Tổng quan về kinh tế thể thao
Kinh tế thể thao là tổng hòa của hoạt động kinh tế trong lĩnh vực thể thao với mối quan hệ kinh tế nói chung. Đây là lĩnh vực tiêu dùng đặc biệt của nền kinh tế quốc dân cung ứng dịch vụ (hoặc phục vụ) cho xã hội. Trong lĩnh vực TDTT, ngày nay tồn tại hoạt động kinh tế sản xuất ra hàng hóa phục vụ thể thao, trao đổi, phân phối, tiêu dùng các sản phẩm tương ứng.
Sản xuất hàng hóa phục vụ (dịch vụ) TDTT là quá trình người làm TDTT cung ứng sản phẩm (hàng hóa) dưới hình thức thi đấu, biểu diễn, hướng dẫn khai thác sân bãi và cơ sở vật chất… Tiêu dùng hàng hóa TDTT là người dân qua chi phí mà được thụ hưởng dịch vụ TDTT được cung ứng như tham gia các CLB sức khỏe- giải trí, thưởng thức thi đấu, biểu diễn thể thao… Trao đổi sản phẩm (hàng hóa) TDTT là sự thể hiện trao đổi giữa người sản xuất và người tiêu thụ sản phẩm.
Với góc độ vốn của thể thao, quá trình vận hành của vốn bao gồm nguồn vốn, tích lũy vốn, quản lý, phân phối và sử dụng…. Toàn bộ quá trình và các khâu vận hành vốn thể thao, đều thuộc phạm trù kinh tế thể thao. Hạt nhân của kinh tế thể thao và nâng cao hiệu quả vận hành, sử dụng vốn của thể thao để phát triển sự nghiệp thể thao, trong đó có đào tạo VĐV thi đấu tại các Đại hội thể thao quốc tế.
Các quốc gia đều chung quan điểm, coi sự phát triển kinh tế thể thao và sự phát triển sự nghiệp thể thao là một. Bởi vì chính sự phát triển kinh tế thể thao là phát triển sự nghiệp TDTT trong nền kinh tế thị trường. Tuy nhiên, ngoài hoạt động TDTT theo phương thức kinh doanh dịch vụ, ở quốc gia nào cũng có hoạt động TDTT theo phương thức phục vụ cộng đồng mà người tập được miễn phí.
Kinh tế thể thao thuộc kinh tế dịch vụ với 09 phân ngành
Hiện nay rất nhiều quốc gia sử dụng phương pháp phân loại nền kinh tế quốc dân làm 3 nhóm ngành: 1- Nông nghiệp; 2- Công nghiệp; 3- Dịch vụ.
Như vậy kinh tế thể thao thuộc nhóm ngành thứ 3 của nền kinh tế, nhưng hình thành muộn hơn nhiều ngành khác trên thế giới. Ví dụ, kinh doanh thể thao nhà nghề sớm nhất ở môn đua ngựa cũng mới xuất hiện và phát triển ở Anh khoảng 200 năm gần đây, còn kinh doanh bóng đá nhà nghề cũng mới có trên 100 năm gần đây.
Điều này phản ánh quy luật phát triển kịnh tế và xu thế phát triển thể thao của xã hội. Từ năm 1989 đến nay, WTO công bố “Bộ Tiêu chuẩn quốc tế phân loại hoạt động kinh doanh” mới bắt đầu thừa nhận kinh doanh dịch vụ thể thao thuộc loại kinh tế phục vụ (dịch vụ) giải trí với 09 mã số phân ngành khác nhau.
Căn cứ vào bảng phân loại của WTO, rất nhiều quốc gia đã ban hành các bảng phân loại và các biểu cam kết dịch vụ thể thao và thể dục thể thao giải trí, trong đó có Việt Nam. Để chứng minh cho các cam kết dịch vụ thể thao, chúng ta tìm hiểu thêm về sản phẩm và hàng hóa thể thao, thị trường và kinh phí đầu tư cho thể thao ở nước ngoài và Việt Nam. Các loại sản phẩm gồm:
- Loại sản phẩm phi vật chất: Kế hoạch huấn luyện, các bài tập, lượng vận động, sức khỏe và giải trí có được nhờ tập luyện…. Thông thường loại sản phẩm này không xác định được giá trị tiền tệ nên không thể coi là hàng hóa thể thao.
