Bruno Guimaraes đến Arsenal sẽ "chiếm chỗ" của những ngôi sao nào?

Bruno Guimaraes đến Emirates không phải để làm kép phụ

Trong nhiều năm qua, Arsenal liên tục đầu tư mạnh vào hàng tiền vệ với mong muốn xây dựng một khu trung tuyến đủ sức cạnh tranh với Manchester City và Liverpool. Declan Rice là bản hợp đồng bom tấn đầu tiên mở đầu cho kế hoạch ấy. Sau đó, Mikel Arteta tiếp tục đưa về Martin Zubimendi nhằm bổ sung khả năng điều tiết lối chơi, trong khi Mikel Merino mang đến chất thép và kinh nghiệm. Khi Myles Lewis-Skelly trưởng thành vượt bậc ở mùa giải trước, nhiều người tin rằng Arsenal đã sở hữu tuyến giữa gần như hoàn hảo.

Bởi vậy, thông tin đội bóng thành London đạt thỏa thuận chiêu mộ Bruno Guimaraes từ Newcastle với mức phí lên tới 75 triệu bảng phần nào gây bất ngờ. Không phải vì Guimaraes không đủ đẳng cấp để khoác áo Arsenal mà bởi Arteta vốn đã có quá nhiều lựa chọn chất lượng ở khu vực trung tuyến. Điều đó lập tức làm dấy lên câu hỏi: tiền vệ người Brazil sẽ được sử dụng ở đâu và ai sẽ là người phải nhường vị trí?

Đây là vấn đề không dễ trả lời bởi Guimaraes là một trong những tiền vệ toàn diện nhất Premier League hiện nay. Khác với nhiều cầu thủ chỉ giỏi ở một vai trò cụ thể, đội trưởng Newcastle có thể đảm nhiệm gần như mọi nhiệm vụ nơi tuyến giữa. Anh đủ khả năng chơi như một tiền vệ phòng ngự, một số 8 theo kiểu box-to-box hay thậm chí trở thành người cầm nhịp và phát động tấn công từ phần sân nhà.

Thực tế, chính sự đa năng ấy là điều khiến Arteta đặc biệt yêu thích. Nhà cầm quân người Tây Ban Nha từ lâu đã ưu tiên những cầu thủ có thể thích nghi với nhiều hệ thống khác nhau. Rice từng được sử dụng cả ở vị trí tiền vệ trụ lẫn tiền vệ con thoi. Kai Havertz di chuyển giữa vai trò tiền đạo và tiền vệ tấn công. Ngay cả Lewis-Skelly cũng được kéo từ cánh trái vào khu vực trung tuyến ở giai đoạn cuối mùa giải trước. Guimaraes vì thế hoàn toàn phù hợp với triết lý xây dựng đội hình linh hoạt mà Arteta theo đuổi.

Trong quãng thời gian khoác áo Newcastle, Guimaraes nhiều lần phải thi đấu ở vị trí tiền vệ trụ theo yêu cầu của Eddie Howe. Tuy nhiên, bản thân tuyển thủ Brazil chưa bao giờ giấu việc anh thích được chơi như một số 8 hơn. Chia sẻ với Sky Sports từ năm 2022, Guimaraes thừa nhận vai trò tiền vệ phòng ngự là điều Newcastle cần ở thời điểm đó, nhưng vị trí giúp anh phát huy tối đa khả năng vẫn là tiền vệ con thoi, nơi anh có thể tham gia nhiều hơn vào các pha tấn công.

Điều đáng nói là dù phải chơi thấp hơn sở trường, Guimaraes vẫn tạo ra những thống kê tấn công rất ấn tượng. Chỉ tính riêng tại Premier League, anh ghi 30 bàn và có thêm 25 pha kiến tạo sau 153 lần ra sân cho Newcastle. Đây là con số hiếm thấy đối với một cầu thủ thường xuyên đảm nhiệm vai trò điều tiết ở tuyến dưới. Mùa giải hiệu quả nhất của Guimaraes thậm chí chứng kiến anh ghi 7 bàn và kiến tạo 8 lần, thành tích mà không nhiều tiền vệ trung tâm tại giải đấu đạt được. Đó chính là lý do Arsenal sẵn sàng đầu tư số tiền lớn để đưa anh về Emirates. Arteta không đơn thuần bổ sung thêm một tiền vệ phòng ngự hay một cầu thủ sáng tạo.

