Thể thức mới khuyến khích các đội mạo hiểm hơn

Champions League đang chứng kiến cơn mưa bàn thắng chưa từng có kể từ khi UEFA chuyển sang thể thức vòng phân hạng 36 đội ở mùa giải 2024-2025. Ngày 14/10, 9 trận đấu khép lại với tổng cộng 46 bàn thắng. Trong lịch sử giải đấu, chỉ có hai ngày thi đấu ghi nhận nhiều bàn hơn, đều diễn ra ở lượt trận cuối vòng phân hạng của hai mùa trước.

Trước đó một ngày, các đội ghi thêm 32 bàn. Tổng cộng 78 bàn thắng trong hai ngày 13 và 14/10 đưa lượt trận thứ hai mùa giải 2026/27 trở thành vòng đấu có hiệu suất ghi bàn cao nhất lịch sử Champions League. Con số này vượt 9 bàn so với lượt trận mở màn, vốn đã lập thành tích cao thứ hai kể từ khi thể thức mới được áp dụng.

Đồ họa: The Analyst
Đồ họa: The Analyst

Sau 36 trận thuộc hai lượt đầu tiên, Champions League mùa này có 147 bàn thắng, tương đương trung bình 4,08 bàn mỗi trận. Nếu duy trì được hiệu suất ấy, đây sẽ là mùa giải có số bàn thắng trung bình cao nhất trong lịch sử Cúp C1/Champions League, chỉ đứng sau hai mùa giải 1955/56 và 1959/60 nếu tính cả giai đoạn giải đấu còn mang tên Cúp C1 châu Âu.

Một trong những lời giải thích đáng chú ý nằm ở sự thay đổi thể thức. Trong giai đoạn vòng bảng gồm 32 đội, áp dụng từ mùa 2003/04 đến 2023/24, chỉ 16 đội giành quyền vào vòng knock-out, tương đương 50% số đội tham dự. Với vòng phân hạng 36 đội hiện nay, 8 đội đứng đầu vào thẳng vòng 1/8, trong khi 16 đội tiếp theo có thêm cơ hội thông qua vòng play-off. Như vậy, có tới 24 đội, tương đương 66,7%, vẫn có thể tiếp tục cuộc đua sau vòng phân hạng.

Cơ chế này có thể khiến các đội sẵn sàng chấp nhận rủi ro hơn. Một thất bại không còn đồng nghĩa với việc cánh cửa đi tiếp gần như khép lại, bởi các đội vẫn có cơ hội sửa sai trong những lượt trận còn lại hoặc tìm đường vào vòng knock-out qua play-off.

Đồ họa: The Analyst
Đồ họa: The Analyst

Benfica là ví dụ rõ ràng ở mùa trước. Đội bóng Bồ Đào Nha thua 5 trong 8 trận vòng phân hạng nhưng vẫn giành vị trí thứ 24 để vào vòng play-off. Paris Saint-Germain thậm chí hai mùa liên tiếp vô địch Champions League dù không nằm trong nhóm 8 đội dẫn đầu vòng phân hạng, buộc phải đi qua vòng play-off. Trong hai chiến dịch đăng quang đó, PSG chỉ thắng 8 trong tổng số 16 trận vòng phân hạng.

Những trường hợp này cho thấy các đội không nhất thiết phải duy trì thành tích gần như hoàn hảo để nuôi hy vọng vô địch. Khi thất bại vẫn để lại cơ hội sửa chữa, việc đẩy cao đội hình, tăng sức ép và chấp nhận những khoảng trống phía sau có thể trở thành lựa chọn hợp lý hơn.

Những chiến thắng cách biệt ngày càng phổ biến

Dữ liệu thống kê cũng cho thấy Champions League đang xuất hiện nhiều trận đấu có cách biệt lớn hơn kể từ khi thể thức vòng phân hạng ra đời. Trong 21 mùa giải áp dụng vòng bảng truyền thống, từ 2003/04 đến 2023/24, có 190 trong tổng số 2.016 trận kết thúc với cách biệt ít nhất bốn bàn, chiếm 9,4%. Tỷ lệ này tăng lên 14,5% kể từ mùa 2024/25, tức các chiến thắng cách biệt từ 4 bàn trở lên xuất hiện thường xuyên hơn đáng kể.

Cách biệt bàn thắng trung bình giữa hai đội trong mỗi trận cũng tăng từ 1,56 lên 1,86 bàn. Trong khi đó, mức chênh lệch trung bình ở các chiến thắng tăng từ 2,02 lên 2,17 bàn. Những con số này cho thấy các trận đấu đang có xu hướng phân hóa rõ rệt hơn, thay vì chỉ phản ánh một vài vòng đấu bùng nổ.

