The International 2026: Khi Esports kết nối văn hóa và thế giới

Giữa mùa hè Thượng Hải, The International trở thành "Giáng sinh" của cộng đồng Dota 2 toàn cầu

Giữa cái nóng cuối hè của Thượng Hải, Sergei Veklenko lại nghĩ đến Giáng sinh. Không có tuyết. Không có cây thông. Cũng không có gia đình quây quần quanh bàn tiệc.

Chàng kỹ sư phần mềm người Nga, mới ngoài 20 tuổi, bay từ Moscow đến Trung Quốc để tham dự The International 2026 – giải đấu Dota 2 lớn nhất hành tinh. Nhưng giữa hàng nghìn người xa lạ tại Nhà thi đấu Thể thao Phương Đông SPD Bank Oriental Sports Center, Veklenko lại có một cảm giác rất khó giải thích: như đang ở nhà.

"Điều tôi thích nhất ở The International là khía cạnh kết nối con người. Bạn có thể gặp những người bạn mới đến từ khắp nơi trên thế giới. Không có sự khác biệt nào giữa chúng tôi. Tất cả đều là một cộng đồng, đơn giản là những người chơi Dota."

Anh mỉm cười rồi nói thêm:

"Không hiểu vì sao, nhưng nơi này khiến tôi cảm thấy như ở nhà, dù đây là lần đầu tiên chúng tôi đến Trung Quốc. Nó thực sự giống như Giáng sinh."

Có lẽ đó chính là cách phù hợp nhất để mô tả The International. Bởi trong hơn mười ngày của tháng 8, Thượng Hải không chỉ tổ chức một giải đấu Esports. Thành phố này đã trở thành điểm hẹn của một cộng đồng toàn cầu – nơi những người chơi Dota 2, bất kể đến từ Nga, Latvia, Trung Quốc hay bất kỳ đâu trên thế giới, cùng tìm thấy một ngôn ngữ chung.

Một chiếc Aegis lịch sử và một mùa hè không thể quên

Câu chuyện của Veklenko chỉ là một trong hàng chục nghìn câu chuyện diễn ra quanh The International 2026 – kỳ TI thứ 15 trong lịch sử Dota 2, khép lại ngày 23/8 tại SPD Bank Oriental Sports Center. Mười sáu đội tuyển hàng đầu thế giới đã hội tụ tại Thượng Hải kể từ ngày 13/8, mang đến hơn mười ngày thi đấu căng thẳng trước khi mùa giải đi đến trận chung kết.

Ở đó, Team Spirit đánh bại Team Vision với tỷ số 3-2 trong loạt Bo5 nghẹt thở để nâng cao Aegis of Champions.

Chiến thắng ấy đưa Team Spirit vào một chương hoàn toàn mới của lịch sử Dota 2. Họ trở thành đội tuyển đầu tiên ba lần vô địch The International, thiết lập kỷ lục mới về số danh hiệu tại giải đấu danh giá nhất của bộ môn.

Với Veklenko, kết thúc ấy có chút tiếc nuối, bởi đội tuyển anh yêu thích là Team Vision đã thất bại trong trận chung kết. Nhưng điều đó không làm chuyến đi trở nên kém đặc biệt. Ngay trong ngày đầu tiên đến sân, anh đã kết bạn với Artur Nikiforov và Viktor Chernoc – hai người bạn đồng hương đến từ miền Nam nước Nga. Cả hai đều ngoài 20 tuổi và thực hiện chuyến đi đầu tiên đến Trung Quốc chỉ để tham dự TI.

Hành trình của họ không dừng lại ở nhà thi đấu. Họ dành thời gian khám phá nhiều vùng núi và địa danh khác nhau của Trung Quốc, đồng thời mang về một ấn tượng sâu sắc về đất nước chủ nhà và những con người mà họ gặp trên đường đi.

"Đây giống như một lễ hội lớn dành cho những người chơi Dota trên toàn thế giới," Nikiforov nói. "Chúng tôi đến đây, gặp gỡ nhau, trò chuyện, mỉm cười và cùng chia sẻ niềm vui. Cảm giác đó thật tuyệt vời."

Đó là thứ mà một màn hình thống kê lượng người xem hay doanh thu vé không thể đo đếm. Và cũng là lý do khiến The International, sau hơn một thập kỷ tồn tại, vẫn giữ được vị trí đặc biệt trong đời sống của cộng đồng Dota 2 – như câu chuyện của những người hâm mộ Trung Quốc dưới đây cho thấy.

