Đại hội Thể thao Toàn quốc lần thứ X năm 2026: Bỏ tư duy "đếm huy chương", hướng đến Olympic

Với quy mô 12.000 VĐV và HLV tranh tài ở 48 môn thi đấu, Đại hội Thể thao toàn quốc lần thứ X diễn ra từ ngày 14/11 đến 12/12/2026 do TP.HCM đăng cai không chỉ là ngày hội thể thao lớn nhất nước. Vượt lên trên khuôn khổ một giải đấu quốc nội, kỳ Đại hội này được định hình là một cuộc "cải tổ" toàn diện về tư duy làm thể thao chuyên nghiệp của Việt Nam.

Nhấn mạnh về tính chất đặc biệt của kỳ Đại hội này, ông Nguyễn Hồng Minh - Phó Cục trưởng Cục Thể dục thể thao, Trưởng Tiểu ban Chuyên môn Kỹ thuật đã chỉ ra 4 thay đổi mang tính chiến lược.

Bước ngoặt tư duy: Từ bỏ "đếm huy chương", nhắm đích Olympic

Đã qua rồi thời kỳ các địa phương dàn trải nguồn lực chỉ để đua tranh vị trí trên bảng tổng sắp huy chương quốc nội. Đại hội Thể thao toàn quốc lần này được xác định là cuộc sát hạch quy môn lớn để rà soát lực lượng cho SEA Games 34, Olympic Los Angeles 2028 và ASIAD 2030.

Khẳng định về định hướng này, ông Nguyễn Hồng Minh nhấn mạnh: "Chúng tôi xác định, dấu ấn quan trọng nhất của Đại hội lần thứ X không chỉ là tổ chức thành công một sự kiện thể thao lớn, mà phải tạo ra bước chuyển về chất lượng chuyên môn, năng lực tổ chức và tư duy phát triển thể thao".

Ông cũng thẳng thắn chỉ ra sự thay đổi trong cách đánh giá thành tích: "Quan điểm của chúng tôi là phải chuyển mạnh từ đánh giá thành tích theo số lượng huy chương sang đánh giá chất lượng, trình độ và khả năng cạnh tranh quốc tế; tiến hành chuyển đổi đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, có mục tiêu và lộ trình cụ thể.

Kết quả Đại hội sẽ là cơ sở quan trọng để ngành thể thao rà soát, cơ cấu lại hệ thống đào tạo vận động viên, xác định các môn thể thao trọng điểm, xây dựng lực lượng kế cận và điều chỉnh kế hoạch đầu tư giai đoạn 2027–2030, hướng tới Olympic Los Angeles 2028, ASIAD 2030 và các đấu trường quốc tế tiếp theo. Trong đó, yêu cầu đặt ra là tập trung nguồn lực cho những môn, nội dung có khả năng cạnh tranh huy chương; gắn đào tạo, huấn luyện với ứng dụng khoa học, công nghệ, y học thể thao, dinh dưỡng và các phương pháp huấn luyện hiện đại".

"Thiết quân luật" với trọng tài, nói không với thoả hiệp

Tính liêm chính và công bằng được đặt lên hàng đầu nhằm tạo ra môi trường cạnh tranh sòng phẳng tuyệt đối. Ông Minh đưa ra thông điệp cứng rắn: "Công bằng, minh bạch và liêm chính là những nguyên tắc không thể thỏa hiệp trong tổ chức Đại hội. Mọi thành tích phải phản ánh đúng năng lực của vận động viên, mọi kết quả phải được xác lập trên cơ sở luật thi đấu và sự công tâm của trọng tài.

Công tác trọng tài là một trong những yếu tố quyết định chất lượng chuyên môn, tính công bằng và uy tín của Đại hội. Với quy mô lớn, số lượng môn và nội dung thi đấu nhiều, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm mọi cuộc thi được điều hành khách quan, chính xác, đúng luật, đúng điều lệ, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh để các vận động viên phát huy cao nhất năng lực chuyên môn".

Đặc biệt, để triệt tiêu tối đa sự can thiệp chủ quan, Ban Tổ chức sẽ dùng công nghệ làm "trọng tài thép". "Đối với những môn thi đấu có kết quả phụ thuộc nhiều vào đánh giá chủ quan, cần đặc biệt chú trọng cơ chế giám sát, kiểm soát xung đột lợi ích... Cùng với đó, tăng cường ứng dụng công nghệ, thiết bị điện tử, hệ thống ghi hình và các phương tiện hỗ trợ điều hành thi đấu... góp phần hạn chế sai sót, nâng cao độ chính xác, minh bạch của kết quả", ông Minh cho biết.