Đồ họa: The Analyst
Đồ họa: The Analyst

Tuy nhiên, không thể quy toàn bộ hiện tượng này cho sự chênh lệch trình độ giữa các đối thủ. Kể từ khi vòng phân hạng được áp dụng, đã có 8 trận mà một đội thuộc 5 giải vô địch quốc gia hàng đầu châu Âu thắng đối thủ cùng nhóm với cách biệt ít nhất 4 bàn. Trong 4 mùa giải cuối cùng của thể thức vòng bảng cũ, con số tương ứng chỉ là 7 trận.

Số trận có tổng cộng từ 9 bàn trở lên cũng tăng đáng chú ý. Trong lịch sử Champions League, chỉ có 15 trận đạt đến cột mốc này, nhưng 4 trận diễn ra kể từ khi vòng phân hạng xuất hiện. Dù chưa đủ cơ sở để khẳng định đây là hệ quả trực tiếp của thể thức mới, tỷ lệ ấy vẫn đáng chú ý khi các trận thuộc vòng phân hạng từ mùa 2024-2025 chỉ chiếm khoảng 10,7% tổng số trận trong lịch sử giải đấu.

Đáng chú ý, xu hướng ghi bàn cao không chỉ xuất hiện ở vòng phân hạng. Mùa trước, vòng đầu tiên của Champions League đạt trung bình 3,38 bàn mỗi trận, trong khi giai đoạn knock-out đạt 3,73 bàn. Cả hai đều là những mức cao nhất kể từ mùa 2003/04. Hiệu suất ghi bàn ở vòng knock-out cũng tăng trong 3 mùa liên tiếp gần đây, cho thấy sự cởi mở của các trận đấu có thể không chỉ bắt nguồn từ việc các đội tìm cách tích lũy điểm số ở vòng phân hạng.

Trận AS Roma - Real Madrid có 7 bàn thắng sau màn bùng nổ điên rồ ở những phút cuối (Ảnh: Le Parisien)
Trận AS Roma - Real Madrid có 7 bàn thắng sau màn bùng nổ điên rồ ở những phút cuối (Ảnh: Le Parisien)

Dẫu vậy, vẫn còn quá sớm để kết luận 78 bàn thắng ở lượt trận thứ hai sẽ báo hiệu một mùa giải đặc biệt xuyên suốt. Hai lượt đấu đầu tiên chỉ cung cấp một mẫu dữ liệu nhỏ, trong khi những yếu tố như phong độ, chất lượng đối thủ, hiệu quả dứt điểm và tình hình nhân sự đều có thể tác động đến số bàn thắng.

Thể thức mới chắc chắn làm thay đổi cách các đội tính toán đường đi tại Champions League. UEFA từng kỳ vọng mô hình này sẽ mang lại trải nghiệm tốt hơn cho các CLB, cầu thủ và người hâm mộ. Lịch thi đấu dày hơn có thể làm tăng áp lực lên các đội bóng, nhưng những con số hiện tại cho thấy khán giả đang được chứng kiến nhiều bàn thắng và những trận đấu có diễn biến khó lường hơn.

Cơn sốt ghi bàn vì thế có thể đến từ sự kết hợp giữa thể thức thi đấu, cách các đội chấp nhận rủi ro và sự chênh lệch ngày càng rõ trong một số cuộc đối đầu. Liệu nhịp độ ấy có được duy trì đến vòng knock-out hay không vẫn cần thêm thời gian để kiểm chứng.

Những lượt đấu nhiều bàn thắng nhất lịch sử Champions League

Xếp hạng

Mùa giải

Lượt đấu

Số trận

Bàn thắng

1

2026/27

Lượt 2

18

78

2

2025/26

Lượt 3

18

71

3

2026/27

Lượt 1

18

69

4

2025/26

Lượt 1

18

67

4

2024/25

Lượt 5

18

67

6

2025/26

Lượt 5

18

64

6

2024/25

Lượt 8

18

64

8

2000/01

Lượt 1

16

63

9

2025/26

Lượt 2

18

62

9

2020/21

Lượt 3

16

62

11

2025/26

Lượt 7

18

61

11

2025/26

Lượt 8

18

61

Nguồn: UEFA. Thống kê bao gồm vòng bảng Champions League từ mùa 1992/93 đến 2023/24 và phân hạng từ mùa 2024/25; không tính vòng bảng thứ hai từng được tổ chức trong một số mùa giải.