Wang Manyu trải lòng về áp lực, thất bại và hành trình học cách bước tiếp của một VĐV bóng bàn đỉnh cao

Ở tuổi 26, Wang Manyu không còn là hình ảnh của cô gái trẻ chỉ biết lao lên bằng bản năng và khát khao chiến thắng. Sau nhiều năm đi qua đỉnh cao, thất bại, áp lực Olympic và những lần bị nghi ngờ, tay vợt số một của bóng bàn nữ Trung Quốc đang bước vào giai đoạn đặc biệt nhất trong sự nghiệp: học cách đối diện với chính mình.

Trong một cuộc phỏng vấn dài mới đây, Wang Manyu lần đầu chia sẻ sâu về tâm lý thi đấu, những giai đoạn khủng hoảng tinh thần và cách cô dần thay đổi góc nhìn về thắng – thua trong thể thao đỉnh cao.

Một trong những câu nói được Wang Manyu lưu lại trong điện thoại đến từ cuốn sách tâm lý học Cognitive Awakening của học giả Zhou Ling:

“Khi không có mục tiêu đủ rõ ràng, con người rất dễ chọn sự hưởng thụ và từ bỏ những điều đáng lẽ phải kiên trì.”

Wang Manyu cho biết cô đặc biệt đồng cảm với tư tưởng “không còn đường lùi”. “Khi không còn lựa chọn, bạn buộc phải tiếp tục bước đi, phải đi thật tốt và phải thành công”, cô bày tỏ.

Khi được hỏi liệu bản thân từng nghĩ tới việc chọn một cuộc sống nhẹ nhàng hơn hay chưa, Wang Manyu chỉ đáp ngắn gọn: “Tôi không có điều kiện để làm vậy.”

Đó không phải lời than thở, mà là cách cô nhìn nhận thực tế của một VĐV đỉnh cao đã quen với áp lực phải chiến thắng.

Trong mắt nhiều tay vợt trẻ Trung Quốc, Wang Manyu luôn là hình mẫu của sự quyết liệt và lạnh lùng trên sân đấu.

Xu Yi – tay vợt sinh năm 2005 – kể rằng lần đầu nhìn thấy Wang Manyu tập luyện ở giải Super League Trung Quốc năm 2018, cô gần như không dám bắt chuyện vì thần thái quá tập trung của đàn chị.

Điều khiến Xu Yi bị ám ảnh nhất là “sự bá đạo và sát khí” trong lối chơi của Wang Manyu. “Đó không phải thứ muốn có là có được. Nó đến từ khát khao chiến thắng thực sự”, cô chia sẻ.

Bản thân Wang Manyu thừa nhận bước ngoặt lớn đầu tiên trong sự nghiệp đến từ chức vô địch đơn nữ ASIAD Jakarta 2018. Danh hiệu đó giúp cô bước vào trạng thái thi đấu mà chính cô gọi là “chỉ biết lao lên để chiến đấu”.

“Khi ấy tôi rất thoải mái. Không áp lực, không gánh nặng, chỉ muốn chứng minh bản thân và tiến gần hơn tới vị trí chủ lực trong đội tuyển”, Wang Manyu nhớ lại.

Theo cô, chính tâm lý “không có gì để mất” đã giúp bản thân thi đấu mạnh mẽ hơn ở giai đoạn đầu sự nghiệp. Không chỉ là một ngôi sao trên sân đấu, Wang Manyu còn được các đàn em trong đội tuyển đánh giá cao bởi sự trưởng thành và khả năng chia sẻ.

Chen Yi – tay vợt trẻ từng trải qua khủng hoảng sau thất bại ở giải trẻ châu Á 2022 – kể rằng người duy nhất cô nghĩ đến khi cần lời khuyên chính là Wang Manyu, dù hai người khi đó chưa thật sự thân thiết.

Chen Yi gửi cho đàn chị một tin nhắn dài trong tuyệt vọng và bất ngờ nhận lại hai đoạn phản hồi rất dài.

“Tôi vừa đọc vừa khóc”, cô kể.

Điều khiến Chen Yi nhớ nhất là lời nhắn của Wang Manyu:

“Nếu nỗ lực chỉ để đạt được điều gì đó, tâm lý chắc chắn sẽ không tốt. Khi quá ám ảnh với kết quả, bạn sẽ không còn tập trung được vào quá trình.”

Đó cũng là triết lý Wang Manyu đang cố gắng áp dụng cho chính mình sau nhiều năm chịu áp lực thành tích.

Cô thừa nhận khoảng thời gian sau thất bại ở Saudi Smash và cuộc cạnh tranh vé Olympic Paris từng khiến bản thân rơi vào trạng thái mất ngủ kéo dài.

“Tôi vẫn rất đau sau những thất bại đó. Nhưng việc tôi vẫn tiếp tục thi đấu nghĩa là tôi chưa bị đánh bại”, Wang Manyu nói.

Tuy nhiên, điều khiến cô mệt mỏi nhất không hẳn là thất bại, mà là cách công chúng và truyền thông luôn gắn hình ảnh của cô với sự đau khổ.

“Tôi không muốn mọi cuộc phỏng vấn đều xoay quanh nỗi đau và thất bại nữa. Dường như mỗi khi nhắc tới Wang Manyu, mọi người chỉ nhớ đến việc cô ấy đã khó khăn thế nào”, cô chia sẻ thẳng thắn.

Theo Wang Manyu, bất kỳ VĐV nào muốn chạm tới đỉnh cao cũng phải trải qua vô số cú ngã. Nhưng thứ đáng được ghi nhớ nhiều hơn nên là thành tựu và những gì họ làm được, chứ không chỉ là những tổn thương.

“Người ta nhớ tới bạn vì thành công của bạn. Những khó khăn chỉ nên chiếm một phần thôi”, cô nói.

Sau tất cả, Wang Manyu cho rằng điều khó nhất của trưởng thành đôi khi chính là việc con người dần mất đi sự liều lĩnh.

“Khi còn trẻ, tôi không nghĩ quá nhiều về được – mất. Tôi muốn làm là làm. Nhưng càng lớn, con người càng phân tích nhiều hơn, rồi cuối cùng lại chần chừ”, cô chia sẻ.

Đó cũng là lý do cô đang học cách sống cảm tính hơn, bớt ám ảnh bởi kết quả và cho phép bản thân được vui vẻ hơn sau nhiều năm chỉ biết đến bóng bàn.

“Trước đây tôi nghĩ mình chưa đạt được mục tiêu cuối cùng nên không dám hạnh phúc”, Wang Manyu thừa nhận.

Giờ đây, cô bắt đầu hiểu rằng thể thao đỉnh cao luôn tồn tại nghịch lý:

“Khi bạn chơi được thứ bóng bàn mình muốn, có thể bạn sẽ thắng. Nhưng nếu quá ám ảnh chuyện thắng thua, đôi khi bạn lại không thể chơi được như mình muốn.”

Ở thời điểm hiện tại, Wang Manyu cho biết cô đang học cách đối diện tích cực hơn với thất bại, chia ly và cả những điều từng khiến mình sợ hãi.

“Điều còn lại duy nhất bây giờ là tiếp tục bước về phía trước. Chỉ cần tôi còn sống, còn tiếp tục mỗi ngày, nghĩa là tôi vẫn đang tiến lên.”