Sự xuất hiện của Guimaraes cũng phản ánh tham vọng rất rõ ràng của Arsenal. Mùa giải trước, Rice và Zubimendi đều phải thi đấu hơn 4.000 phút trên mọi đấu trường. Đó là hệ quả của việc Arsenal thiếu những phương án đủ chất lượng khi Odegaard, Merino hay Havertz lần lượt gặp chấn thương. Những thời điểm ấy, Arteta gần như không có lựa chọn nào ngoài việc tiếp tục sử dụng Rice và Zubimendi, bất chấp dấu hiệu quá tải ngày càng rõ rệt.

Đó là bài học mà Arsenal không muốn lặp lại nếu tiếp tục cạnh tranh danh hiệu trên nhiều mặt trận. Với lịch thi đấu có thể vượt mốc 60 trận mỗi mùa, một đội bóng muốn vô địch Premier League hay Champions League không thể chỉ dựa vào 11 cầu thủ đá chính. Họ cần ít nhất hai lựa chọn chất lượng cho từng vị trí và Guimaraes chính là mảnh ghép giúp Arteta tiến gần hơn tới mục tiêu đó.

Tuy nhiên, việc tăng chiều sâu đội hình cũng đồng nghĩa cuộc cạnh tranh nội bộ sẽ trở nên khốc liệt hơn. Arsenal không bỏ ra 75 triệu bảng để mang về một cầu thủ chỉ ngồi trên ghế dự bị. Điều đó có nghĩa Guimaraes gần như sẽ chiếm một suất đá chính. Vấn đề còn lại chỉ là ai sẽ trở thành người phải nhường chỗ khi đội trưởng Newcastle xuất hiện trong đội hình của Arteta.

Guimaraes sẽ khiến Arteta thay đổi cách xây dựng hàng tiền vệ như thế nào?

Điểm đặc biệt của Guimaraes không nằm ở việc anh chơi tốt ở vị trí nào, mà ở chỗ tiền vệ người Brazil có thể đảm nhiệm nhiều vai trò khác nhau mà không làm giảm chất lượng lối chơi. Đây là mẫu cầu thủ mà Arteta luôn đánh giá rất cao. Trong bóng đá hiện đại, đặc biệt với một đội bóng theo đuổi triết lý kiểm soát như Arsenal, khả năng linh hoạt về chiến thuật đôi khi còn quan trọng hơn việc sở hữu một chuyên gia chỉ giỏi một nhiệm vụ.

Tại Newcastle, Guimaraes từng trải qua nhiều giai đoạn khác nhau. Có thời điểm anh được bố trí đá thấp nhất hàng tiền vệ để đảm nhận vai trò điều phối bóng từ phần sân nhà. Nhưng khi Sandro Tonali xuất hiện và đảm nhận vị trí số 6, Guimaraes lập tức được đẩy lên cao hơn. Chính ở vai trò tiền vệ con thoi, anh phát huy đầy đủ khả năng xâm nhập vòng cấm, tham gia phối hợp với các tiền đạo và tạo ra nhiều ảnh hưởng hơn ở mặt trận tấn công.

Điều đó mở ra hàng loạt phương án dành cho Arteta. Nếu muốn giữ nguyên cấu trúc quen thuộc của Arsenal, Guimaraes hoàn toàn có thể thay thế Merino hoặc thi đấu bên cạnh Rice trong vai trò tiền vệ số 8. Đây có lẽ cũng là vị trí phù hợp nhất với những gì bản thân cầu thủ người Brazil mong muốn.

Khả năng hoạt động rộng giúp Guimaraes có thể xuất hiện ở cả hai biên lẫn khu vực trung lộ. Anh đủ mạnh trong tranh chấp để giành lại quyền kiểm soát bóng, nhưng cũng sở hữu kỹ thuật và nhãn quan để tung ra những đường chuyền quyết định. Chính sự cân bằng giữa sức mạnh và kỹ thuật giúp anh trở thành một trong số ít tiền vệ có thể vừa đóng góp vào khâu phòng ngự, vừa trực tiếp tạo ra cơ hội ghi bàn.

Nếu Guimaraes đảm nhận vai trò này, Rice nhiều khả năng sẽ là người hưởng lợi lớn nhất. Mùa giải trước, tuyển thủ Anh phải gánh quá nhiều nhiệm vụ trong cùng một trận đấu. Anh thường xuyên lùi xuống hỗ trợ Zubimendi khi Arsenal triển khai bóng, sau đó lại phải tăng tốc để tham gia tấn công hoặc bọc lót cho hai biên. Khối lượng công việc quá lớn khiến Rice không ít lần bộc lộ dấu hiệu xuống sức ở giai đoạn cuối mùa.