Khi trò chơi trở thành một phần của cuộc đời

The International lần đầu đến Thượng Hải vào năm 2019. Bảy năm sau, sự trở lại của giải đấu biến thành phố này thành địa điểm duy nhất ngoài Seattle từng nhiều lần đăng cai TI. Nhưng với những người hâm mộ Trung Quốc, sự kiện còn mang ý nghĩa cá nhân hơn thế.

Shen Yi, 35 tuổi, đến từ Thành Đô, là một trong những người đã có mặt ở cả hai kỳ The International tổ chức tại Thượng Hải. Anh đã chơi Dota khoảng 18 năm – một khoảng thời gian đủ dài để trò chơi không còn đơn thuần là một thú vui. Nó đã trở thành một phần cuộc sống.

Đến TI, Shen Yi có thể mua những món vật phẩm phiên bản giới hạn, gặp gỡ những người bạn mới và sống trong bầu không khí mà chỉ một sự kiện toàn cầu mới có thể tạo ra. Nhưng điều khiến anh mang về nhiều nhất lại là một thứ khác: động lực.

Shen đặc biệt nhắc đến Ame – ngôi sao Dota 2 Trung Quốc của Xtreme Gaming, người đã nhiều năm chinh chiến ở đỉnh cao nhưng vẫn chưa một lần chạm tay vào chiếc Aegis of Champions.

"Đôi khi cuộc sống có thể rất khắc nghiệt khi chúng ta nhìn Ame tiếp tục chiến đấu trong nhiều năm nhưng vẫn chưa thể vô địch TI," Shen nói. "Nhưng cậu ấy vẫn tiếp tục cố gắng. Với tôi, đó là lòng dũng cảm và một tinh thần mạnh mẽ khiến tôi muốn tiếp tục tiến về phía trước trong cuộc sống."

Đó là một trong những điều thú vị nhất của Esports hiện đại. Người hâm mộ không chỉ theo dõi một tuyển thủ vì những con số KDA hay những danh hiệu. Họ theo dõi những hành trình chưa hoàn thành, những thất bại lặp lại và cả sự kiên trì để đứng dậy sau mỗi lần gục ngã.

Một trận đấu kết thúc trong vài giờ. Nhưng một câu chuyện, như câu chuyện của Ame, có thể kéo dài nhiều năm – và với nhiều người hâm mộ khác, sợi dây gắn kết với Dota còn đi xa hơn cả một tuyển thủ hay một trận đấu.

"Dota giống như một niềm tin"

Với Lin Nan, một họa sĩ minh họa 41 tuổi đến từ Bắc Kinh, mối liên kết ấy còn sâu sắc hơn. Là người chơi Dota gần 20 năm và sở hữu hơn 1,2 triệu người theo dõi trên mạng xã hội nhờ những tác phẩm lấy cảm hứng từ trò chơi, Lin xem điều quý giá nhất mà Dota mang lại không nằm ở gameplay. Đó là con người.

"The International là một bữa tiệc lớn dành cho những người chơi và người hâm mộ Dota," Lin nói. "Với những người chơi lâu năm như chúng tôi, trò chơi giống như một niềm tin. Chúng tôi tự nhiên cảm thấy gần gũi với nhau như những người bạn, bất kể đến từ quốc gia nào, thuộc nền văn hóa nào hay làm công việc gì."

Theo Lin, cuộc sống thường ngày có thể kéo mọi người về những hướng khác nhau. Mỗi người có công việc, gia đình và những trách nhiệm riêng. Nhưng khi một thành viên trong cộng đồng gặp khó khăn, những người khác thường nhanh chóng xuất hiện để giúp đỡ. "Giống như tinh thần đồng đội trong trò chơi," anh nói.

Chính mối liên kết đó có thể giải thích vì sao sức hút của The International vẫn vượt xa giới hạn của một giải đấu esports. Theo Perfect World, TI2026 thu hút gần 60.000 người trong độ tuổi từ 25 đến 35 đến Thượng Hải, đến từ hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ. Ban tổ chức cũng cho biết, tính đến ngày 25/6 – trước khi giải đấu khởi tranh – khán giả đã mua vé tham dự sự kiện đại diện cho 73 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Trong số đó có Juris Smirnovs, 25 tuổi, đến từ Latvia. Với anh, chuyến đi đến The International cũng là lần đầu tiên đặt chân đến Trung Quốc – một hành trình mà Smirnovs mô tả như "một công đôi việc": vừa theo dõi giải đấu lớn nhất của Dota 2, vừa khám phá một đất nước hoàn toàn mới.