- Loại sản phẩm vật chất vật chất:
+ Hoạt động thi đấu biểu diễn thể thao, tham gia hoạt động huấn luyện thể thao nhà nghề, tham gia hoạt động tập luyện vì sức khỏe và giải trí….(loại sản phẩm hoạt động TDTT).
+ Sân bãi, công trình, thiết bị dụng cụ, truyền thông, môi giới, du lịch, nước uống thể thao… (loại sản phẩm kèm theo hoặc nghĩa vụ hoạt động TDTT).
Thông thường các loại sản phẩm này có giá trị tiền tệ (trong trường hợp phải nộp lệ phí hoặc phải mua bằng tiền) vì vạy được gọi là hàng hóa TDTT.
Hai loại thị trường thể thao lớn, cấu trúc từ 10 loại nhỏ
Muốn trao đổi hàng hóa nhất thiết phải có thị trường TDTT. Thị trường thể thao (hay gọi tổng quát hơn kinh tế thể thao), gồm 2 loại lớn:
- Kinh tế thể thao nhà nghề (ở Việt Nam gọi là chuyên nghiệp) hay thị trường thể thao nhà nghề.
- Kinh tế thể thao sức khỏe, giải trí và thị trường thể thao sức khỏe, giải trí.
Cấu trúc chung của hai loại này gần như nhau nhưng thị trường thể thao nhà nghề mang tính chất kinh doanh lợi nhuận tối đa, vì thế khác biệt chủ yếu nằm ở chất lượng của trình độ thi đấu thể thao để kinh doanh; Thị trường môi giới, đặc biệt chuyển nhượng cầu thủ, huấn luyện viên; Thị trường truyền thông, đặc biệt bản quyền truyền hình…
Dưới đây xin giới thiệu cấu trúc chung thị trường thể thao của cả hai loại:
Thị trường tiêu thụ sản phẩm vật chất TDTT
Thị trường sức khỏe và giải trí thể thao.
Thị trường thi đấu, biểu diễn.
Thị trường huấn luyện, tập huấn
Thị trường tư vấn thể thao (tư vấn phương pháp, tổ chức…)
Thị trường y học phục hồi và trị liệu
Thị trường du lịch thể thao
Thị trường xổ số, cá cược thể thao
Thị trường môi giới thể thao
Thị trường truyền thông thể thao
Thực tế thế giới và bài toán cho thể thao Việt Nam
Hiệu quả đầu tư kinh doanh TDTT của nhiều quốc gia rất lớn. Tổng nguồn thu của ngành TDTT ở nhiều quốc gia chiếm từ 2,1 – 2,3 GDP. Trong đó, Trung Quốc chỉ làm kinh tế thể thao sớm hơn Việt Nam 18 năm, tổng thu từ của TDTT đã chiếm tới 2,3% GDP (nguồn từ xổ số thể thao rất lớn).
Mỹ là quốc gia có nguồn thu TDTT lớn nhất thế giới, chiếm tới 3,2% GDP, đứng thứ 11 so với các ngành công nghiệp khác. Kinh tế thể thao của Mỹ đã được coi là một ngành công nghệ thể thao. Kinh tế thể thao ở các nước khu vực ĐNÁ nhìn chung còn chậm và kém phát triển, trừ hoạt động cá cược thể thao ở Singapore.
Thế giới đã tổng kết, một quốc gia có thể phát triển TDTT tốt khi có tổng GDP vào loại lớn trên thế giới hay GPD trên đầu người từ 3000 USD trở lên (mức thấp), từ 9000 USD trở lên (mức bắt đầu có thuận lợi).
