sẽ là một cảm giác khác nếu tận hưởng một trận bóng ở ngoài quán cà phê, hay... bia hơi. Ảnh: Hải Đăng.

Ở phố thị, xuất hiện hình thức chiếu bóng đá đêm ở quán cà phê. Mô hình này xuất hiện đầu tiên ở các khu ký túc xá sinh viên. Chỉ 1.500 – 2.000 đồng/ cốc cà phê, thêm bao thuốc Vina, thế là các sinh viên lõ mắt "luyện" bóng đá xuyên đêm, còn chăm hơn luyện thi. Với túi tiền còm cõi của sinh viên, mô hình cà phê bóng đá thực sự đã cứu rỗi linh hồn, mang World Cup lại với những tín đồ xanh mặt vì "mỳ tôm không người lái" ròng rã ngày này sang tháng khác.

Khi mức sống thay đổi hơn, vật chất đã không còn thiếu thốn, nhà nhà đều có TV (thậm chí mỗi phòng một TV – giấc mơ mà 3 thập kỷ trước nhà giàu cũng không dám nghĩ đến), thì xem bóng đá vẫn không thể là một thú hưởng thụ riêng lẽ. Không thể có mặt trên sân, nhưng phải được hò hét, được tranh luận, được cá cược chút đỉnh, hay cùng ăn mừng bàn thắng bằng vài chai bia – đó là cái hứng thú cách 2 năm mới có 1 lần (xen kẽ 2 giải đấu EURO và World Cup) của các fan bóng đá. Quán bia, quán cà phê, cứ mỗi mùa World Cup lại trang bị máy chiếu, màn hình cỡ lớn, đưa ra đủ loại hình khuyến mại để khách đến quán xem. Những con phố cà phê của Hà Nội, Tp.HCM… những mùa bóng đá thì đêm sôi hơn ngày, thậm chí là nửa buổi sáng đóng cửa… ngủ bù (vì cả chủ lẫn khách đều thức thâu đêm đến sáng). Đừng nói các chủ quán kiếm nhiều tiền vụ này, so với kinh phí đầu tư, thì may lắm là hòa vốn. Nhưng điều quan trọng là thỏa lòng các khách quen, và chính những chủ quán thường cũng là các fan cuồng nhiệt của bóng đá.

Đã đành, hội nhập là chấp nhận các cuộc chơi theo luật quốc tế. Ở Hoa Kỳ chẳng hạn, nếu bạn muốn xem các giải thể thao chuyên nghiệp, thì phải chi những khoản rất đắt cho các hãng truyền hình cáp. Nhiều người không lựa chọn như vậy, nên thỉnh thoảng có trận đấu hay, họ ghé quán bar – mua 1 vại bia, và xem cùng mọi người. Vại bia đó giá cao hơn bình thường, đơn giản vì quán cũng phải bỏ nhiều tiền để được lắp TV chiếu trận đấu trực tiếp (mà tiền phí ở đây lại thu đắt gấp nhiều lần hộ gia đình, vì phục vụ mục đích kinh doanh). Bạn tôi đã từng phải xem một trận chung kết cúp C1 của Real Maldrid trong quán bar của cổ động viên Barcelona với cảm giác rất "buốt răng", nhưng không có lựa chọn nào khác, vì khách sạn nơi anh ở không trả tiền mua bản quyền cho giải đấu này.  

Thế nhưng, với người Việt Nam câu chuyện này khó mà chấp nhận nổi. Gần như chắc chắn, sẽ chẳng có chủ quán cà phê hay bia hơi nào tới Đài Truyền hình Việt Nam để tự nguyện nộp phí bản quyền. Mà VTV cũng chẳng thể nào đi từng phố, vào từng quán mà đòi tiền. Nhưng như chúng ta thấy đấy, sự khó khăn về bản quyền càng lúc càng cấp thiết. World Cup 2018, chút nữa đã không đến với Việt Nam – điều mà xưa nay người Việt Nam vẫn xem là đương nhiên. Rất có thể, mùa EURO hay World Cup tới, nếu chúng ta không nộp phụ phí bản quyền, thì sẽ chẳng có cái TV nào xem được bóng đá.

Lợi ích công cộng thì đúng rồi, chúng ta đều có quyền đòi hỏi. Nhưng xem đá bóng thì đã không còn là lợi ích công cộng nữa, mà là dịch vụ cộng đồng. Nếu cộng đồng muốn, thì phải thay đổi tư duy của mình thôi. Mà đến lúc đó, có khi mới rõ được ai là fan cứng, và ai là fan phong trào, nhỉ?

