Bóng đá Thái Lan bị ví von là "con rùa đi ngược dòng" nhìn từ thất bại trước Việt Nam

Thất bại trước Việt Nam ở trận đấu gần nhất đang tạo ra những tranh luận lớn tại Thái Lan. Ông Samart Jenchaijitwanich, cựu trợ lý Bộ trưởng Tư pháp Thái Lan, cho rằng kết quả này không đơn thuần là câu chuyện thắng thua của một trận đấu mà có thể xem như “tín hiệu cảnh báo” cho những vấn đề đã tích tụ trong thời gian dài.

Trong bài viết đăng ngày 24/8, ông Samart dùng hình ảnh rất mạnh khi cho rằng bóng đá Thái Lan hiện không còn đơn giản là “con rùa đi chậm”, mà đang có nguy cơ “lùi xuống dòng nước”. Theo ông, thất bại trước Việt Nam không thể được sử dụng để đánh giá toàn bộ chất lượng nền bóng đá, nhưng cách đội tuyển Thái Lan thi đấu buộc người hâm mộ phải đặt câu hỏi về hướng đi hiện tại.

Việt Nam không còn là đối thủ mà Thái Lan có thể xem nhẹ

Trong quá khứ, Thái Lan từng được xem là một trong những nền bóng đá hàng đầu Đông Nam Á. Vị thế ấy đôi khi tạo ra tâm lý rằng bóng đá Thái Lan đương nhiên phải đứng trên phần còn lại của khu vực. Tuy nhiên, khoảng cách đó không còn tồn tại như trước.

Việt Nam chính là ví dụ rõ nhất. Ông Samart kể lại kỷ niệm từng tham dự cuộc họp với một bộ trưởng Việt Nam, đúng thời điểm đội tuyển Thái Lan thi đấu tại Việt Nam. Vị bộ trưởng này đã chủ động mời ông cùng đi xem bóng đá. Điều khiến ông ấn tượng là niềm đam mê rất lớn của người hâm mộ Việt Nam và nguồn năng lượng từ khán đài có thể truyền trực tiếp tới các cầu thủ.

Theo ông Samart, bóng đá Việt Nam đang tiến lên rõ rệt nhờ hệ thống đào tạo trẻ và sự cạnh tranh ngày càng quyết liệt trên bảng xếp hạng FIFA. Vì vậy, người Thái không thể tiếp tục mặc định rằng họ vượt trội so với Việt Nam.

Đây là thay đổi quan trọng về nhận thức. Việt Nam không còn chỉ là đội bóng cạnh tranh danh hiệu với Thái Lan mà đã trở thành đối thủ buộc bóng đá xứ Chùa Vàng phải nhìn lại chính mình.

Ông Samart cho rằng một trận thua không thể quyết định chất lượng của cả hệ thống. Tuy nhiên, nó có thể trở thành “tín hiệu cảnh báo” nếu những vấn đề tương tự xuất hiện nhiều lần. Điều đáng lo nhất không nằm ở một kết quả cụ thể mà ở nguy cơ khoảng cách giữa Thái Lan và những đối thủ cạnh tranh ngày càng thu hẹp.

Bóng đá Thái Lan từng có những giai đoạn thành công ngay cả khi hệ thống chưa chuyên nghiệp như hiện nay. Ông Samart nhắc tới thời kỳ các cầu thủ của đội Kasikornbank vừa làm việc tại ngân hàng vừa chơi bóng nhưng vẫn thi đấu với tinh thần và khát vọng rất cao.

Tất nhiên, bóng đá Thái Lan không thể quay lại mô hình bán chuyên nghiệp. Nhưng theo ông, những giá trị như kỷ luật, khát vọng và tinh thần chiến đấu cần được đưa trở lại trong hệ thống bóng đá chuyên nghiệp hiện nay.

Việc cầu thủ được hưởng mức lương cao hơn hay có điều kiện tập luyện tốt hơn không đồng nghĩa chất lượng bóng đá sẽ tự động tăng lên. Đằng sau một đội tuyển mạnh phải là hệ thống đào tạo đủ tốt để liên tục tạo ra những thế hệ cầu thủ mới.

Bóng đá trẻ và “vòng luẩn quẩn” khiến Thái Lan lo lắng

Theo ông Samart, vấn đề nghiêm trọng nhất nằm ở cấp độ bóng đá trẻ và cơ sở. Khi trẻ em không có đủ cơ hội tiếp cận bóng đá, thiếu sân chơi và thiếu động lực theo đuổi con đường chuyên nghiệp, số lượng tài năng đi vào hệ thống sẽ giảm. Khi nguồn cầu thủ chất lượng giảm, đội tuyển quốc gia cũng có ít lựa chọn hơn. Thành tích đi xuống khiến người hâm mộ thất vọng, lượng khán giả giảm và nguồn thu của bóng đá cũng bị ảnh hưởng.

