Tổng quan về kinh tế thể thao
Kinh tế thể thao là tổng hòa của hoạt động kinh tế trong lĩnh vực thể thao với mối quan hệ kinh tế nói chung. Đây là lĩnh vực tiêu dùng đặc biệt của nền kinh tế quốc dân cung ứng dịch vụ (hoặc phục vụ) cho xã hội. Trong lĩnh vực TDTT, ngày nay tồn tại hoạt động kinh tế sản xuất ra hàng hóa phục vụ thể thao, trao đổi, phân phối, tiêu dùng các sản phẩm tương ứng.
Sản xuất hàng hóa phục vụ (dịch vụ) TDTT là quá trình người làm TDTT cung ứng sản phẩm (hàng hóa) dưới hình thức thi đấu, biểu diễn, hướng dẫn khai thác sân bãi và cơ sở vật chất… Tiêu dùng hàng hóa TDTT là người dân qua chi phí mà được thụ hưởng dịch vụ TDTT được cung ứng như tham gia các CLB sức khỏe- giải trí, thưởng thức thi đấu, biểu diễn thể thao… Trao đổi sản phẩm (hàng hóa) TDTT là sự thể hiện trao đổi giữa người sản xuất và người tiêu thụ sản phẩm.
Với góc độ vốn của thể thao, quá trình vận hành của vốn bao gồm nguồn vốn, tích lũy vốn, quản lý, phân phối và sử dụng…. Toàn bộ quá trình và các khâu vận hành vốn thể thao, đều thuộc phạm trù kinh tế thể thao. Hạt nhân của kinh tế thể thao và nâng cao hiệu quả vận hành, sử dụng vốn của thể thao để phát triển sự nghiệp thể thao, trong đó có đào tạo VĐV thi đấu tại các Đại hội thể thao quốc tế.
Các quốc gia đều chung quan điểm, coi sự phát triển kinh tế thể thao và sự phát triển sự nghiệp thể thao là một. Bởi vì chính sự phát triển kinh tế thể thao là phát triển sự nghiệp TDTT trong nền kinh tế thị trường. Tuy nhiên, ngoài hoạt động TDTT theo phương thức kinh doanh dịch vụ, ở quốc gia nào cũng có hoạt động TDTT theo phương thức phục vụ cộng đồng mà người tập được miễn phí.
Kinh tế thể thao thuộc kinh tế dịch vụ với 09 phân ngành
Hiện nay rất nhiều quốc gia sử dụng phương pháp phân loại nền kinh tế quốc dân làm 3 nhóm ngành: 1- Nông nghiệp; 2- Công nghiệp; 3- Dịch vụ.
Như vậy kinh tế thể thao thuộc nhóm ngành thứ 3 của nền kinh tế, nhưng hình thành muộn hơn nhiều ngành khác trên thế giới. Ví dụ, kinh doanh thể thao nhà nghề sớm nhất ở môn đua ngựa cũng mới xuất hiện và phát triển ở Anh khoảng 200 năm gần đây, còn kinh doanh bóng đá nhà nghề cũng mới có trên 100 năm gần đây.
Điều này phản ánh quy luật phát triển kịnh tế và xu thế phát triển thể thao của xã hội. Từ năm 1989 đến nay, WTO công bố “Bộ Tiêu chuẩn quốc tế phân loại hoạt động kinh doanh” mới bắt đầu thừa nhận kinh doanh dịch vụ thể thao thuộc loại kinh tế phục vụ (dịch vụ) giải trí với 09 mã số phân ngành khác nhau.
Căn cứ vào bảng phân loại của WTO, rất nhiều quốc gia đã ban hành các bảng phân loại và các biểu cam kết dịch vụ thể thao và thể dục thể thao giải trí, trong đó có Việt Nam. Để chứng minh cho các cam kết dịch vụ thể thao, chúng ta tìm hiểu thêm về sản phẩm và hàng hóa thể thao, thị trường và kinh phí đầu tư cho thể thao ở nước ngoài và Việt Nam. Các loại sản phẩm gồm:
- Loại sản phẩm phi vật chất: Kế hoạch huấn luyện, các bài tập, lượng vận động, sức khỏe và giải trí có được nhờ tập luyện…. Thông thường loại sản phẩm này không xác định được giá trị tiền tệ nên không thể coi là hàng hóa thể thao.
