Arsenal đang dẫn đầu Ngoại hạng Anh bởi Mikel Arteta đã xây dựng được một tập thể có khả năng thích nghi với nhiều kiểu trận đấu. Họ có thể dùng những pha phối hợp giàu kỹ thuật để xuyên phá hàng thủ đối phương, nhưng cũng biết cách chiến thắng trong những cuộc đấu đòi hỏi sức mạnh, sự lì lợm và cả những tiểu xảo thường được gọi là “nghệ thuật hắc ám” trong bóng đá.

Chuyến làm khách tại Anfield là minh chứng rõ ràng. Arsenal không thắng trên sân Liverpool kể từ năm 2012, nhưng lần này họ biết cách kiểm soát trận đấu bằng cả hai phương thức. Trong 20 phút đầu, đội khách cầm bóng chủ động, di chuyển thông minh và phối hợp gọn gàng. Sau khi vượt lên dẫn trước, họ chuyển sang phòng ngự chặt chẽ, tranh chấp quyết liệt và hạn chế tối đa khoảng trống cho đối thủ.

Liverpool kết thúc trận đấu mà không có nổi một cú sút trúng đích. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử Ngoại hạng Anh, đội chủ sân Anfield không thể đưa bóng đi trúng khung thành đối phương trong một trận đấu trên sân nhà.

Từ đội bóng "ngây thơ" đến tập thể biết chiến thắng bằng mọi giá

Với những khán giả trung lập, màn trình diễn của Arsenal không hẳn dễ xem. Có những tình huống gây tranh cãi khi các hậu vệ Gabriel Magalhaes và Ezri Konsa ngã xuống sân sau những va chạm không quá mạnh. Đội khách cũng không ngần ngại tận dụng các tình huống bóng chết, tranh thủ thời gian và làm gián đoạn nhịp chơi của Liverpool.

Tuy nhiên, Arsenal có lý do để lựa chọn cách tiếp cận ấy. Họ từng nhiều lần đến Anfield với ý định chơi thứ bóng đá tấn công cởi mở và phải trả giá đắt. Những thất bại 1-5 vào tháng 2/2014, 0-4 tháng 8/2017, 1-5 tháng 12/2018 và 0-4 tháng 11/2021 vẫn là ký ức không dễ chịu với người hâm mộ đội bóng thành London.

Arsenal hiện tại khác xa những phiên bản dễ bị tổn thương ấy. Đội bóng của Arteta không còn quá ngây thơ khi đối đầu với những đối thủ mạnh. Họ hiểu rằng phòng ngự chắc chắn là nền tảng quan trọng nhất, đặc biệt trong những trận đấu mà sức ép từ khán đài và đối thủ có thể khiến mọi kế hoạch ban đầu bị đảo lộn.

Liverpool bất lực trước hàng thủ Arsenal, trong đó trung vệ Konsa thực sự vững chắc (Ảnh: Reuters)
Liverpool bất lực trước hàng thủ Arsenal, trong đó trung vệ Konsa thực sự vững chắc (Ảnh: Reuters)

Khi bị Liverpool dồn ép, Arsenal lập tức dựa vào điểm mạnh nhất của mình. Hàng thủ vẫn duy trì sự chắc chắn dù thiếu William Saliba vì chấn thương. Ezri Konsa đảm nhận vai trò thay thế và phối hợp hiệu quả với Gabriel Magalhaes, trong khi Declan Rice tiếp tục là chốt chặn quan trọng trước bộ tứ vệ.

David Raya, Konsa, Gabriel và Rice đang tạo nên một trong những hệ thống phòng ngự đáng gờm nhất bóng đá Anh. Arsenal đã có 6 trận giữ sạch lưới sau 9 vòng Ngoại hạng Anh mùa này và mới để thủng lưới 5 bàn. Ba trong số đó đến từ trận đấu bất thường trước Brighton, đội bóng đã chơi tấn công đầy tốc độ và hiệu quả.