Nhà báo Gia Hiền

Bình luận

Kết quả U23 Thái Lan vs U23 Indonesia (4-0): Màn đáp trả ngọt ngào

Kết quả U23 Thái Lan vs U23 Indonesia (4-0): Màn đáp trả ngọt ngào

22/03/2019 18:53

Kết quả U23 Thái Lan vs U23 Indonesia. U23 Thái Lan đã có màn đáp trả ngọt ngào với chiến thắng 4-0 trước U23 Indonesia ở trận mở màn bảng K vòng loại U23 châu Á 2020.

Nhận định NBA: Houston Rockets vs San Antonio Spurs (ngày 23/3, 7h00)

Nhận định NBA: Houston Rockets vs San Antonio Spurs (ngày 23/3, 7h00)

22/03/2019 18:28

Dự đoán bóng rổ NBA trận đấu giữa Houston Rockets vs San Antonio Spurs diễn ra vào lúc 7h00 ngày 23/3.

"Quay phim" đặc biệt trong trận đấu U23 Thái Lan - U23 Indonesia

22/03/2019 18:10

Trong trận đấu khai màn vòng loại U23 Châu Á- bảng K- giữa U23 Thái Lan và U23 Indonesia, trên khán đài A SVĐ Mỹ Đình xuất hiện một "quay phim" đặc biệt. Đó chính là HLV Lưu Danh Minh, thành viên Ban huấn luyện ĐT U23 Việt Nam.

10 lý do Ryogoku Kokugikan là một địa điểm đặc biệt để tổ chức ONE: A NEW ERA

10 lý do Ryogoku Kokugikan là một địa điểm đặc biệt để tổ chức ONE: A NEW ERA

22/03/2019 18:00

Trong khi các trận đấu hấp dẫn tại sự kiện ONE: A NEW ERA đang là chủ đề thu hút nhiều sự chú ý, dường như ít người nhận ra rằng nhà thi đấu Ryogoku Kokugikan, nơi tổ chức sự kiện lịch sử này vào ngày 31 tháng Ba sắp tới tại thủ đô Tokyo Nhật Bản là một địa điểm hết sức đặc biệt.

Tin bóng đá 22/3: Gareth Bale tiết lộ sự thật về mối quan hệ với Ronaldo

Tin bóng đá 22/3: Gareth Bale tiết lộ sự thật về mối quan hệ với Ronaldo

22/03/2019 18:00

Những thông tin mới nhất ở các CLB MU, Man City, Chelsea, Arsenal, Liverpool, Real Madrid, Barca... trong ngày 22/3 sẽ được cập nhật liên tục tại đây.

Tiến Minh, Hải Đăng vào tứ kết Giải cầu lông YONEX North Harbour International 2019

Tiến Minh, Hải Đăng vào tứ kết Giải cầu lông YONEX North Harbour International 2019

22/03/2019 17:46

Chiều 22/3 (giờ Việt Nam), hai đại diện Việt Nam là Nguyễn Tiến Minh và Nguyễn Hải Đăng xuất sắc giành quyền vào tứ kết đơn nam Giải cầu lông YONEX North Harbour International 2019, đang diễn ra tại New Zealand.

MU có thể vô hiệu hóa Messi và khai thác lỗ hổng của Barca như thế nào khi gặp nhau ở Cúp C1?

MU có thể vô hiệu hóa Messi và khai thác lỗ hổng của Barca như thế nào khi gặp nhau ở Cúp C1?

22/03/2019 17:10

MU vẫn hoàn toàn có cơ hội làm nên điều bất ngờ trước Barca nếu học hỏi thành công cách các đối thủ trước đã vô hiệu hóa Messi.

Xem trực tiếp U23 Thái Lan vs U23 Indonesia trên kênh nào?

Xem trực tiếp U23 Thái Lan vs U23 Indonesia trên kênh nào?

22/03/2019 17:00

Cập nhật kênh chiếu, link xem trực tiếp U23 Thái Lan vs U23 Indonesia (17h00, 22/3) trong khuôn khổ vòng loại U23 châu Á 2020.

Kết quả U23 Nhật Bản vs U23 Macao (8-0): Cơn mưa bàn thắng vào lưới U23 Macao

Kết quả U23 Nhật Bản vs U23 Macao (8-0): Cơn mưa bàn thắng vào lưới U23 Macao

22/03/2019 17:00

Kết quả U23 Nhật Bản vs U23 Macao. U23 Macao đã có một hiệp đấu thành công trong 45 phút đầu tiên nhưng lại không thể đứng vững ở 45 phút của hiệp hai. Chung cuộc U23 Macao thất thủ 0-8 trước U23 Nhật Bản.

Curtis Blaydes đòi lấy đai vô địch Heavyweight UFC trong năm nay

Curtis Blaydes đòi lấy đai vô địch Heavyweight UFC trong năm nay

22/03/2019 17:00

Võ sĩ hạng 4 Heavyweight UFC Curtis Blaydes khẳng định anh đang ở phong độ chưa từng có và sẵn sàng chạy đua cho chiếc đai vô địch.