- Loại sản phẩm vật chất vật chất:
+ Hoạt động thi đấu biểu diễn thể thao, tham gia hoạt động huấn luyện thể thao nhà nghề, tham gia hoạt động tập luyện vì sức khỏe và giải trí….(loại sản phẩm hoạt động TDTT).
+ Sân bãi, công trình, thiết bị dụng cụ, truyền thông, môi giới, du lịch, nước uống thể thao… (loại sản phẩm kèm theo hoặc nghĩa vụ hoạt động TDTT).
Thông thường các loại sản phẩm này có giá trị tiền tệ (trong trường hợp phải nộp lệ phí hoặc phải mua bằng tiền) vì vạy được gọi là hàng hóa TDTT.
Hai loại thị trường thể thao lớn, cấu trúc từ 10 loại nhỏ
Muốn trao đổi hàng hóa nhất thiết phải có thị trường TDTT. Thị trường thể thao (hay gọi tổng quát hơn kinh tế thể thao), gồm 2 loại lớn:
- Kinh tế thể thao nhà nghề (ở Việt Nam gọi là chuyên nghiệp) hay thị trường thể thao nhà nghề.
- Kinh tế thể thao sức khỏe, giải trí và thị trường thể thao sức khỏe, giải trí.
Cấu trúc chung của hai loại này gần như nhau nhưng thị trường thể thao nhà nghề mang tính chất kinh doanh lợi nhuận tối đa, vì thế khác biệt chủ yếu nằm ở chất lượng của trình độ thi đấu thể thao để kinh doanh; Thị trường môi giới, đặc biệt chuyển nhượng cầu thủ, huấn luyện viên; Thị trường truyền thông, đặc biệt bản quyền truyền hình…
Dưới đây xin giới thiệu cấu trúc chung thị trường thể thao của cả hai loại:
Thị trường tiêu thụ sản phẩm vật chất TDTT
Thị trường sức khỏe và giải trí thể thao.
Thị trường thi đấu, biểu diễn.
Thị trường huấn luyện, tập huấn
Thị trường tư vấn thể thao (tư vấn phương pháp, tổ chức…)
Thị trường y học phục hồi và trị liệu
Thị trường du lịch thể thao
Thị trường xổ số, cá cược thể thao
Thị trường môi giới thể thao
Thị trường truyền thông thể thao
Thực tế thế giới và bài toán cho thể thao Việt Nam
Hiệu quả đầu tư kinh doanh TDTT của nhiều quốc gia rất lớn. Tổng nguồn thu của ngành TDTT ở nhiều quốc gia chiếm từ 2,1 – 2,3 GDP. Trong đó, Trung Quốc chỉ làm kinh tế thể thao sớm hơn Việt Nam 18 năm, tổng thu từ của TDTT đã chiếm tới 2,3% GDP (nguồn từ xổ số thể thao rất lớn).
Mỹ là quốc gia có nguồn thu TDTT lớn nhất thế giới, chiếm tới 3,2% GDP, đứng thứ 11 so với các ngành công nghiệp khác. Kinh tế thể thao của Mỹ đã được coi là một ngành công nghệ thể thao. Kinh tế thể thao ở các nước khu vực ĐNÁ nhìn chung còn chậm và kém phát triển, trừ hoạt động cá cược thể thao ở Singapore.
Thế giới đã tổng kết, một quốc gia có thể phát triển TDTT tốt khi có tổng GDP vào loại lớn trên thế giới hay GPD trên đầu người từ 3000 USD trở lên (mức thấp), từ 9000 USD trở lên (mức bắt đầu có thuận lợi).
Việt Nam mới thoát khỏi nước nghèo, lại chưa có nền kinh tế thị trường đầy đủ, tất nhiên phát triển kinh tế thể thao và sự nghiệp TDTT còn khó khăn. Tuy nhiên, từ năm 1997 đến nay, Chính phủ đã ban hành chủ trương xã hội hóa hỗ trợ hoạt động TDTT, mở ra một số tiền đề mới để phát triển kinh tế TDTT, như sau:
- Khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư, tài trợ cho TDTT
- Cho phép thành lập các cơ sở ngoài công lập, bình đẳng với các cơ sở công lập về TDTT
- Hoàn thành việc chuyển các cơ sở TDTT công lập sang hoạt động theo cơ chế cung ứng dịch vụ; Chuyển một số cơ sở công lập có đủ điều kiện
sang loại hình ngoài công lập. Giải bóng đá chuyên nghiệp cũng đã được tổ chức trong nhiều năm.
