Chelsea đã kết thúc toàn bộ các cuộc điều tra từ Liên đoàn bóng đá Anh (FA), Premier League và UEFA liên quan đến những sai phạm tài chính dưới thời chủ sở hữu cũ Roman Abramovich. Kết quả cuối cùng tưởng chừng khá nhẹ khi đội bóng chỉ phải nộp phạt 10 triệu bảng và nhận lệnh cấm đăng ký cầu thủ trong hai kỳ chuyển nhượng dưới dạng án treo.

Tuy nhiên, tài liệu giải trình vừa được FA công bố cho thấy Chelsea thực tế đã ở rất gần một án phạt đủ sức làm thay đổi lịch sử CLB. Nếu không có quyết định tự khai báo sai phạm của ban lãnh đạo mới và quá trình hợp tác với cơ quan điều tra, đội chủ sân Stamford Bridge hoàn toàn có thể đã phải xuống chơi ở giải hạng Nhất (Championship).

Chelsea từng đối mặt án trừ điểm đủ để xuống hạng

Theo văn bản giải trình của FA, mức xử phạt ban đầu cho Chelsea là trừ 15 điểm ở giải Ngoại hạng mùa 2025/26. Đây được xem là hình phạt phù hợp với... 74 vi phạm liên quan đến việc sử dụng và thanh toán tiền cho các nhân vật môi giới chuyển nhượng không được đăng ký hợp lệ trong giai đoạn từ năm 2011 đến năm 2018.

Những sai phạm này đều xảy ra dưới thời Roman Abramovich còn sở hữu Chelsea. Sau khi tiếp quản đội bóng vào năm 2022, tập đoàn BlueCo đã phát hiện nhiều giao dịch bất thường trong quá trình rà soát hồ sơ tài chính và quyết định chủ động báo cáo với các cơ quan quản lý bóng đá.

FA cho biết việc Chelsea tự khai báo và hợp tác đầy đủ trong quá trình điều tra là tình tiết giảm nhẹ rất quan trọng. Chính vì vậy, mức án khởi điểm 15 điểm được giảm một phần ba, xuống còn 10 điểm. Dù vậy, ngay cả mức phạt này cũng đủ tạo ra tác động rất lớn nếu được áp dụng trên bảng xếp hạng Premier League.

Chelsea sẽ phải xuống hạng ở mùa giải vừa qua nếu án phạt trừ điểm được thực hiện (Ảnh: Getty)
Chelsea sẽ phải xuống hạng ở mùa giải vừa qua nếu án phạt trừ điểm được thực hiện (Ảnh: Getty)

Mùa giải 2025/26, Chelsea chỉ kết thúc với khoảng cách 13 điểm so với West Ham, đội xếp thứ 18 và phải xuống hạng. Điều đó đồng nghĩa nếu mức phạt 15 điểm được giữ nguyên, Chelsea sẽ tụt xuống dưới nhóm an toàn và phải chia tay Premier League. Đây sẽ là cú sốc chưa từng có với một trong những CLB giàu truyền thống nhất nước Anh, đồng thời tạo ra hệ lụy khổng lồ về tài chính, thương mại và sức hút trên thị trường chuyển nhượng.

Trong tài liệu của FA, cơ quan này khẳng định mức án được giảm vì Chelsea đã chủ động báo cáo vụ việc, thừa nhận sai phạm và phối hợp toàn diện với quá trình điều tra. Ban lãnh đạo mới cũng tự nguyện cung cấp hàng nghìn tài liệu liên quan, giúp quá trình xác minh diễn ra thuận lợi hơn.

Sau đó, một Ủy ban quản lý độc lập quyết định tiếp tục giảm hình phạt xuống thành án trừ 6 điểm nhưng cho hưởng án treo đến ngày 30/6/2027, đồng thời phạt Chelsea 10 triệu bảng.

Đội bóng thành London vẫn không chấp nhận quyết định này và tiếp tục kháng cáo. Hội đồng kháng cáo cuối cùng đã hủy hoàn toàn án trừ điểm bị treo, thay thế bằng lệnh cấm đăng ký cầu thủ trong 2 kỳ chuyển nhượng liên tiếp, cũng dưới dạng án treo đến tháng 6/2027.

