Nghịch lý số 9 ở tuyển Tây Ban Nha: Những trung phong cổ điển lạc lối

Vị trí trung phong đang trở thành một trong những vai trò khó khăn nhất tại đội tuyển Tây Ban Nha, đặc biệt với những tiền đạo mang phong cách cổ điển, thường xuyên hoạt động trong vòng cấm và chờ đợi cơ hội dứt điểm.

Tại EURO 2012, khi không có David Villa – chân sút vĩ đại nhất lịch sử đội tuyển thời điểm đó vì chấn thương, HLV Vicente del Bosque từng thử nghiệm phương án sử dụng Cesc Fabregas trong vai trò “số 9 ảo”. Đó là một dấu hiệu sớm cho thấy Tây Ban Nha có thể vận hành hiệu quả mà không cần một trung phong truyền thống.

Đến hiện tại, đội tuyển Tây Ban Nha, với tư cách đương kim vô địch châu Âu và thế giới, tiếp tục phát triển theo hướng đó. Hệ thống của HLV Luis de la Fuente vận hành trơn tru với những cầu thủ có khả năng di chuyển linh hoạt, phối hợp và hoán đổi vị trí. Trong đó, Mikel Oyarzabal và Ferran Torres là hai phương án thường xuyên đảm nhận vai trò cao nhất trên hàng công, dù cả hai đều không phải những trung phong cổ điển.

Thống kê cho thấy sự thay đổi rõ rệt này. Kể từ khi vô địch EURO ngày 12/7/2024, Tây Ban Nha đã chơi 32 trận và ghi tổng cộng 79 bàn thắng. Tuy nhiên, chỉ có hai bàn đến từ những tiền đạo mang phong cách số 9 truyền thống.

Joselu ghi bàn trong chiến thắng 4-1 trước Thụy Sĩ tại Geneva vào tháng 9/2024. Một tháng sau, Alvaro Morata lập công trong trận thắng Serbia 3-0. Đó cũng là hai bàn thắng gần nhất của các trung phong cổ điển cho La Roja.

Trong giai đoạn này, Oyarzabal nổi lên như một trong những chân sút hiệu quả nhất của tuyển Tây Ban Nha. Tiền đạo Real Sociedad đã ghi 19 trong tổng số 79 bàn thắng, chiếm gần 24% thành tích ghi bàn của toàn đội.

Xếp phía sau Oyarzabal là Ferran Torres, một cầu thủ vốn xuất thân ở vị trí chạy cánh nhưng ngày càng thích nghi tốt với vai trò tiền đạo. Khi cần thiết, HLV De la Fuente còn có thể sử dụng Mikel Merino như một phương án tăng cường sức mạnh và khả năng xâm nhập vòng cấm.

Trong khi đó, những trung phong đúng nghĩa lại chưa thể tạo ra khác biệt. Kể từ sau EURO 2024, De la Fuente đã trao cơ hội cho 3 tiền đạo có phong cách chơi bóng truyền thống, chưa tính Gonzalo - người chỉ đóng vai trò hỗ trợ trong trận gặp Iraq trước thềm World Cup. Đáng chú ý, cả ba đều chưa ghi được bàn thắng nào.

Samu Aghehowa là người đầu tiên được trao cơ hội. Tiền đạo này có bốn lần ra sân với tổng cộng 131 phút thi đấu nhưng không thể tìm thấy mành lưới đối phương.

Tiếp đó là Borja Iglesias, chân sút từng được HLV Luis Enrique triệu tập lên tuyển Tây Ban Nha. Anh góp mặt tại World Cup và có tổng cộng chín lần khoác áo đội tuyển, với 235 phút thi đấu nhưng vẫn chưa ghi bàn.

Mới nhất, Roberto Fernandez được trao cơ hội trong đợt tập trung vừa qua. Tiền đạo này có 90 phút thi đấu trước CH Séc nhưng chỉ tung ra được một cú sút trúng đích, chưa đủ để tạo nên sự khác biệt.

Những con số ấy phản ánh thách thức mà các trung phong cổ điển đang phải đối mặt. Trong một tập thể ưu tiên kiểm soát bóng, luân chuyển vị trí và khai thác khoảng trống bằng những cầu thủ có khả năng di chuyển rộng, một tiền đạo chỉ thực sự nguy hiểm khi hoạt động trong vòng cấm có thể gặp nhiều hạn chế.

Trường hợp của Joselu từng cho thấy một số 9 truyền thống vẫn có thể phát huy giá trị trong màu áo Tây Ban Nha. Tuy nhiên, để tái hiện điều đó, những tiền đạo như Samu, Borja Iglesias hay Roberto cần chứng minh rằng họ không chỉ là những cầu thủ chờ đợi cơ hội trong vòng cấm, mà còn có thể thích nghi với cách vận hành đặc thù của đội tuyển.

Với Tây Ban Nha hiện tại, ghi bàn không còn là nhiệm vụ riêng của một trung phong. Và đó chính là bài toán khó nhất đối với những số 9 thuần túy.