“Tiên cá” Ánh Viên và những kỷ lục bơi vô tiền khoáng hậu

Ngày 16/11/2021, lá đơn thứ hai xin rời đội tuyển bơi quốc gia của Nguyễn Thị Ánh Viên đã được chấp thuận. Mong muốn dừng thi đấu cấp đội tuyển quốc gia để tập trung cho việc học và dành thời gian cho gia đình của cô gái 25 tuổi được chấp thuận dù các bên đã cố gắng thuyết phục cô thi đấu nốt tại SEA Games 31 ở Hà Nội vào tháng 5/2022.

Sau gần 12 năm “ăn cơm tuyển”, cô gái quê Cần Thơ đã cống hiến cả tuổi thanh xuân, xa nhà liên miên từ năm 15 tuổi với chuyến tập huấn dài nhất tại Mỹ từ năm 2012 đến 2019. Ánh Viên trở thành một tượng đài của bơi Việt Nam và Đông Nam Á. Đằng sau quyết định đầy khó khăn này của “tiên cá”, nhiều người hiểu rằng Ánh Viên đã tận hưởng trọn vẹn niềm đam mê cho môn thể thao mình yêu thích. Giờ là lúc để trở lại cuộc sống bình thường, ít áp lực thành tích hơn đối với một cô gái dành cả tuổi thanh xuân để xa nhà.

Chia tay đội tuyển quốc gia, nhưng Ánh Viên vẫn sẽ khoác áo đội bơi Quân đội, cơ quan chủ quản và là nơi đã chắp cánh cho cô vươn xa trong sự nghiệp. Ở tuổi 25, Ánh Viên đã mang hàm thiếu tá vì những đóng góp cho thể thao nước nhà và Quân đội.

Trong hơn một thập kỷ khoác áo đội tuyển quốc gia, Ánh Viên đã giành vô số giải thưởng danh giá, đi vào lịch sử SEA Games khi đoạt tới 25 HCV. SEA Games 2015 tại Singapore đánh dấu kỳ đại hội đáng nhớ của Viên khi cô giành 8 HCV và tất cả đều là kỷ lục đại hội. Ánh Viên đã giành tổng cộng 25 HCV (cùng nhiều HCB, HCĐ) và luôn nằm trong nhóm những VĐV xuất sắc nhất các kỳ SEA Games mà mình tham dự.

Tài năng và danh tiếng của Ánh Viên bắt đầu được chú ý từ sau SEA Games 2011. Cô được đầu tư trọng điểm với chuyến tập huấn dài hạn ở Mỹ cùng HLV Đặng Anh Tuấn. Từ một cô gái 15 tuổi, Ánh Viên dành phần lớn thời gian tuổi trẻ ở nước ngoài, chỉ về nước thi đấu các giải quan trọng. Cô giành quyền tham dự 3 kỳ Thế vận hội tại London 2012, Rio 2016 và gần đây nhất là Tokyo 2020.

2012 là một trong những năm vàng son của Ánh Viên khi cô bé 16 tuổi tỏa sáng ở Giải bơi Vô địch Đông Nam Á, vượt chuẩn B Olympic ở 4 nội dung. Đáng chú ý nhất là thông số 2 phút 13 giây 66 không chỉ giúp Viên đoạt HCV mà còn vượt chuẩn B Thế vận hội. Kỳ Olympic đầu đời tại London năm đó, Ánh Viên được tham dự hai cự ly là 200m ngửa và 400m hỗn hợp nữ.

Năm 2014, Ánh Viên còn xuất sắc đoạt HCV Olympic trẻ nội dung 200m hỗn hợp. Cùng năm, cô bổ sung thêm 2 HCĐ 200m ngửa và 400m hỗn hợp nữ tại ASIAD 2014. Trước đó, Ánh Viên cũng từng giành 3 HCV và 1 HCB Đại hội Thể thao Trẻ châu Á 2013 ở Nam Ninh, Trung Quốc…

Tại đấu trường trong nước, Ánh Viên đã liên tục nhiều năm thống trị các nội dung mình tham dự và nắm giữ nhiều kỷ lục quốc gia. Cô được kỳ vọng sẽ vươn tầm khu vực Đông Nam Á để vươn xa hơn tại châu lục hay Olympic. Nhưng phong độ của Ánh Viên bắt đầu giảm sút từ sau SEA Games 2017, bắt nguồn từ những thông tin không tốt về HLV Đặng Anh Tuấn tại Mỹ. Năm 2020, HLV này chính thức rời cương vị dẫn dắt Ánh Viên sau lùm xùm nợ tiền. Ánh Viên bị ảnh hưởng tâm lý, thậm chí trầm cảm một thời gian dài dẫn đến thành tích không như mong đợi.

Dù không có phong độ tốt nhất, nhưng ở SEA Games 30 trên đất Philippines cuối năm 2019, Ánh Viên vẫn giành tới 6 HCV, 2 HCB và được bình chọn là VĐV nữ của năm Cúp Chiến thắng 2019. Nhưng sau đó cũng là thời gian mà Ánh Viên phải đối đầu với nhiều áp lực nặng nề khi không có kế hoạch tập luyện chuẩn chỉnh, HLV phù hợp… 

Sau Olympic Tokyo ở Nhật Bản tháng 8 vừa qua, Ánh Viên càng quyết tâm với quyết định chia tay đội tuyển bơi quốc gia khi gửi đơn xin phép lần thứ hai. Các bên đã nỗ lực thuyết phục Ánh Viên nghĩ lại, cố gắng thi đấu ít nhất là sau SEA Games 31, nhưng cô gái 25 tuổi vẫn mong muốn được dừng lại để hoàn thành nốt chương trình học đại học TDTT TP.HCM mà mình đang là sinh viên năm thứ ba.

Dù tiếc nuối, nhưng người hâm mộ vẫn ủng hộ quyết định của Ánh Viên. Tầm ảnh hưởng và những thành tích “tiên cá” đã đạt được là một kỳ tích mà chắc khó có người sánh kịp. Nguyễn Thị Ánh Viên vẫn sẽ thi đấu dưới màu áo đơn vị chủ quản Quân đội và có thể cô sẽ tái xuất ở Đại hội TDTT toàn quốc 2022 tháng 11 năm sau.