Bên cạnh chủ trương xã hội hóa hỗ trợ đầu tư cho TDTT, nếu không phát triển kinh tế thể thao thì sự vận hành thể thao Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường sẽ còn gặp nhiều khó khăn.
Trên thực tế, từ công cuộc đổi mới đất nước, Việt Nam đã gặt hái được những thành công đáng kể với nhiều mô hình mới, cách làm mới trong lĩnh vực kinh doanh dịch vụ thể thao, đặc biệt là trong những năm gần đây. Qua đó, có thể nhận thấy Việt Nam có tiềm năng phát triển kinh tế thể thao, tức là phát triển sự nghiệp TDTT trong nền kinh tế thị trường. Thế nhưng, chúng ta còn thiếu nhiều điều kiện đảm bảo cho kinh tế thể thao phát triển. Trong đó, điều kiện quan trọng hàng đầu, là trước tiến phải sớm thành lập cơ quan của Nhà nước quản lý về kinh tế thể thao.
Thực tế cho thấy để để tạo nguồn tài chính cho thể thao, các quốc gia đã có nhiều giải pháp, trong đó có những giải pháp chính, phổ biến:
1. Nhà nước ban hành nhiều chính sách khuyến khích các doanh nghiệp tài trợ cho thể thao
2.Tổ chức xổ số hay cá cược thể thao
3. Tiến hành các Đại hội hay sự kiện lớn tạo nguồn vốn cho thể thao
4. Phát hành cổ phiếu, trái phiếu
5. Kinh doanh tạo nguồn vốn đa ngành hàng
6. Tận dụng vốn đầu tư từ bên ngoài
Ở ngay mùa giải thứ hai, Da Lat Music Night Run đã được đơn vị tổ chức tạo ra những yếu tố mới mẻ, độc lạ… để từng bước đưa giải chạy kết hợp âm nhạc, du lịch độc đáo này lên một tầm cao mới.
Không chỉ bảo vệ ngôi nhất toàn đoàn SEA Games 32, Thể thao Việt Nam đã ba kỳ Đại hội liên tiếp chiến thắng người Thái và hai trong số đó diễn ra ở “sân trung lập”.
Xếp nhất toàn đoàn với 136 tấm HCV ở SEA Games 32, nhưng Thể thao Việt Nam đang đứng thứ mấy trên BXH vô địch SEA Games nhiều lần nhất?
Bình luận
Ngoài Gonzalo ở đội một thì nhiều gương mặt trẻ khác hứa hẹn sẽ được hưởng lợi từ việc Alvaro Arbeloa được bổ nhiệm làm HLV tạm quyền Real Madrid.
Đội bóng chuyền chuyên nghiệp nam Samsung Fire & Marine Insurance tiếp tục khẳng định định hướng đầu tư bài bản cho thể lực và hiệu suất thi đấu khi chính thức ký kết thỏa thuận tài trợ với thương hiệu dinh dưỡng thể thao Future & Life.
Cặp đánh đôi nam Sabar Karyaman Gutama/Mohammad Reza Pahlevi Isfahani đã không gặp bất kỳ trở ngại nào để giành vé vào vòng hai của giải BWF Super 750 Ấn Độ Mở rộng 2026.
Tay vợt trụ cột của Indonesia, Janice Tjen, đã ngay lập tức phải nhận thất bại ở vòng đầu tiên giải WTA 250 Hobart International 2026, đánh dấu màn trình diễn không như ý của cô trong giai đoạn đầu năm nay.
Anna Leigh Waters sẽ ra mắt trang phục Nike ngay trong ngày hôm nay, khi cô bước vào các trận đấu vòng đầu tại giải Carvana PPA Masters.
Thương hiệu pickleball đến từ Việt Nam đã chào đón Tardio vào đội hình toàn cầu thông qua một bài đăng trên Instagram hôm thứ Ba.
