Những yếu tố cần lưu ý khi tham khảo video tự vệ

Khôi Nguyên 09/05/2019 14:00

Chỉ với từ khóa "self defense" hoặc "võ tự vệ", bạn sẽ tìm ra hàng nghìn video trên internet với đủ các loại HLV, đủ các tình huống... Dù vậy, các video này đều mắc chung những lỗi kinh điển trong tự vệ thực sự
Những yếu tố cần lưu ý khi tham khảo video tự vệ

Những video dạy tự vệ với hàng nghìn tình huống khác nhau, với hàng nghìn các HLV khác nhau và cũng với hàng nghìn cách giải quyết khác nhau chỉ trong một trường hợp nhất định. Giữa vô vàn các thông tin như thế, người xem rất dễ chọn phải những clip dạy tự vệ "rởm" với những tình huống sinh tử và cách giải quyết không thể nguy hiểm hơn. Như vậy, để có thể chọn lọc ra được những video tự vệ chất lượng, bạn phải chú ý đến những yếu tố sau.

1. Không phải võ sĩ giỏi là một thầy tự vệ giỏi và ngược lại

Đánh nhau đường phố và đánh võ đài là hai khái niệm khác nhau rất nhiều. Ở trên võ đài, các võ sĩ bị giới hạn bởi luật đấu và đối thủ để đảm bảo tính công bằng. Trong khi đó, ở các tình huống tự vệ thực tế, công bằng không phải là sự lựa chọn. Trong thực tế, bạn không thể yêu cầu kẻ tấn công mình phải chơi công bằng với bạn. Bạn có thể bị đánh lén, bạn có thể bị áp đảo về quân số, hay thậm chí là bạn có thể tay không tấc sắt đối diện với kẻ có vũ trang. Hơn hết, các tình huống đường phố chỉ xảy ra chớp nhoáng dưới 1 phút đồng hồ. Tự vệ chính là làm sao để có thể bảo vệ được bản thân trong 1 phút đồng hồ ít ỏi nhưng nguy hiểm đó.

Những yếu tố cần lưu ý khi tham khảo video tự vệ

Đường phố là một cuộc chiến hoàn toàn khác với võ đài, vậy nên người giữ tư duy võ đài sẽ khó dạy tự vệ

Các võ sĩ chuyên nghiệp là những người có thể chất tuyệt vời. Họ có sức mạnh và họ có tốc độ lẫn khả năng phản xạ đã được rèn luyện, nhưng một khi họ đã dùng danh tiếng của mình ra để làm những video dạy tự vệ, họ thường bỏ quên hai yếu tố quan trọng từ người xem đó là thể chất và kỹ năng. Đa phần, những người chơi võ với lịch tập đều đặn thường sẽ không mặn mà với những clip dạy tự vệ, tuy nhiên, phụ nữ, trẻ em và cả những người làm công việc bàn giấy ít luyện tập thể thao mới chính là những "khách hàng" chính của các video tự vệ.

Cũng như các "thầy" tự vệ khác, khi nhắc đến tự vệ, các võ sĩ khi làm clip dạy tự vệ cũng vô tình tự bó buộc mình vào một tình huống cố định và đưa ra phương án khống chế. Trên đường phố, các tình huống tự vệ luôn muôn màu muôn vẻ, chỉ cần thay đổi một vài chi tiết, tình huống thực tế sẽ trở nên khác biệt hoàn toàn với tình huống tập luyện.

Đến cả huyền thoại Anderson Silva cũng từng dạy chống dao, nhưng kỹ thuật này nhanh chóng bị dân chơi võ trên thế giới "bóc phốt" vì quá thiếu thực tế và nguy hiểm.

Những yếu tố cần lưu ý khi tham khảo video tự vệ

Trong clip, vấn đề đầu tiên là Anderson Silva dạy chống dao ở tư thế đâm từ trên xuống, tư thế đâm rất hiếm xảy ra trong tình huống thực tế. Điểm sai thứ hai trong bài viết chính là việc Anderson Silva chủ động đưa con dao vào rất gần cần cổ của chính mình, nơi có nhiều động mạch lớn. Có thể đối với một người có thể chất tuyệt vời và khả năng phản xạ chớp giật như Anderson Silva, đây là một kỹ thuật phù hợp, nhưng đối với những phụ nữ chân yếu tay mềm hay những anh nhân viên bàn giấy dành 8 tiếng ngồi máy tính và thêm 8 tiếng nữa để luyện game, thể lực để chạy trốn đã là yếu tố rất khó đảm bảo chứ chưa nói đến sức mạnh thể chất hay độ lì lợm về tinh thần. 