Việt Nam mới thoát khỏi nước nghèo, lại chưa có nền kinh tế thị trường đầy đủ, tất nhiên phát triển kinh tế thể thao và sự nghiệp TDTT còn khó khăn. Tuy nhiên, từ năm 1997 đến nay, Chính phủ đã ban hành chủ trương xã hội hóa hỗ trợ hoạt động TDTT, mở ra một số tiền đề mới để phát triển kinh tế TDTT, như sau:
- Khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, tài trợ cho TDTT
- Cho phép thành lập các cơ sở ngoài công lập, bình đẳng với các cơ sở công lập về TDTT
- Hoàn thành việc chuyển các cơ sở TDTT công lập sang hoạt động theo cơ chế cung ứng dịch vụ; Chuyển một số cơ sở công lập có đủ điều kiện
sang loại hình ngoài công lập. Giải bóng đá chuyên nghiệp cũng đã được tổ chức trong nhiều năm.
Bên cạnh chủ trương xã hội hóa hỗ trợ đầu tư cho TDTT, nếu không phát triển kinh tế thể thao thì sự vận hành thể thao Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường sẽ còn gặp nhiều khó khăn.
Trên thực tế, từ công cuộc đổi mới đất nước, Việt Nam đã gặt hái được những thành công đáng kể với nhiều mô hình mới, cách làm mới trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ thể thao, đặc biệt là trong những năm gần đây. Qua đó, có thể nhận thấy Việt Nam có tiềm năng phát triển kinh tế thể thao, tức là phát triển sự nghiệp TDTT trong nền kinh tế thị trường. Thế nhưng, chúng ta còn thiếu nhiều điều kiện đảm bảo cho kinh tế thể thao phát triển. Trong đó, điều kiện quan trọng hàng đầu, là trước tiến phải sớm thành lập cơ quan của Nhà nước quản lý về kinh tế thể thao.
Thực tế cho thấy để để tạo nguồn tài chính cho thể thao, các quốc gia đã có nhiều giải pháp, trong đó có những giải pháp chính, phổ biến:
1. Nhà nước ban hành nhiều chính sách khuyến khích các doanh nghiệp tài trợ cho thể thao
2.Tổ chức xổ số hay cá cược thể thao
3. Tiến hành các Đại hội hay sự kiện lớn tạo nguồn vốn cho thể thao
4. Phát hành cổ phiếu, trái phiếu
5. Kinh doanh tạo nguồn vốn đa ngành hàng
6. Tận dụng vốn đầu tư từ bên ngoài
Ở ngay mùa giải thứ hai, Da Lat Music Night Run đã được đơn vị tổ chức tạo ra những yếu tố mới mẻ, độc lạ… để từng bước đưa giải chạy kết hợp âm nhạc, du lịch độc đáo này lên một tầm cao mới.
Không chỉ bảo vệ ngôi nhất toàn đoàn SEA Games 32, Thể thao Việt Nam đã ba kỳ Đại hội liên tiếp chiến thắng người Thái và hai trong số đó diễn ra ở “sân trung lập”.
Xếp nhất toàn đoàn với 136 tấm HCV ở SEA Games 32, nhưng Thể thao Việt Nam đang đứng thứ mấy trên BXH vô địch SEA Games nhiều lần nhất?
Bình luận
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Algeria vs Congo thuộc vòng 1/8 Cúp châu Phi 2025.
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Nigeria vs Mozambique thuộc vòng 1/8 Cúp châu Phi 2025.
Trong danh sách 16 đội tham dự VCK U23 châu Á 2026 do AFC công bố, U23 Kyrgyzstan gây chú ý khi sở hữu cầu thủ duy nhất của giải đấu hiện chưa thuộc biên chế bất kỳ CLB nào.
Chuyên gia của La Gazzetta dello Sport đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Pisa vs Como thuộc vòng 19 Serie A - VĐQG Italia 2025/26.
Luka Doncic, LeBron James và "nhân tố bí ẩn" Jake LaRavia đã cùng nhau tỏa sáng giúp Lakers lội ngược dòng đánh bại Memphis Grizzlies 120-114, hoàn tất cú đúp chiến thắng trong loạt trận mang không khí Playoffs.