"Tôi thực sự thích cách sự kiện được tổ chức. Mọi thứ diễn ra rất suôn sẻ," anh nói. "Khán giả thì tuyệt vời. Mọi người cổ vũ cho các tuyển thủ với rất nhiều cảm xúc. Thượng Hải là một thành phố tuyệt đẹp, đặc biệt là vào ban đêm. Ánh đèn khiến thành phố mang một diện mạo hoàn toàn khác. Nhìn chung, trải nghiệm này vượt xa những gì tôi mong đợi."

Nếu cộng đồng là điều khiến hàng chục nghìn người như Veklenko, Shen Yi, Lin Nan hay Smirnovs tìm đến Thượng Hải, thì chính thành phố này đã mang đến cho giải đấu một lớp bản sắc hoàn toàn khác.

Khi Esports gặp gỡ văn hóa truyền thống

TI2026 không chỉ diễn ra bên trong nhà thi đấu. Ban tổ chức chủ động đưa văn hóa truyền thống Trung Hoa vào nhận diện và trải nghiệm của sự kiện, biến một giải đấu game thành không gian nơi công nghệ số gặp gỡ nghệ thuật thủ công có lịch sử hàng trăm năm.

Bộ nhận diện hình ảnh của TI2026 lấy cảm hứng từ nghệ thuật thêu truyền thống, sử dụng những đường chỉ vàng, họa tiết phương Đông và kết cấu vải để kết nối lịch sử của Dota 2 với chương mới tại Thượng Hải. Biểu tượng rõ nét nhất cho sự giao thoa ấy là một phiên bản Aegis of Champions được thực hiện bằng nghệ thuật thêu Tô Châu.

Tác phẩm được nghệ nhân Tang Xiaohong cùng đội ngũ của mình hoàn thành trong suốt bốn tháng, từng đường kim, mũi chỉ tái hiện chiếc khiên danh giá nhất của Dota 2 bằng kỹ thuật thủ công truyền thống. Trong một thế giới nơi mọi thứ thường được tạo ra bằng đồ họa máy tính và công nghệ số, chiếc Aegis thêu tay tạo nên một sự tương phản đặc biệt: Esports hướng về tương lai, nhưng tại Thượng Hải, tương lai ấy được kể bằng một kỹ nghệ đến từ quá khứ.

Ông Sam Gu, Tổng giám đốc điều hành Perfect World, cho rằng chính sự giao thoa giữa các lĩnh vực là một phần quan trọng trong quá trình trưởng thành của ngành esports.

"Để một hoạt động thi đấu phát triển từ một cuộc cạnh tranh đơn thuần thành một biểu tượng văn hóa có sức hấp dẫn rộng rãi, nó cần liên tục phá vỡ những giới hạn của một cộng đồng ngách và xây dựng bản sắc văn hóa riêng," ông nhận định. "Thể thao truyền thống mất nhiều thập kỷ để đạt được điều đó. Esports đang đi trên con đường tương tự, nhưng với tốc độ nhanh hơn."

Và sự giao thoa ấy không dừng lại ở những tác phẩm thị giác.

Một bản giao hưởng cho Dota 2

Ngày 20/8, trong lễ khai mạc vòng playoff, âm nhạc của Dota 2 được đưa lên sân khấu theo một cách hoàn toàn khác.

Nhà soạn nhạc Tim Larkin hợp tác cùng Dàn nhạc Giao hưởng Thượng Hải để trình diễn phần âm nhạc của trò chơi trong một không gian hoành tráng. Những nhạc cụ truyền thống Trung Hoa, trong đó có đàn tranh guzheng, được đưa vào màn trình diễn một cách tinh tế. Trước đó hơn một tháng, ngày 11/7, Tim Larkin và Dàn nhạc Giao hưởng Thượng Hải cũng tổ chức buổi hòa nhạc giao hưởng chủ đề Dota 2 đầu tiên trên thế giới tại Jaguar Shanghai Symphony Hall.

Một tựa game vốn được sinh ra trên màn hình máy tính giờ đây vang lên trong nhà hát giao hưởng. Đó không chỉ là một hoạt động quảng bá cho giải đấu, mà còn cho thấy cách esports đang dần bước ra khỏi những khuôn mẫu quen thuộc.