2. Thật sự rất dễ để lên kịch bản clip dạy võ

Tuy các võ sĩ không thể đảm bảo được tính thực tế trong các tình huống tự vệ, các video của họ phần nhiều vẫn đáng xem hơn đại đa số các "thầy tự vệ" khác vốn chực chờ kiếm view và sống nhờ lượt xem youtube. Vì khi đưa ra tình huống tự vệ, các "thầy" đã có thể định hình trước mọi diễn biến trong sự hợp tác của học trò để đưa ra những kỹ thuật trông có vẻ thực tế nhất.

Cặp đôi trẻ thử ứng dụng các kỹ thuật tự vệ với "quân xanh" không hợp tác

Có một sự thật khá thô thiển về các video dạy tự vệ, đó là dù cho các HLV tự vệ luôn cố tuyên truyền rằng người tự vệ phải đánh bẩn và đánh hiểm, họ vẫn luôn cố làm đẹp những kỹ thuật đánh bẩn của mình. Những cú thúc gối và hạ bộ hay những pha móc mắt, bẻ tay,... đều phải được thi triển trong những tư thế vô cùng đẹp mắt.  

Dù mang tiếng là "nhanh gọn", các video dạy tự vệ thật ra vẫn rất tập trung vào sự đẹp mắt của đòn thế khi thực hiện

Hơn nữa, ngay cả với những người không chuyên, việc nghĩ ra một tình huống và giải quyết tình huống cũng không phải là một điều quá khó khăn. Chắc chắn, chỉ với 15 phút tự suy nghĩ, bạn cũng có thể nghĩ ra rất nhiều tình huống tự vệ và cách giải quyết đẹp mắt. Việc cần làm chỉ còn là lựa một góc quay đẹp để post lên yotube mà thôi. Một thành viên của nhóm Funker Tactical (một nhóm tập hợp từ những cựu binh chuyên "bóc phốt" những quan niệm sai lầm về chiến đấu lẫn tự vệ) đã đăng một video về cùng một kỹ thuật múa dao, chỉ khác một điều là một video được đầu tư về trang phục và dàn dựng, còn ở phần clip còn lại, nhân vật chính lại "nhây" hết sức có thể. Chỉ cần qua dàn dựng, những kỹ thuật vô dụng cũng có thể trở nên cực kỳ mãn nhãn

Trước những điểm kể trên, việc tìm kiếm những võ sĩ/võ sư nổi tiếng dạy tự vệ cũng không hẳn là sai lầm. Trình độ của họ thực sự đã được kiểm chứng, những trường hợp "lỗi" như pha chống dao của Anderson Silva kể trên vốn chỉ là số ít. 

3. Video tự vệ tốt sẽ trông như thế nào? Một lớp dạy tự vệ hiệu quả sẽ tập luyện ra sao?

Hiện tại, để tìm một video tự vệ tốt là rất hiếm bởi các nội dung tự vệ đều xoay quanh việc chống dao và chống súng là chủ yếu. Các nội dung chống tay không lại thường chỉ loanh quanh ở những tư thế bóp cổ, ôm sau lưng hay túm tóc,... Các video này như đã nói ở trên, đều đưa ra tình huống cố định với cách giải quyết cố định, hoàn toàn không thực tế.

Một video dạy tự vệ tốt phải chỉ ra được một trường hợp và kinh nghiệm đối phó với trường hợp đó. Video cũng phải nói được cả những rủi ro và những cơ hội trong các kỹ thuật cũng như kinh nghiệm chiến đấu của chính bản thân HLV. Cũng chính vì quá thực tế và không chú trọng vào kỹ thuật, những video chất lượng thật sự có thời lượng rất ngắn. Video dưới đây là một ví dụ.

Trên video dạy chống dao và súng của mình, nhóm Funker Tactical không hề tập trung vào kỹ thuật tước dao và súng. Thay vào đó, họ tập trung vào yếu tố tiên quyết, giữ cho họng súng và mũi dao tránh xa cơ thể của mình. Trong clip, HLV của Funker Tactical cũng cho biết, nếu may mắn khống chế được tay giữ súng và dao, việc đầu tiên phải làm là di chuyển theo quán tính của đối thủ để giữ cho mũi súng và mũi dao không hướng về phía người tự vệ. Nếu như đảm bảo được yếu tố an toàn tiên quyết đó, bạn có thể nghĩ đến việc tấn công sau đó.