Chiến thắng này không chỉ giúp tay vợt Indonesia củng cố vị trí trên bảng xếp hạng cầu lông thế giới, mà còn mở rộng cánh cửa chinh phục mức tiền thưởng hấp dẫn tại giải đấu có quỹ thưởng 25 tỷ đồng.
Danh sách chi tiết những VĐV tài năng của đã bùng nổ với những chiến công rực rỡ và nhận giải thưởng "VĐV trẻ của năm" trong lịch sử Cúp Chiến thắng.
Pepper Savings Bank, đội bóng chuyền nữ đang thi đấu tại Jin Air V-League mùa giải 2025-2026, tiếp tục đối mặt với giai đoạn đầy khó khăn khi chuỗi trận thua vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại.
Giải cầu lông India Open 2026 vừa chứng kiến cơn địa chấn ngay ngày đầu ra quân khi Brian Yang đánh bại Chou Tien Chen. Không kém cạnh đồng hương, tay vợt sở hữu huy chương đồng thế giới Victor Lai cũng có chiến thắng nghẹt thở để tiến sâu vào vòng trong của sự kiện có quỹ thưởng 25 tỷ đồng.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông India Open năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông India Open năm 2026 mới nhất.
Lịch thi đấu, trực tiếp quần vợt Adelaide International năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải tennis Adelaide International năm 2026 mới nhất.
Nick Kyrgios được chào đón như một ngôi sao nhạc rock tại một sự kiện biểu diễn ở Melbourne hôm thứ Ba, nhưng vẫn kiên quyết khẳng định quyết định không thi đấu đơn tại giải Úc mở rộng là đúng đắn.
Korean Air đang đứng trước một giai đoạn đầy thử thách tại Jin Air V-League mùa giải 2025-2026. Dù vẫn dẫn đầu bảng xếp hạng, đội bóng chuyền nam hàng đầu Hàn Quốc lại rơi vào tình trạng báo động khi chưa giành được chiến thắng nào kể từ vòng 4, với chuỗi ba trận thua liên tiếp.
Ban tổ chức Philippine Volleyball League (PVL) chính thức từ chối đề xuất sáp nhập danh sách cầu thủ giữa NXLED và Petro Gazz Angels, một quyết định khiến người hâm mộ và giới chuyên môn dậy sóng.
Chuỗi ngày khó khăn của Korean Air tiếp tục kéo dài khi đội bóng chuyền nam giàu truyền thống này phải nhận thất bại thứ tư liên tiếp tại Jin Air V-League mùa giải 2025-2026.
Danh sách chi tiết những VĐV tài năng của đã bùng nổ với những chiến công rực rỡ và nhận giải thưởng "VĐV trẻ của năm" trong lịch sử Cúp Chiến Thắng.
Một chương rực rỡ của bóng chuyền Philippines vừa chính thức khép lại khi DMAC (D-Matrix Academy) tuyên bố chấm dứt hành trình 26 năm tham gia bóng chuyền đỉnh cao.
Thất bại trước Tatjana Maria không chỉ khiến Venus lỡ hẹn với chức vô địch, mà còn đặt ra dấu hỏi lớn cho phong độ của cô tại giải Grand Slam đầu tiên trong năm - Australian Open (Úc mở rộng) 2026.
Dù thất bại ở lượt trận cuối, U23 Hàn Quốc vẫn thở phào đi tiếp khi U23 Iran tự đánh mất cơ hội bằng một màn trình diễn thiếu bản lĩnh.
Sau quyết định gây sốc rút lui khỏi Philippine Volleyball League (PVL) 2026, Petro Gazz Angels tiếp tục là tâm điểm khi tất cả vận động viên của đội bóng giờ chính thức là cầu thủ tự do trên thị trường chuyển nhượng.
OK Savings Bank đã có một chiến thắng đầy bản lĩnh trên sân khách khi đánh bại Korean Air với tỷ số 3-2 (21-25, 25-20, 20-25, 30-28, 15-13) ở vòng 4 giải Jin Air V-League mùa giải 2025-2026.
Đan Mạch đã có khởi đầu rực rỡ tại giải India Open khi Rasmus Gemke, Line Kjaerfeldt và Mia Blichfeldt đều giành chiến thắng trong trận đấu mở màn tại giải đấu danh giá này.
