Luật bóng bàn 2026 có gì mới? Tổng hợp đầy đủ quy định thi đấu quốc tế

Bóng bàn là môn thể thao có hệ thống luật thi đấu chặt chẽ, được quản lý và cập nhật bởi Liên đoàn Bóng bàn Thế giới (ITTF). Qua nhiều năm, ITTF đã liên tục điều chỉnh luật nhằm tăng tính hấp dẫn, công bằng và phù hợp hơn với tốc độ phát triển hiện đại của môn thể thao này.

Những thay đổi mang tính bước ngoặt như chuyển từ thể thức 21 điểm xuống 11 điểm, hay tăng đường kính bóng từ 38mm lên 40mm, đã tạo ra ảnh hưởng sâu rộng đến lối chơi, chiến thuật cũng như quá trình đào tạo VĐV trên toàn thế giới. Dưới đây là tổng hợp những quy định thi đấu bóng bàn mới nhất áp dụng đến năm 2026.

Trang thiết bị thi đấu

Vợt thi đấu

Vợt bóng bàn gồm cốt vợt (blade) và hai mặt cao su. Cốt vợt phải phẳng, cứng và chủ yếu làm từ gỗ. Mỗi mặt vợt được phủ cao su với độ dày không quá 2mm, tổng độ dày cả cốt và cao su không vượt quá 4mm.

Toàn bộ cốt vợt và mặt vợt sử dụng trong thi đấu bắt buộc phải nằm trong danh sách được ITTF phê duyệt. Trước trận đấu, trọng tài có quyền kiểm tra vợt; nếu sử dụng cao su lạ hoặc ít phổ biến, VĐV có thể bị yêu cầu xác minh nguồn gốc.

Bóng thi đấu

Bóng làm từ nhựa (thay thế celluloid), đường kính 40mm, nặng khoảng 2,7 gram, màu trắng hoặc cam. Bóng đạt chuẩn phải nảy lên 23cm khi thả từ độ cao 30cm.

Bàn và lưới

Bàn bóng bàn hình chữ nhật, dài 2,74m, rộng 1,525m, cao 0,76m. Lưới cao 15,25cm, chia bàn thành hai phần bằng nhau. Mặt bàn phải đảm bảo độ nảy đồng đều và ổn định.

Luật thi đấu cơ bản

Bóng bàn có thể thi đấu đơn hoặc đôi. Mục tiêu là đánh bóng qua lưới sao cho đối phương không thể trả bóng hợp lệ.

Giao bóng

Người giao bóng phải:

- Tung bóng thẳng đứng tối thiểu 16cm

- Bóng luôn nằm trong tầm nhìn của đối phương

- Bóng chạm sân bên mình trước, sau đó sang sân đối phương

Nếu bóng chạm lưới nhưng vẫn sang bàn đối thủ → giao bóng lại (let). Nếu giao bóng lỗi → đối phương ghi điểm.

Cách tính điểm

Mỗi ván đấu chạm 11 điểm, hơn đối thủ ít nhất 2 điểm

Khi hòa 10–10, thi đấu đến khi có cách biệt 2 điểm

Trận đấu thường theo thể thức 3 thắng 2, 5 thắng 3 hoặc 7 thắng 4

Ở nội dung đôi, quyền giao bóng luân phiên theo thứ tự cố định và mỗi đội giao bóng 2 điểm liên tiếp.

Lỗi và xử phạt

Một VĐV bị tính lỗi nếu:

- Giao bóng hoặc trả bóng không hợp lệ

- Chạm bàn bằng tay không cầm vợt

- Chạm lưới bằng người hoặc vợt

- Cố tình che bóng khi giao

- Đánh bóng hai lần liên tiếp

Hành vi phi thể thao như tranh cãi, gây nhiễu đối phương có thể dẫn đến cảnh cáo, trừ điểm hoặc truất quyền thi đấu, tùy mức độ.

Cấu trúc trận đấu

Trận đấu bắt đầu bằng tung đồng xu để xác định quyền giao hoặc chọn bên bàn. Hai VĐV đổi bên sau mỗi ván; riêng ván quyết định sẽ đổi bên khi một bên chạm 5 điểm.

Các thể thức phổ biến: 

- Best of 3 (Thắng 2/3 ván)

- Best of 5 (Thắng 3/5 ván)

- Best of 7 (Thắng 4/7 ván)

Luật áp dụng thống nhất ở mọi cấp độ, từ phong trào đến chuyên nghiệp.

Tác phong và hành vi thi đấu

Bóng bàn đề cao tinh thần fair-play. VĐV phải:

- Chào hỏi đối thủ trước và sau trận

- Tránh la hét, ăn mừng quá mức

- Không trì hoãn thời gian giao bóng

- Không cố tình đánh lạc hướng đối thủ

Các hành vi vi phạm có thể bị xử phạt trực tiếp bởi trọng tài.

Trọng tài và điều hành

- Trọng tài chính: điều hành trận đấu, ghi điểm, xử lý lỗi

- Trọng tài biên / trợ lý: hỗ trợ quan sát giao bóng, vị trí chân

- Trọng tài tổng: quản lý giải đấu, xử lý khiếu nại, phân công trọng tài

Ở các giải lớn như Olympic hay World Championships, hệ thống trọng tài được giám sát cực kỳ nghiêm ngặt.

Kết luận

Luật thi đấu bóng bàn đến năm 2026 không quá phức tạp nhưng đòi hỏi người chơi phải nắm vững chi tiết để tránh những lỗi không đáng có. Việc tuân thủ luật không chỉ giúp thi đấu công bằng mà còn góp phần giữ gìn tính chuyên nghiệp và hình ảnh đẹp của môn thể thao tốc độ bậc nhất thế giới này.