"Esports là sự kết hợp giữa game, thể thao và văn hóa," Sam Gu chia sẻ. "Những cảm xúc và ký ức mà cộng đồng Dota 2 tích lũy trong suốt 15 năm qua đã tạo nên một chiều sâu văn hóa nhất định."

Theo ông, chính những trải nghiệm như hòa nhạc giao hưởng, nghệ thuật thị giác hay sự kết nối với văn hóa đô thị đang giúp Esports vượt khỏi giới hạn của một hoạt động thi đấu, để trở thành một trải nghiệm tổng hợp: một sự kiện có thể thúc đẩy giao lưu quốc tế, một sản phẩm có thể kết nối du lịch, văn hóa và đời sống thành phố, và một nền tảng để những cộng đồng đến từ nhiều quốc gia tìm thấy nhau.

Chính tham vọng đó cũng là điều mà bản thân Thượng Hải đang theo đuổi.

Thượng Hải và tham vọng trở thành thủ phủ Esports toàn cầu

Việc The International trở lại sau bảy năm cũng mang ý nghĩa đặc biệt đối với Thượng Hải.

Kể từ năm 2017, thành phố đã liên tục triển khai các chính sách nhằm phát triển ngành công nghiệp esports, xây dựng chuỗi giá trị từ đào tạo nhân lực, phát triển game đến tổ chức giải đấu và xây dựng IP. Qua thời gian, Thượng Hải trở thành nơi tập trung của nhiều câu lạc bộ Esports và giải đấu hàng đầu Trung Quốc.

Bà Zhu Qinqin, Tổng thư ký Hiệp hội Esports Thượng Hải, cho rằng thành phố hiện đã khẳng định vị thế là một trong những đô thị Esports hấp dẫn nhất thế giới. Nhưng tham vọng không dừng lại ở việc tổ chức những giải đấu lớn: Thượng Hải đang tiếp tục đầu tư vào đào tạo nhân lực Esports, sản xuất game, phát triển thương hiệu giải đấu và mở rộng ảnh hưởng ra thị trường quốc tế.

TI2026 là một minh chứng cho chiến lược đó. Bên ngoài SPD Bank Oriental Sports Center, các hoạt động theo chủ đề, khu trải nghiệm dành cho người hâm mộ và những địa điểm xem trực tiếp thứ hai được triển khai tại nhiều khu vực của thành phố. Các địa danh, trung tâm mua sắm, không gian văn hóa và đầu mối giao thông cùng trở thành một phần của trải nghiệm.

Esports không còn bị giới hạn trong bốn bức tường của một nhà thi đấu. Thành phố trở thành một phần của giải đấu. Và giải đấu, theo cách ngược lại, trở thành một phần của thành phố.

Một lễ hội không có biên giới

Khi Team Spirit nâng cao chiếc Aegis of Champions lần thứ ba trong lịch sử, TI15 đã có một nhà vô địch. Nhưng đó không phải là câu chuyện duy nhất của mùa giải.

Ở đâu đó trong khán đài, những người bạn mới từ Nga đang cùng nhau tận hưởng chuyến đi đầu tiên đến Trung Quốc. Một người hâm mộ từ Thành Đô nhìn vào hành trình chưa hoàn thành của Ame để tìm động lực cho chính cuộc sống của mình. Một họa sĩ ở Bắc Kinh gọi Dota là "niềm tin" của một cộng đồng đã đồng hành với nhau gần hai thập kỷ. Một người Latvia lần đầu đến Trung Quốc mang về những ký ức vượt xa kỳ vọng ban đầu.

Và giữa tất cả những câu chuyện đó là một thành phố đang cố gắng định nghĩa vai trò mới của mình trên bản đồ Esports thế giới.

Có lẽ đó là điều The International 2026 làm được rõ nhất: Esports có thể bắt đầu từ một trò chơi, nhưng không nhất thiết phải kết thúc ở một giải đấu. Sau 15 năm, Dota 2 đã tạo ra những ký ức chung, những biểu tượng chung và một cộng đồng có thể vượt qua biên giới quốc gia, ngôn ngữ và văn hóa.

Tại Thượng Hải, những người xa lạ gặp nhau vì một trò chơi. Nhưng họ rời đi với những người bạn mới. Và với những con người như Sergei Veklenko, giữa mùa hè nóng bức của một thành phố cách Moscow hàng nghìn km, tất cả những điều đó chỉ có thể được gói gọn trong một cảm giác rất đơn giản: cảm giác như đang ở nhà.