ASEAN Cup 2026: Vì sao trận ra quân của tuyển Việt Nam ngày càng mất sức hút?

ASEAN Cup (tiền thân là AFF Cup) áp dụng thể thức sân nhà – sân khách kể từ năm 2018 với kỳ vọng tăng sức hấp dẫn cho vòng bảng. Theo quy định, mỗi bảng gồm 5 đội, mỗi đội thi đấu 4 trận, trong đó có 2 trận sân nhà và 2 trận sân khách. Đáng chú ý, đội được xếp hạt giống số 1 sẽ đá trận mở màn trên sân của đội hạt giống số 5.

Về lý thuyết, đây là cách để đội yếu nhất bảng có thêm lợi thế từ khán giả nhà, qua đó tạo ra khả năng xuất hiện bất ngờ. Tuy nhiên, thực tế suốt bốn kỳ giải gần nhất cho thấy điều ngược lại. Khoảng cách chuyên môn giữa nhóm đầu và nhóm cuối Đông Nam Á quá lớn khiến lợi thế sân bãi gần như không còn ý nghĩa. Tuyển Việt Nam là minh chứng rõ nhất.

Từ năm 2018 đến nay, "Những chiến binh sao vàng" đều được xếp ở nhóm hạt giống số 1 và đều mở màn bằng cuộc chạm trán với Lào. Kết quả là bốn chiến thắng liên tiếp với cách biệt áp đảo.

Năm 2018, dưới thời HLV Park Hang Seo, Việt Nam thắng 3-0 ngay trên sân Lào nhờ các bàn thắng của Công Phượng, Anh Đức và Quang Hải, tạo bước chạy đà hoàn hảo trước khi đăng quang ngôi vô địch.

Ba năm sau, khi giải đấu phải tổ chức tập trung tại Singapore vì ảnh hưởng của đại dịch COVID-19, Việt Nam tiếp tục vượt qua Lào với tỷ số 2-0. Đây lại là chiến thắng có cách biệt thấp nhất trong bốn lần đối đầu gần đây, nhưng thế trận vẫn hoàn toàn thuộc về đội bóng áo đỏ.

Đến AFF Cup 2022, khoảng cách còn được thể hiện rõ hơn khi Việt Nam vùi dập Lào tới 6-0 ngay trên sân khách. Tại ASEAN Cup 2024, đoàn quân của HLV Kim Sang Sik tiếp tục thắng 4-1. Dù Lào ghi được bàn danh dự trên chấm phạt đền ở phút bù giờ, đó cũng mới là bàn thắng đầu tiên của họ vào lưới Việt Nam sau bốn kỳ giải liên tiếp.

Những con số ấy phản ánh một thực tế: trận ra quân của tuyển Việt Nam gần như không còn mang tính thử thách. Thay vào đó, đây là cơ hội để ban huấn luyện hoàn thiện đội hình, tạo cảm giác bóng cho các trụ cột, thử nghiệm nhân sự và tích lũy sự tự tin trước khi bước vào những cuộc đối đầu quan trọng hơn.

Đây cũng không phải câu chuyện riêng của Việt Nam. Thái Lan, đội tuyển còn lại thường xuyên được xếp hạt giống số 1, cũng trải qua kịch bản tương tự. Tại AFF Cup 2018, "Voi chiến" thắng Timor Leste tới 7-0. Ba năm sau, họ vượt qua đối thủ này 2-0 trong bối cảnh thi đấu tập trung. Năm 2022, Brunei trở thành "quân xanh" khi thua Thái Lan 0-5. Đến ASEAN Cup 2024, Timor Leste tiếp tục nhận thất bại nặng nề 0-10.

Rõ ràng, ý tưởng tạo lợi thế cho đội yếu bằng sân nhà không đủ để thu hẹp khoảng cách đẳng cấp. Khi sự chênh lệch về chất lượng cầu thủ, kinh nghiệm và nền tảng bóng đá quá lớn, sân bãi chỉ còn mang ý nghĩa hình thức.

ASEAN Cup vì thế đang đối mặt với một nghịch lý. Trận đấu vốn được kỳ vọng tạo cú hích cho giải đấu lại thường diễn ra theo kịch bản một chiều. Các ứng viên vô địch có màn khởi động nhẹ nhàng, trong khi đội yếu khó tạo bất ngờ dù được thi đấu trước khán giả nhà.

Tại ASEAN Cup 2026, với tư cách đương kim vô địch, tuyển Việt Nam sẽ mở màn bằng chuyến làm khách trước Timor Leste. Dù với tư cách chủ nhà nhưng Timor Leste phải mượn sân Chonburi (Thái Lan) do chưa có sân vận động đạt tiêu chuẩn. Xét trên tương quan lực lượng, rất khó để kịch bản quen thuộc thay đổi. Nếu không có cú sốc ngoài dự đoán, đây nhiều khả năng sẽ tiếp tục là một trận đấu để tuyển Việt Nam làm nóng động cơ, hơn là một bài kiểm tra thực sự trên hành trình bảo vệ ngôi vương.