Với cú ném 3 điểm quyết định của Devin Booker khi chỉ còn 0,7 giây, Phoenix Suns đã lội ngược dòng đánh bại đội đầu bảng Oklahoma City Thunder 108-105 đầy kịch tính.
Chiến thắng 3-1 trước Fulda không chỉ mang về chiếc cúp danh giá mà còn đánh dấu cột mốc đầu tiên trong mục tiêu chinh phục ba danh hiệu mùa này của Saarbrücken.
Vấn đề thể lực của Emma Raducanu đang gây lo ngại, trong khi Maria Sakkari cảm nhận được cơ hội chiến thắng tại giải quần vợt United Cup 2026.
Lịch thi đấu, trực tiếp quần vợt United Cup năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải tennis United Cup năm 2026 mới nhất.
Iga Świątek sẽ cảm thấy thi đấu thoải mái hơn, trong khi Eva Lys hướng đến màn trình diễn tốt hơn tại giải quần vợt United Cup 2026.
Khởi đầu mùa giải mới cho Alexander Zverev trước một Hubert Hurkacz tuy chưa lấy lại phong độ nhưng vẫn rất nguy hiểm tại giải quần vợt United Cup 2026.
Thị trường vợt pickleball năm 2026 đang đứng trước một cuộc cạnh tranh khốc liệt ngay từ những ngày đầu năm khi hàng loạt ngôi sao chia tay hãng vợt.
Kawhi Leonard đã tái hiện thành tích vô tiền khoáng hậu của Kobe Bryant với chuỗi 5 trận ghi trung bình trên 40 điểm và hiệu suất 50-40-90, giúp Los Angeles Clippers hồi sinh mạnh mẽ với 6 chiến thắng liên tiếp.
U23 Việt Nam, U23 Jordan và U23 Saudi Arabia cùng sở hữu lực lượng “thuần nội” hiếm thấy, tạo nên nét đặc biệt thú vị tại bảng A VCK U23 châu Á 2026.
Huân chương Thanh Long trao cho Lee "Faker" Sang-hyeok đánh dấu một thời khắc lịch sử, đưa eSports vào dòng chảy văn hóa chính thống quốc gia.
Derrick Jones Jr. được chẩn đoán bị bong gân dây chằng MCL độ 2 ở đầu gối phải và sẽ phải nghỉ thi đấu khoảng 6 tuần, một tổn thất lớn cho Clippers khi họ từng thua nhiều trận khi vắng anh.
Sau 3 năm thất nghiệp Jae-Yeong Lee cuối cùng đã trở lại thi đấu tại Nhật Bản trong màu áo CLB Victorina Himeji.
Nhiều nguồn tin tiết lộ các cầu thủ Atlanta Hawks không thích thi đấu cùng Trae Young, trong khi đội bóng chơi tốt hơn khi vắng anh, khiến giá trị chuyển nhượng của ngôi sao này sụt giảm nghiêm trọng.
Ngôi sao Florian Wirtz vừa gây sốc khi tuyên bố "mình đã ở thế việt vị", nhưng trọng tài vẫn công nhận bàn gỡ hòa của anh cho Liverpool vào lưới Fulham.
Danh sách U23 Nhật Bản dự VCK U23 châu Á 2026 gây chú ý khi có tới 8 cầu thủ vẫn đang thi đấu ở cấp độ đại học.
Với việc Nikola Jokic chấn thương và có khả năng lỡ hẹn danh hiệu MVP do quy định 65 trận, cuộc tranh luận về tính công bằng của luật này lại nóng lên, đặc biệt khi nhiều ngôi sao lớn cũng đang gặp vấn đề tương tự.
“Hẹn gặp tại IEM Kraków” – Oleksandr “s1mple” Kostyliev tuyên bố ngắn gọn nhưng đầy sức nặng, đánh dấu bước ngoặt lớn trong hành trình trở lại đỉnh cao của huyền thoại Counter-Strike.
Trọng tài người Hàn Quốc Choi Hyun-jai được AFC chỉ định cầm còi trận ra quân của U23 Việt Nam tại VCK U23 châu Á 2026, cuộc so tài gặp U23 Jordan.