Một phương án khác mà Arteta có thể tính đến là sử dụng Rice và Guimaraes trong sơ đồ hai tiền vệ trụ. Đây là cách Arsenal từng vận hành khá hiệu quả ở giai đoạn cuối mùa trước, khi Rice chơi bên cạnh Lewis-Skelly trong một số trận đấu. Hệ thống này giúp Arsenal có thêm người tham gia triển khai bóng từ tuyến dưới, đồng thời tạo điều kiện để các cầu thủ tấn công hoạt động tự do hơn ở phía trên.

Nếu Guimaraes thay thế Lewis-Skelly trong vai trò đó, Arsenal sẽ sở hữu một cặp tiền vệ có đẳng cấp hàng đầu Premier League. Cả hai đều có thể lùi xuống nhận bóng từ hàng phòng ngự, chủ động kéo bóng vượt tuyến và sẵn sàng dâng cao khi có khoảng trống. Điều này sẽ tạo ra sự cân bằng tốt hơn giữa tấn công và phòng ngự, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào khả năng bao quát của riêng Rice như trước.

Việc sử dụng sơ đồ hai tiền vệ trụ còn giúp Arteta giải quyết một vấn đề khác. Khi Guimaraes và Rice đứng phía sau, Odegaard hoặc Eberechi Eze sẽ được giải phóng hoàn toàn khỏi các nhiệm vụ phòng ngự để tập trung sáng tạo ở vị trí số 10. Đây là phương án có thể giúp Arsenal gia tăng đáng kể sức ép lên khung thành đối phương, nhất là trong những trận đấu họ cần kiểm soát bóng và áp đặt thế trận.

Tuy nhiên, Guimaraes không chỉ cạnh tranh với Merino hay Lewis-Skelly. Người chịu áp lực lớn nhất sau thương vụ này có lẽ lại là Zubimendi. Tiền vệ người Tây Ban Nha được đưa về với mục tiêu trở thành hạt nhân trong hệ thống của Arteta, nhưng Guimaraes cũng hoàn toàn đủ khả năng đảm nhiệm vai trò đó.

Những thống kê của mùa giải trước cho thấy tiền vệ người Brazil thực hiện trung bình 8,6 đường chuyền phá vỡ tuyến phòng ngự đối phương sau mỗi 90 phút. Đây là con số gần tương đương Odegaard và vượt khá xa cả Rice lẫn Zubimendi. Không chỉ vậy, Guimaraes còn đạt tỷ lệ chuyền hướng lên phía trước rất cao, cho thấy khả năng đưa bóng tiến nhanh về phía khung thành đối phương thay vì chỉ thực hiện những đường chuyền an toàn.

Điều này đồng nghĩa Arteta sẽ có thêm một "máy phát động" ngay từ tuyến dưới. Trong những trận đấu Arsenal cần tăng tốc độ luân chuyển bóng hoặc phải đối mặt với các đối thủ chơi phòng ngự lùi sâu, Guimaraes hoàn toàn có thể được kéo xuống đá số 6 thay cho Zubimendi. Ngược lại, khi cần ưu tiên khả năng tranh chấp và kiểm soát khu trung tuyến, chiến lược gia người Tây Ban Nha cũng có thể sử dụng cả Rice, Zubimendi và Guimaraes trong cùng một đội hình.

Chính sự linh hoạt ấy mới là điều khiến cuộc cạnh tranh nơi hàng tiền vệ Arsenal trở nên gay gắt hơn bao giờ hết, bởi từ mùa giải tới sẽ không còn bất kỳ ai được xem là "không thể thay thế".

Cuộc cạnh tranh khốc liệt và những ngôi sao có nguy cơ mất chỗ

Khi Guimaraes cập bến Emirates, người hâm mộ Arsenal không chỉ chờ đợi một tuyến giữa mạnh hơn mà còn chứng kiến cuộc cạnh tranh vị trí khốc liệt bậc nhất dưới thời Arteta. Trong nhiều mùa giải qua, chiến lược gia người Tây Ban Nha luôn nhấn mạnh rằng một đội bóng muốn cạnh tranh mọi danh hiệu không thể chỉ có 11 cầu thủ chất lượng. Ông muốn xây dựng một tập thể mà khoảng cách giữa người đá chính và dự bị là rất nhỏ. Guimaraes chính là mảnh ghép hoàn thiện mục tiêu ấy, nhưng cũng đồng thời khiến không ít cầu thủ phải đối mặt với nguy cơ đánh mất vai trò của mình.