Cuối cùng, nguồn lực dành cho đào tạo trẻ tiếp tục giảm. Đó là vòng luẩn quẩn mà bóng đá Thái Lan cần phá vỡ.

Ông Samart lấy sân Rajamangala làm một biểu hiện đáng chú ý. Sân đấu từng chứng kiến những khán đài đông kín trong các trận đấu của đội tuyển Thái Lan nhưng hiện không còn duy trì sức hút như trước ở một số trận. Với ông, đây không chỉ là câu chuyện về lượng khán giả mà còn phản ánh mức độ niềm tin của người hâm mộ.

Lượng khán giả qua các trận sân nhà của Thái Lan tại ASEAN Cup 2026

Bản quyền truyền hình vì thế cũng đóng vai trò quan trọng. Ông Samart cho rằng việc người dân có thể tiếp cận các trận đấu không đơn thuần là chuyện “xem miễn phí hay trả tiền”, mà liên quan tới cả hệ sinh thái bóng đá. Khi các trận đấu được tiếp cận dễ dàng, trẻ em có thêm cơ hội tìm kiếm thần tượng, người hâm mộ được duy trì sự quan tâm, nhà tài trợ có thêm lý do đầu tư và bóng đá tạo ra nhiều nguồn thu hơn.

Nhật Bản được ông đưa ra làm ví dụ. Từ việc tạo ra cảm hứng bóng đá cho trẻ em thông qua văn hóa đại chúng như “Captain Tsubasa”, quốc gia này từng bước xây dựng hệ thống đào tạo và phát triển cầu thủ. Thành quả là Nhật Bản trở thành đội tuyển thường xuyên góp mặt tại World Cup và ngày càng có nhiều cầu thủ thi đấu ở các giải hàng đầu thế giới.

Thái Lan không nhất thiết phải sao chép Nhật Bản, nhưng cần xây dựng một hệ thống có khả năng biến tình yêu bóng đá thành cơ hội thực tế cho trẻ em. Từ đó, ông Samart đề xuất một số hướng cải tổ: mở rộng khả năng tiếp cận các trận đấu quan trọng; đầu tư mạnh vào đào tạo trẻ trên toàn quốc; hỗ trợ sân bóng và HLV địa phương để phát hiện tài năng ở mọi khu vực; xây dựng hệ thống dữ liệu cầu thủ và ứng dụng khoa học thể thao theo tiêu chuẩn quốc tế.

Quan trọng nhất là một kế hoạch phát triển bóng đá dài hạn từ 5 đến 10 năm. Kế hoạch này cần có mục tiêu và quy định rõ ràng, đủ ổn định để không bị thay đổi hoàn toàn sau mỗi lần bộ máy quản lý có biến động.

Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng bởi đào tạo bóng đá trẻ không thể cho kết quả trong thời gian ngắn. Một cầu thủ trẻ hôm nay có thể cần nhiều năm mới bước lên đội tuyển quốc gia. Nếu mỗi nhiệm kỳ lại bắt đầu một kế hoạch mới, bóng đá Thái Lan khó có thể tạo ra sự phát triển liên tục.

Thất bại trước Việt Nam vì vậy đang trở thành lời cảnh báo lớn hơn bảng tỷ số. Việt Nam tiến lên, trong khi nhiều nền bóng đá khác tại Đông Nam Á cũng đầu tư mạnh hơn. Nếu Thái Lan tiếp tục dựa vào vị thế trong quá khứ, lợi thế từng tạo dựng có thể dần biến mất.

Một trận đấu không thể kết luận bóng đá Thái Lan đang đi xuống. Nhưng nếu thất bại trước Việt Nam trở thành động lực để giới quản lý nhìn thẳng vào những vấn đề từ đào tạo trẻ, cơ sở vật chất, bản quyền truyền hình đến khoa học thể thao và chiến lược dài hạn, đây có thể là điểm khởi đầu cho một cuộc cải tổ cần thiết.

Ngược lại, nếu mọi tranh luận chỉ dừng ở việc thay huấn luyện viên hay thay một vài cầu thủ, những vấn đề cũ sẽ tiếp tục quay lại.

Như ông Samart nhấn mạnh, bóng đá Thái Lan không thiếu người yêu bóng đá. Điều còn thiếu có thể là một hệ thống đủ mạnh để những người yêu bóng đá, đặc biệt là thế hệ trẻ, nhìn thấy tương lai của mình trong môn thể thao này.