Ở tuổi 29, Calderano vừa trải qua một năm 2025 đầy thành công, nhưng anh vẫn còn một mục tiêu dang dở: chức vô địch WTT Champions.
NBA đã yêu cầu Jalen Suggs ngừng thói quen đeo băng đô quanh cổ như một chiếc vòng choker khi khởi động và đầu trận đấu, tiếp tục siết chặt các quy định về trang phục thi đấu sau lệnh cấm "ninja headbands" năm 2019.
Những nghi ngờ về thể lực khiến khả năng thi đấu của Taylor Fritz đáng lo ngại, trong khi Jaume Munar mang đến giá trị bất ngờ.
Chelsea đã giật lại 1 điểm ngay trên sân Man City rạng sáng nay và giờ họ biết rõ hơn lịch trình xuất hiện của vị HLV mới của CLB, Liam Rosenior.
Ngôi sao NBA James Harden bất ngờ vướng vào bê bối đời tư khi bị một tài khoản Instagram tố cáo bỏ rơi con trai mới sinh, đúng thời điểm anh và bạn gái Paije Speights đang chuẩn bị đón đứa con chung.
Russell Westbrook chính thức vượt qua Oscar Robertson để trở thành hậu vệ dẫn bóng ghi nhiều điểm nhất lịch sử NBA với 26.711 điểm, dù Kings để thua Suns.
Dù mắc lỗi nghiêm trọng khiến tuyển nữ Việt Nam mất bàn thắng hợp lệ ở chung kết SEA Games 33, nữ trợ lý trọng tài Lào Phutsavan Chanthavong vẫn được FIFA công nhận trong danh sách mới nhất.
Dù thắng Grizzlies cuối tuần qua, HLV JJ Redick vẫn bày tỏ sự thất vọng tột độ khi các cầu thủ Lakers thực hiện sai hầu hết các bài chạy chiến thuật.
Xem trực tiếp U23 Việt Nam vs U23 Jordan hôm nay ở đâu? Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến U23 Việt Nam vs U23 Jordan thuộc giải U23 châu Á 2026.
Cúp bóng đá châu Phi (CAN) 2025 đang bước vào giai đoạn kịch tính nhất khi những tấm vé vào vòng tứ kết dần tìm được chủ nhân xứng đáng.
Thế giới bóng bàn tiễn biệt Joe Veselsky - huyền thoại 107 tuổi, người đã sống trọn kiếp với tình yêu mãnh liệt dành cho môn thể thao nhỏ bé mà vĩ đại, và để lại dấu ấn không thể phai mờ trong lòng cộng đồng bóng bàn quốc tế.
Man City tiếp tục bị Arsenal bỏ lại trong cuộc đua vô địch Ngoại hạng Anh khi bị Chelsea chia điểm vào phút bù giờ ở trận đấu muộn.
Phần thưởng an ủi là có, nhưng thông điệp mà PPA Tour Asia gửi gắm rất rõ ràng: mùa giải 2026 là hành trình chinh phục trọn vẹn “Rồng thiêng châu Á”.
Mọi dấu hiệu chiến thắng đều chỉ về tay vợt Mỹ Coco Gauff trong khi Jessica Bouzas Maneiro đang gặp khó khăn về phong độ.
Ưu thế sớm thuộc về ngôi sao Casper Ruud của Na Uy, khi tài năng Jakub Menšík của Séc thử sức tại giải quần vợt United Cup 2026.
Tiền vệ Khuất Văn Khang được AFC đánh giá là nhân tố then chốt, đủ khả năng dẫn dắt U23 Việt Nam hướng tới mục tiêu vượt qua thành tích Á quân lịch sử tại VCK U23 châu Á 2026.
Sau trận hòa 1-1 trước Leeds, mối quan hệ giữa HLV Ruben Amorim và ban lãnh đạo MU, đặc biệt là Giám đốc bóng đá Jason Wilcox, đang rơi vào tình trạng báo động đỏ.