Đối với các lớp tự vệ, hãy ghi nhớ một điều rằng, KHÔNG có một lớp tự vệ cấp tốc nào thật sự hiệu quả. Võ thuật là quá trình tập luyện để tạo nên tốc độ, sức mạnh và phản xạ (trí nhớ cơ bắp). Bạn chỉ có thể tạo thành phản xạ nếu như bạn thực hiện một hành động đủ nhiều để tạo nên trí nhớ cơ bắp. Nếu chỉ học võ "cấp tốc trong 1-2 tuần, sức mạnh lẫn kỹ năng của bạn đều không được chuẩn bị kỹ càng để có thể tạm gọi là "dùng được".

4. Những yêu cầu tối quan trọng của người tự vệ

Người tự vệ cần phải đảm bảo được 3 yếu tố tối quan trọng: Nhận định tình huống, quyết đoán và thể chất tốt.

Tại sao cần nhận định tình huống tốt? Yếu tố quan trọng bậc nhất trong tự vệ chính là nhận định tình huống. Nếu có thể nhận diện được mối nguy hiểm từ xa, hay nhận diện được những vũ khí tự nhiên, những cơ hội tấn công, hay thậm chí là nhận định được những đường trốn chạy tốt, bạn đã nắm được phần lớn khả năng tự vệ thành công. Hai yếu tố còn lại đến từ việc phán đoán tốt và thể chất. Ngay cả với bắn súng chiến thuật, các HLV cũng đặt vấn đề nhận định tình huống lên hàng đầu, các tay súng phải nhận thức được mình nên bắn vào mục tiêu nào, di chuyển đến vị trí nào trước cả việc nổ súng.

Những yếu tố cần lưu ý khi tham khảo video tự vệ

Thiếu cảnh giác với tình huống, bạn sẽ gặp vô vàn rắc rối, khoan nói đến việc động tay động chân

Bên cạnh yếu tố nhận định tình huống, yếu tố quyết đoán cũng rất quan trọng. Các tình huống nguy hiểm thường chỉ xảy ra trong tích tắc, vì thế, người tự vệ thực sự không có đủ thời gian để do dự và suy tính, nếu do dự, bạn chắc chắn sẽ gặp nguy hiểm. Tâm lý của những kẻ tấn công cũng bất ổn như nạn nhân của chúng. Trong cơn hoảng loạn, con người sẽ thiếu tỉnh táo và gây ra những tổn thất không lường trước. Do đó, một là đầu hàng, hai là chống trả, nếu ở lưng chừng của do dự, bạn đã kích động tâm lý đối phương, bạn chắc chắn sẽ gặp nguy hiểm. 

Vì sao những nam thanh niên trẻ tuổi thường khó gặp cướp hơn phụ nữ, người già hay trẻ nhỏ? Vì cơ bản, nam giới có thể chất tốt hơn và là đối tượng mang nhiều rủi ro chống trả. Chính vì lý do này, các sự việc như quấy rối, cướp, dàn cảnh luôn nhắm đến những "con mồi" dễ nuốt hơn. Ngay cả với việc chạy trốn, nếu thể lực tốt, bạn có thể chạy được xa hơn, nhanh hơn và dễ dàng cắt đuôi mối nguy hơn là những người thể chất yếu phải thở dốc chỉ sau 3 bước chạy. Thậm chí, nếu có thể hình to lớn và khỏe mạnh, kẻ cướp chắc chắn sẽ chẳng dại dột chọn bạn làm con mồi, kể cả khi chúng có trang bị.

Khôi Nguyên

Bình luận

HLV Lee Tae-hoon: Tôi không biết về suy nghĩ HAGL chơi cho vui

HLV Lee Tae-hoon: Tôi không biết về suy nghĩ HAGL chơi cho vui

17/07/2019 23:12

HLV Lee Tae Hoon khẳng định HAGL luôn nỗ lực và khát khao chiến thắng trong mọi trận đấu thay vì "chỉ đá cho vui."