Riêng tại Anfield, Konsa, Gabriel và Rice có tổng cộng 14 pha giải nguy, thắng 8 pha tranh chấp và 9 lần giành lại quyền kiểm soát bóng. Konsa đặc biệt nổi bật khi liên tục cắt những đường chuyền hướng đến các tiền đạo Liverpool, đồng thời xử lý tốt những quả tạt từ hai biên.

Những con số ấy cho thấy Arsenal không đơn thuần lùi sâu để bảo vệ lợi thế. Họ biết cách chọn vị trí, áp sát đúng thời điểm và phá vỡ ý đồ tấn công của đối thủ. Khi Liverpool không thể tìm được khoảng trống để dứt điểm, đội khách cũng không phải chịu sức ép liên tục trong vòng cấm.

Arteta không còn phải chiều lòng khán giả trung lập

Arsenal chắc chắn vẫn sẽ bị chỉ trích vì cách họ giành chiến thắng. Những người yêu thích bóng đá tấn công có thể không hài lòng khi chứng kiến đội khách chủ động phòng ngự, tranh thủ từng tình huống và sử dụng những tiểu xảo để bảo toàn lợi thế.

Nhưng Arsenal không có nghĩa vụ phải chơi theo cách khiến tất cả khán giả trung lập hài lòng. Trong 22 năm dẫn dắt đội bóng, Arsene Wenger từng xây dựng một tập thể thường xuyên trình diễn thứ bóng đá đẹp mắt, nhưng không phải lúc nào cũng hiệu quả trong những trận đấu lớn. Arsenal dưới thời Arteta đang đi theo hướng ngược lại: họ có thể không thường xuyên tạo ra những màn trình diễn mãn nhãn ở các trận cầu căng thẳng, nhưng ngày càng biết cách giành kết quả cần thiết.

Ezri Konsa và Gabriel Magalhaes thực sự là bức tường vững chắc của Arsenal (Ảnh: Getty Images)
Ezri Konsa và Gabriel Magalhaes thực sự là bức tường vững chắc của Arsenal (Ảnh: Getty Images)

Nếu hỏi những CĐV Arsenal có mặt tại Anfield, phần đông chắc chắn sẽ chọn chiến thắng thực dụng thay vì một màn trình diễn đẹp mắt nhưng thất bại. Sau nhiều năm chứng kiến đội bóng đánh rơi điểm số trong những chuyến làm khách khó khăn, họ có lý do để hài lòng với sự thay đổi này.

Các đối thủ cạnh tranh chức vô địch cũng có cơ sở để lo ngại trước sự chắc chắn của Arsenal. Một thống kê đáng chú ý cho thấy trong 4/5 chuyến làm khách tại Ngoại hạng Anh mùa này, đội bóng của Arteta giành kết quả tốt hơn so với trận đấu tương ứng ở mùa trước.

Trên hành trình vô địch mùa giải trước, Arsenal chỉ giành được 4 điểm trong những chuyến làm khách trước Aston Villa, Sunderland, Nottingham Forest và Liverpool. Mùa này, họ đã thu về trọn vẹn 12 điểm ở 4 trận đấu tương ứng.

Sự khác biệt không chỉ nằm ở chất lượng đội hình. Arsenal hiện tại có sự quyết đoán, khả năng điều chỉnh chiến thuật và bản lĩnh để đối phó với những hoàn cảnh khác nhau. Khi cần kiểm soát bóng, họ có thể làm điều đó bằng những pha phối hợp kỹ thuật. Khi phải chịu sức ép, họ sẵn sàng lùi sâu, tranh chấp quyết liệt và sử dụng cả những chiêu thức không mấy đẹp mắt.

Đó là bước tiến đáng kể của Arsenal dưới thời Arteta. Họ không còn cố gắng chiến thắng bằng một phong cách duy nhất. Dù trận đấu diễn ra theo cách nào, đội bóng thành London cũng tìm được phương án để giành lợi thế. Và tại Anfield, thứ bóng đá thực dụng ấy đã mang về một chiến thắng có ý nghĩa đặc biệt.