Nhờ quyết định này, Chelsea không bị ảnh hưởng tới điểm số tại Premier League, trong khi khoản tiền phạt 10 triệu bảng vẫn được giữ nguyên.

BlueCo giúp Chelsea khép lại di sản thời Abramovich

Toàn bộ 74 cáo buộc của FA đều liên quan đến việc Chelsea sử dụng những người môi giới không được đăng ký hợp lệ trong nhiều thương vụ chuyển nhượng diễn ra từ năm 2011 đến 2018.

Danh sách các bản hợp đồng bị nhắc đến bao gồm nhiều ngôi sao từng góp công lớn vào giai đoạn thành công của Chelsea như Eden Hazard, Samuel Eto'o, Willian, David Luiz, Ramires, Andre Schurrle và Nemanja Matic.

Dù vậy, FA cũng nhấn mạnh không có bất kỳ cáo buộc nào nhằm vào các cầu thủ kể trên. Cuộc điều tra chỉ tập trung vào cách thức thực hiện các khoản thanh toán và việc sử dụng các trung gian không đáp ứng quy định của bóng đá Anh.

Những sai phạm của Chelsea phần lớn xảy ra dưới thời ông chủ Abramovich (Ảnh: Daily Mail)
Những sai phạm của Chelsea phần lớn xảy ra dưới thời ông chủ Abramovich (Ảnh: Daily Mail)

Trước đó, Premier League cũng đã xử phạt Chelsea 10 triệu bảng cùng lệnh cấm chuyển nhượng dưới dạng án treo sau khi CLB thừa nhận thực hiện khoảng 47 triệu bảng thanh toán bí mật cho các người môi giới và bên thứ ba trong cùng giai đoạn.

Ban tổ chức Premier League tiết lộ mức phạt ban đầu đáng lẽ là 20 triệu bảng. Tuy nhiên, Chelsea được giảm một nửa vì chủ động khai báo và hợp tác với cuộc điều tra.

Điều này cho thấy chiến lược của BlueCo ngay từ khi tiếp quản CLB đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Thay vì phủ nhận hoặc kéo dài tranh chấp, ban lãnh đạo mới lựa chọn công khai toàn bộ sai phạm lịch sử, chấp nhận trách nhiệm và làm việc trực tiếp với các cơ quan quản lý.

Trong thông báo chính thức, Chelsea cho biết ngay từ năm 2022, CLB đã tự báo cáo các vi phạm tiềm ẩn với tất cả cơ quan quản lý liên quan. Đội bóng cũng khẳng định đã làm việc minh bạch trong suốt quá trình điều tra và chủ động cung cấp hàng nghìn tài liệu để phục vụ việc xác minh.

Sau khi các thỏa thuận với UEFA và Premier League lần lượt được hoàn tất, việc FA chính thức khép lại vụ việc đồng nghĩa mọi quy trình pháp lý liên quan đến giai đoạn Roman Abramovich đã kết thúc.

Đáng chú ý, Premier League cũng đưa ra kết luận quan trọng rằng Chelsea không vi phạm Quy tắc Lợi nhuận và Bền vững (PSR) trong các mùa giải bị điều tra, ngay cả khi những khoản thanh toán này được ghi nhận đúng quy định ngay từ đầu.

Điều đó cho thấy bản chất của vụ việc không nằm ở việc Chelsea cố tình lách luật tài chính hay che giấu tình trạng thua lỗ, mà chủ yếu liên quan đến quy trình thanh toán và việc sử dụng các người môi giới không đáp ứng quy định của FA.

Khoản tiền phạt 10 triệu bảng mà Chelsea phải nộp sẽ được FA đầu tư cho bóng đá phong trào tại Anh. Trong khi đó, lệnh cấm chuyển nhượng chỉ có hiệu lực nếu Chelsea tái phạm trước thời hạn ngày 30/6/2027.

Sau gần 4 năm kể từ khi BlueCo tiếp quản đội bóng, Chelsea cuối cùng cũng có thể khép lại chương đen tối còn sót lại từ thời Abramovich. Quan trọng hơn, quyết định chủ động tự khai báo ngay từ đầu đã giúp đội chủ sân Stamford Bridge tránh được kịch bản tồi tệ nhất: một án phạt trừ điểm đủ khiến họ phải xuống hạng ở mùa giải trước.