Bài toán chống lãng phí "hậu Đại hội"

Thay vì chạy đua xây dựng các siêu công trình ngàn tỷ để rồi bỏ hoang, Đại hội 2026 chọn lối đi bền vững, ưu tiên tận dụng và nâng cấp cơ sở vật chất hiện có tại TP.HCM và 5 địa phương phối hợp.

Lý giải về định hướng này, Trưởng Tiểu ban Chuyên môn Kỹ thuật chia sẻ: "Vấn đề quan trọng không chỉ là chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất phục vụ Đại hội, mà còn phải tính toán hiệu quả khai thác, sử dụng lâu dài sau khi sự kiện kết thúc. Quan điểm xuyên suốt là ưu tiên sử dụng, cải tạo, nâng cấp các công trình hiện có, tránh lãng phí nguồn lực.

Sau Đại hội, các công trình thể thao cần tiếp tục được khai thác phục vụ hoạt động đào tạo, huấn luyện, tổ chức các giải thi đấu quốc gia, quốc tế, phát triển thể thao quần chúng và cung cấp dịch vụ thể thao. Cùng với đó, cần đổi mới cơ chế quản lý, vận hành, đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực hợp pháp để nâng cao hiệu suất sử dụng, giảm gánh nặng ngân sách và phát huy giá trị của các công trình".

Ông khẳng định rõ tinh thần chỉ đạo của ngành: "Không đầu tư cơ sở vật chất chỉ để phục vụ một kỳ Đại hội, mà phải tạo ra những thiết chế thể thao có giá trị sử dụng lâu dài, phục vụ đồng thời thể thao thành tích cao và thể thao cho mọi người."

Phép thử toàn diện đầu tiên sau sáp nhập hành chính

Sự kiện quy tụ 36 đoàn thể thao diễn ra trong bối cảnh đặc biệt về mặt quản lý nhà nước. Ông Minh phân tích: "Đây là kỳ Đại hội đầu tiên được tổ chức sau khi các địa phương thực hiện sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính, tạo ra những thay đổi về không gian phát triển, quy mô nguồn lực, hệ thống đào tạo vận động viên và tổ chức quản lý thể thao".

Chính vì vậy, bảng vàng thành tích năm nay mang ý nghĩa sâu xa hơn một cuộc đấu thể lực: "Kết quả Đại hội sẽ là căn cứ quan trọng để đánh giá lại thực lực thể thao của từng địa phương, ngành; nhận diện những lợi thế, tiềm năng và những vấn đề cần điều chỉnh trong mô hình phát triển thể thao giai đoạn tới".

Với quy mô chưa từng có, Đại hội năm nay quy tụ 36 đoàn thể thao đến từ 34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cùng 2 ngành Công an và Quân đội. Sự kiện dự kiến đón khoảng 12.000 cán bộ, huấn luyện viên, vận động viên cùng 2.000 trọng tài. Bên cạnh đó, TP.HCM kỳ vọng thu hút hơn 200.000 lượt đại biểu, cổ động viên và du khách đến theo dõi các màn tranh tài đỉnh cao.

Chương trình thi đấu được thiết kế bám sát hệ thống đỉnh cao thế giới với 48 môn thể thao và 973 nội dung. Các bộ môn được chia thành ba nhóm chiến lược: 22 môn thuộc hệ thống Olympic (Điền kinh, Bơi lội, Thể dục dụng cụ, Bóng đá...), 7 môn thuộc ASIAD (Karate, Wushu, Esports...) và 19 môn thuộc SEA Games, Thể thao dân tộc (Vovinam, Võ cổ truyền, Lân-Sư-Rồng, Pickleball...).

TP.HCM sẽ là địa phương đăng cai chính, tận dụng tối đa hệ thống cơ sở vật chất tiêu chuẩn hiện có như Sân vận động Thống Nhất, Nhà thi đấu Phú Thọ, Nguyễn Du, Lãnh Binh Thăng. Các điểm nhấn quan trọng nhất của Đại hội bao gồm:

• Lễ Khai mạc: Tối ngày 21/11/2026 tại không gian mở hiện đại của Công viên Bờ sông Sài Gòn.

• Lễ Bế mạc: Ngày 12/12/2026 tại Rạp Xiếc và Biểu diễn đa năng Phú Thọ.

• Khởi tranh sớm: Để đảm bảo tiến độ, các môn Bóng bàn, Muay, Karate và Marathon sẽ thi đấu trước ngày Khai mạc 21/11.