CLB Chery Tiggo Crossovers, một trong những đội bóng hàng đầu của Philippine Volleyball League (PVL), vừa chính thức thông báo sẽ tạm thời xin rút lui khỏi PVL để tập trung vào các mục tiêu dài hạn và tái cấu trúc đội bóng.
Người hâm mộ quần vợt ở Úc có thể giành được 10 triệu đô la Úc (hơn 176 tỷ đồng) bằng cách dự đoán chính xác người chiến thắng của mọi trận đấu tại giải Úc mở rộng, ban tổ chức giải đấu cho biết hôm thứ Ba.
Với ngôi nhất bảng A, U23 Việt Nam sẽ gặp đội nhì bảng B ở tứ kết, nhưng UAE hay Syria mới là đối thủ “dễ thở” hơn cho thầy trò HLV Kim Sang Sik?
Max Verstappen đã vượt qua nhà vô địch Lando Norris nhờ màn trình diễn bùng nổ cuối mùa giải, trong khi những cái tên mới như Bearman và Hadjar tạo nên làn gió mới cho Top 10.
Alexander Volkanovski thừa nhận có suy nghĩ về giải nghệ, nhưng khẳng định chưa có ý định treo găng tại UFC 325 trừ khi mọi thứ diễn ra quá tệ.
James Harden tiếp tục khẳng định vị thế huyền thoại khi chính thức vượt qua Shaquille O'Neal để vươn lên vị trí thứ 9 trong danh sách ghi điểm mọi thời đại của NBA sau trận thắng Hornets.
Với quy định mới này, các tay vợt như Nguyễn Thùy Linh hay những siêu sao thế giới sẽ phải cân não giữa việc hồi phục thể lực và tuân thủ thời gian đếm ngược.
Ngôi sao Jaylen Brown của Celtics đã bị NBA phạt 35.000 đô la sau những phát ngôn gay gắt trên truyền thông và mạng xã hội, chỉ trích dữ dội công tác trọng tài trong trận thua trước San Antonio Spurs.
Dù đang là hạt giống số 4 và là đương kim vô địch thế giới, nhưng thất bại tại Malaysia Open đã phơi bày điểm yếu chí tử về sự ổn định của cặp đôi Chen Tang Jie/Toh Ee Wei.
Đây không chỉ là sự kiện thể thao mang tầm quốc tế, mà còn là dấu mốc quan trọng khẳng định năng lực tổ chức, uy tín và định hướng hội nhập của Liên đoàn Quần vợt Việt Nam.
Dù đang chấn thương, Austin Reaves vẫn đóng góp tích cực cho Lakers bằng cách tham gia vào công tác chiến thuật cùng HLV JJ Redick, người đã gọi anh là một "kẻ nghiện bóng rổ" thực thụ.
Link xem trực tiếp trận bóng đá U23 Iran vs U23 Lebanon thuộc VCK U23 châu Á 2026. Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến U23 Iran vs U23 Lebanon lúc 18h30 ngày 13/1.
Link xem trực tiếp trận bóng đá U23 Uzbekistan vs U23 Hàn Quốc thuộc VCK U23 châu Á 2026. Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến U23 Uzbekistan vs U23 Hàn Quốc lúc 18h30 ngày 13/1.
LeBron James bày tỏ sự xúc động khi đeo patch áo đấu kỷ niệm mùa giải 23 hợp tác cùng Topps, đánh dấu kỷ lục 23 mùa giải vô tiền khoáng hậu ở NBA.
Chuyên gia của Evening Standard đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Newcastle vs Man City thuộc vòng bán kết League Cup 2025/26.
Ja Morant đang là tâm điểm của thị trường chuyển nhượng. Milwaukee Bucks và Brooklyn Nets nổi lên như những điểm đến tiềm năng, trong khi Sacramento Kings tỏ ra không mấy mặn mà với canh bạc này.
Boston Celtics đang nhắm đến Ivica Zubac và người cũ Robert Williams III để lấp đầy khoảng trống ở vị trí trung phong, nhằm củng cố đội hình trước khi ngôi sao Jayson Tatum trở lại thi đấu.