CĐV Thái Lan thấy may mắn cùng bảng ĐT Việt Nam ở vòng loại World Cup 2022

CĐV Thái Lan thấy may mắn cùng bảng ĐT Việt Nam ở vòng loại World Cup 2022

17/07/2019 23:10

Bất chấp việc để thua Việt Nam ở King's Cup 2019 nhưng các CĐV Thái Lan vẫn bày tỏ sự tự tin đáng ngạc nhiên khi biết kết quả bốc thăm đưa ĐT Thái Lan cùng bảng với ĐTVN tại vòng loại World Cup 2022.

Văn Toàn:

Văn Toàn: "Thật vui khi bàn thắng giải tỏa áp lực cho cả đội"

17/07/2019 23:04

Là người ghi bàn thắng quý như vàng để Hoàng Anh Gia Lai có 1 điểm rời Hàng Đẫy, vậy cảm xúc của Văn Toàn sau trận là như thế nào?

HAGL: Ai từ bỏ? - Ai thay đổi?

HAGL: Ai từ bỏ? - Ai thay đổi?

17/07/2019 22:59

Không phải bàn thắng của Văn Toàn ở những giây cuối cùng giúp HAGL giật lại 1 điểm trước Hà Nội mà chính là thái độ của CĐV HAGL trên sân Hàng Đẫy.

Vòng loại World Cup 2022 ở các khu vực trên thế giới diễn ra theo thể thức nào?

Vòng loại World Cup 2022 ở các khu vực trên thế giới diễn ra theo thể thức nào?

17/07/2019 22:20

Vòng loại World Cup 2022 đã bắt đầu vào ngày 6/6/2019 ở khu vực châu Á, trong khi các khu vực khác trên khắp thế giới với những thể thức khác nhau cũng lên kế hoạch để khởi tranh.

Kết quả V.League 2019 vòng 16: Thanh Hoá ngã ngựa, HAGL giật một điểm từ tay Hà Nội

Kết quả V.League 2019 vòng 16: Thanh Hoá ngã ngựa, HAGL giật một điểm từ tay Hà Nội

17/07/2019 22:16

Kết quả V.League 2019 mới nhất. Cập nhật kết quả vong 16 V.League 2019. Nam Định có chiến thắng thuyết phục trước Thanh Hoá, Khánh Hoà bất ngờ đánh bại Bình Dương hay Hà Nội tiếp tục chia điểm trên sân nhà là những điểm nhấn đáng chú ý.

Herbalife tiếp lửa tinh thần cho Đoàn Thể thao Việt Nam tại SEA Games 30 và ASEAN Para Games 2020

Herbalife tiếp lửa tinh thần cho Đoàn Thể thao Việt Nam tại SEA Games 30 và ASEAN Para Games 2020

17/07/2019 22:15

Tập đoàn dinh dưỡng toàn cầu Herbalife Nutrition trở thành Nhà tài trợ Dinh dưỡng chính thức cho vận động viên và huấn luyện viên thể thao Việt Nam tham dự SEA Games 2019 và ASEAN Para Games 2020.

Canada thực hiện chiến dịch quay trở lại Top 10 tại FIBA World Cup

Canada thực hiện chiến dịch quay trở lại Top 10 tại FIBA World Cup

17/07/2019 22:00

Từng là một trong 10 nền bóng rổ hàng đầu thế giới, Canada đang tìm cố gắng để tìm lại vị thế của mình. Với danh sách sơ bộ bao gồm 29 cái tên hàng đầu thế giới, Canada đang tự tin hơn bao giờ hết khi FIBA World Cup đang đến gần.

Bảng xếp hạng V.League 2019 vòng 16: TP. HCM nới rộng khoảng cách với Hà Nội FC

Bảng xếp hạng V.League 2019 vòng 16: TP. HCM nới rộng khoảng cách với Hà Nội FC

17/07/2019 21:35

Bảng xếp hạng V.League 2019 mới nhất. Cập nhật bảng xếp hạng vòng 16 V.League 2019. Một lần nữa mất điểm ở những phút bù giờ, Hà Nội bị TP. HCM bỏ lại sau lưng.

Trực tiếp Arsenal vs Bayern Munich (10h00): “Hùm xám” run rẩy

Trực tiếp Arsenal vs Bayern Munich (10h00): “Hùm xám” run rẩy

17/07/2019 21:15

Trực tiếp Arsenal vs Bayern Munich (10h00, 18/7). Cập nhật kênh chiếu, link xem trực tiếp Arsenal vs Bayern Munich thuộc giải giao hữu ICC 2019.