Giải bóng chuyền VĐQG 2026 khép lại với nhiều dấu ấn về chuyên môn, nhưng cũng đặt ra không ít câu hỏi về tính hiệu quả, hợp lý của thể thức thi đấu. Lần đầu tiên áp dụng vòng tròn hai lượt, giải đấu gia tăng đáng kể số trận, song những diễn biến ở giai đoạn cuối cho thấy vẫn còn nhiều vấn đề cần được xem xét.

Với 8 đội nam và 8 đội nữ tham dự, mỗi đội phải trải qua 14 trận vòng bảng. Sự thay đổi này giúp các câu lạc bộ có thêm cơ hội thi đấu, tạo điều kiện để các vận động viên tích lũy kinh nghiệm và giúp kết quả xếp hạng phản ánh quá trình thi đấu dài hơn.

Tuy nhiên, khi những vị trí quan trọng sớm được xác định, không ít trận đấu ở cuối vòng bảng lại giảm sức hấp dẫn. Tại nội dung nữ, những đội bóng như VTV Bình Điền Long An, Hóa chất Đức Giang Lào Cai hay Hà Nội Tasco Auto có thời điểm chủ động điều chỉnh lực lượng, trao cơ hội cho các vận động viên dự bị nhằm chuẩn bị cho vòng bán kết.

Rất nhiều trận đấu nội dung nữ không hấp dẫn như kỳ vọng
Rất nhiều trận đấu nội dung nữ không hấp dẫn như kỳ vọng

Điều tương tự cũng xuất hiện ở nội dung nam. Biên Phòng MB sớm chắc chắn giữ ngôi đầu, trong khi các vị trí còn lại trong top 4 cũng được định đoạt trước lượt đấu cuối cùng. Khi kết quả không còn ảnh hưởng đến thứ hạng, việc các đội ưu tiên giữ sức cho những trụ cột là lựa chọn dễ hiểu. Tuy nhiên, điều này cũng khiến một số cuộc đối đầu được chờ đợi không còn duy trì được chất lượng chuyên môn như kỳ vọng.

Đáng chú ý hơn cả là những bất cập trong cuộc đua trụ hạng. Theo thể thức năm nay, bốn đội xếp từ thứ năm đến thứ tám sau vòng bảng phải tiếp tục thi đấu phân hạng. Hai đội thua ở lượt đầu sẽ bước vào trận tranh vị trí thứ bảy, thứ tám, với đội đứng cuối cùng phải xuống chơi tại giải hạng A năm sau.

Chính quy định này dẫn đến nghịch lý đáng chú ý ở nội dung nam. Hà Nội kết thúc 14 lượt trận vòng bảng ở vị trí thứ năm, trong khi Đà Nẵng đứng cuối bảng. Tuy nhiên, đội bóng Thủ đô lại thất bại ở vòng phân hạng và phải xuống hạng, còn Đà Nẵng trụ hạng thành công.

Đặc biệt, trong giai đoạn hai, Đà Nẵng không sử dụng ngoại binh người Thái Lan Napadet Bhinijdee ở các trận vòng bảng, chấp nhận rơi xuống vị trí cuối cùng để tập trung lực lượng cho những trận đấu quyết định. Cách tính toán này đã mang lại hiệu quả khi đội bóng thành phố biển vượt qua Hà Nội trong cuộc đối đầu phân hạng, qua đó giành quyền tiếp tục góp mặt tại sân chơi cao nhất.

Tuy nhiên không thể trách các CLB kể trên bởi việc tăng số lượng trận đấu khiến mỗi đội bóng ở giai đoạn II phải thi đấu 9 trận trong 10 ngày, tạo nên bài toán thể lực rất lớn buộc các CLB phải có toan tính về lực lượng.

Dù đây là lựa chọn chiến thuật không trái với thể thức thi đấu, câu chuyện vẫn đặt ra vấn đề về giá trị của thành tích vòng bảng. Một đội bóng duy trì kết quả tốt hơn trong phần lớn mùa giải vẫn có thể xuống hạng chỉ sau hai trận đấu phân hạng, trong khi đội đứng cuối bảng lại có cơ hội thay đổi hoàn toàn cục diện.

Đà Nẵng xác định buông hoàn toàn vòng bảng, chỉ tập trung vào trận playoffs và thành công với lựa chọn của mình
Đà Nẵng xác định buông hoàn toàn vòng bảng, chỉ tập trung vào trận playoffs và thành công với lựa chọn của mình

Nếu tiếp tục duy trì thể thức này trong năm 2027, các đội bóng ở nhóm cuối hoàn toàn có thể thay đổi cách đầu tư lực lượng. Thay vì chiêu mộ ngoại binh chất lượng ngay từ giai đoạn một, họ có thể dành phần lớn nguồn lực cho giai đoạn hai, đặc biệt là các trận đấu quyết định suất trụ hạng.

Điều này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chất lượng chuyên môn vòng bảng bị ảnh hưởng, bởi mục tiêu duy trì vị trí an toàn có thể không còn quan trọng bằng việc chuẩn bị tốt nhất cho vòng phân hạng cuối mùa.

Trước những vấn đề phát sinh, theo thông tin từ Liên đoàn Bóng chuyền Việt Nam cho biết, cơ quan này sẽ tổ chức họp chuyên môn và lấy ý kiến các câu lạc bộ để xem xét khả năng điều chỉnh thể thức thi đấu trong những mùa giải tiếp theo.

Trong những năm gần đây, Giải bóng chuyền VĐQG liên tục có những thay đổi nhằm nâng cao chất lượng và sức hấp dẫn. Việc tăng số trận đấu là bước tiến đáng ghi nhận, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi cách tổ chức phù hợp để đảm bảo sự cân bằng giữa tính cạnh tranh, quyền lợi các đội bóng và chất lượng chuyên môn.

Bởi vậy, điều quan trọng không chỉ là duy trì số lượng trận đấu, mà còn phải tìm ra thể thức khiến mỗi cuộc đối đầu đều có ý nghĩa, thành tích trong cả mùa giải được đánh giá xứng đáng và cuộc đua vô địch lẫn trụ hạng giữ được sức hấp dẫn đến những vòng đấu cuối cùng.