Người chịu tác động trực tiếp nhất có lẽ là Merino. Tiền vệ người Tây Ban Nha được đưa về để bổ sung sức mạnh, khả năng tranh chấp và hỗ trợ Rice trong những trận đấu đòi hỏi cường độ cao. Dù đã có nhiều màn trình diễn tích cực, Merino chưa bao giờ trở thành nhân tố không thể thay thế trong hệ thống của Arteta.

Ngược lại, Guimaraes gần như hội tụ đầy đủ những phẩm chất mà Merino sở hữu, đồng thời vượt trội ở khả năng cầm bóng, thoát pressing và tổ chức tấn công. Nếu Arteta muốn lựa chọn giữa hai cầu thủ cho một suất đá chính ở vị trí tiền vệ con thoi, Guimaraes rõ ràng là cái tên có nhiều lợi thế hơn. Điều đó đồng nghĩa Merino nhiều khả năng sẽ trở thành phương án xoay tua, được sử dụng trong những trận đấu cần tăng cường sức mạnh tranh chấp hoặc khi Arsenal phải thi đấu với mật độ dày đặc.

Zubimendi cũng không còn ở vị thế an toàn như trước. Sau khi gia nhập Arsenal, tiền vệ người Tây Ban Nha nhanh chóng trở thành mắt xích quan trọng trong khâu triển khai bóng. Khả năng kiểm soát nhịp độ và phân phối bóng giúp anh được xem là người kế thừa hoàn hảo vai trò mà Jorginho từng đảm nhận. Tuy nhiên, Guimaraes lại có bộ kỹ năng tương đối giống Zubimendi, thậm chí còn toàn diện hơn ở nhiều khía cạnh.

Không chỉ tham gia điều phối lối chơi hiệu quả, tuyển thủ Brazil còn có khả năng dẫn bóng vượt qua lớp pressing đầu tiên của đối phương, điều mà Zubimendi không phải lúc nào cũng làm được. Những thống kê về số đường chuyền xuyên tuyến hay tỷ lệ chuyền hướng lên phía trước đều cho thấy Guimaraes có xu hướng chơi trực diện và tạo ra nhiều cơ hội tấn công hơn. Điều đó khiến Arteta sẽ có thêm một lựa chọn chất lượng cho vị trí tiền vệ mỏ neo, thay vì chỉ phụ thuộc vào Zubimendi như mùa giải trước.

Một cái tên khác cũng chịu ảnh hưởng đáng kể là Lewis-Skelly. Tài năng trẻ trưởng thành từ học viện Arsenal từng gây bất ngờ khi được Arteta kéo vào trung tâm hàng tiền vệ ở giai đoạn cuối mùa trước. Sự tự tin, nguồn năng lượng dồi dào cùng khả năng tranh chấp quyết liệt giúp Lewis-Skelly tạo ra dấu ấn mạnh mẽ, đến mức có thời điểm anh được ưu tiên hơn cả Zubimendi.

Dẫu vậy, giữa một cầu thủ mới 19 tuổi và một đội trưởng của Newcastle đã khẳng định đẳng cấp suốt nhiều mùa giải tại Premier League vẫn tồn tại khoảng cách rất lớn. Arteta chắc chắn vẫn xem Lewis-Skelly là một phần trong kế hoạch dài hạn, nhưng sự xuất hiện của Guimaraes sẽ khiến quá trình phát triển của cầu thủ trẻ này phải diễn ra theo hướng thận trọng hơn. Thay vì thường xuyên đá chính, Lewis-Skelly nhiều khả năng sẽ trở lại vai trò dự bị chiến lược, đồng thời được sử dụng linh hoạt ở cả vị trí hậu vệ trái lẫn tiền vệ trung tâm.

Ở chiều ngược lại, người gần như không bị ảnh hưởng là Rice. Thậm chí, tuyển thủ Anh còn được xem là cầu thủ hưởng lợi nhiều nhất từ thương vụ này. Odegaard cũng là trường hợp đáng chú ý. Thoạt nhìn, vị trí của đội trưởng Arsenal dường như không bị đe dọa bởi Guimaraes bởi hai cầu thủ đảm nhận những vai trò khác nhau. Tuy nhiên, sự linh hoạt về chiến thuật mà tiền vệ người Brazil mang lại có thể khiến Odegaard không còn là trung tâm sáng tạo duy nhất của đội bóng. Trong những trận đấu đòi hỏi sức mạnh và khả năng tranh chấp ở khu vực giữa sân, Arteta hoàn toàn có thể lựa chọn bộ ba Rice, Zubimendi và Guimaraes, chấp nhận giảm bớt sự mềm mại để đổi lấy khả năng kiểm soát thế trận.