Nâng cao kỳ nghệ với Webthethao - Bài 1: Cờ tướng và những vấn đề căn bản (phần 1)

Kỳ Quân 22/12/2018 20:08

Nâng cao kỳ nghệ với Webthethao - Bài 1: Cờ tướng và những vấn đề căn bản (phần 1)

Bạn là người ham thích chơi cờ tướng? Dù bạn đã chơi lâu, hoặc mới chỉ "nhập môn" chưa lâu, nhưng bạn tự cảm thấy "công lực" của mình chưa cao, trình độ chậm tiến bộ, bạn đã bao giờ tự hỏi vì sao hay chưa?

Để góp phần cùng bạn giải đáp những khúc mắc liên quan, Webthethao xin gửi tặng bạn đọc loạt bài viết mang tính hệ thống hóa lý thuyết chơi cờ, qua đó bổ trợ cho phần tập luyện nâng cao kỳ nghệ của các bạn. Trong khuôn khổ của những bài viết này, chúng tôi chỉ xin giới thiệu những vấn đề trọng yếu, mang tính căn bản nhất, còn để có thể thăng tiến trình độ, dứt khoát không thể tách rời rèn luyện và vận dụng trong "thực chiến"…

Chớ quên rằng mục tiêu cuối cùng của ván cờ là bắt được Tướng của đối thủ, các quân chỉ là phương tiện để thực hiện điều ấy. Cũng giống như trong bóng đá, mục tiêu cuối cùng là ghi bàn nhiều hơn đối thủ và giành chiến thắng chứ không phải chiếm được nhiều "thời lượng kiểm soát bóng" hơn hay tung được nhiều cú dứt điểm (mà không trúng đích) hơn!

Một ván cờ tướng thông thường chia thành 3 giai đoạn chính:

1/ Khai cuộc: Giai đoạn đôi bên xuất quân, bố trí binh lực ban đầu, thường khoảng 10-15 nước đầu tiên của ván cờ. Tùy vào hình thế, sử dụng khai cuộc nào có thể nhận biết ngay từ 1-3 nước đầu tiên (ví dụ Pháo đầu đối Bình phong mã, Pháo đầu đối Phản cung mã, Đối binh cuộc…); nhưng khai cuộc ấy phát triển theo hệ thống nào thì lại phải chờ những diễn biến tiếp theo, tùy vào bố cục và ý định phát triển ván cờ của đôi bên và khi ấy, tên gọi của Khai cuộc sẽ chi tiết hơn, sát với thực tế ván đấu. Ví dụ: Pháo đầu Binh 3 đối Bình phong mã cổ điển; Pháo đầu Binh 7 đối Bình phong Mã hiện đại; Pháo đầu cấp tấn trung Binh đối Bình phong Mã…).

Nâng cao kỳ nghệ với Webthethao - Bài 1: Cờ tướng và những vấn đề căn bản - Ảnh 2.

Khai cuộc Pháo đầu đối Bình phong mã

Tuy nhiên, do còn tùy vào ý đồ chơi của các kỳ thủ, nên chưa thể sớm nhận định tình thế. Ví dụ bên đi trước (bên Tiên) chưa hẳn sẽ tấn công, và ngược lại, bên đi sau (bên Hậu) cũng chưa chắc chọn đấu pháp mang tính phòng thủ. Nếu bạn đi Tiên, đối thủ lại chỉ "vừa miếng", tại sao lại không chọn đấu pháp mang tính tấn công nhỉ? Ngược lại, nếu đối thủ là một cao thủ có trình độ cao hơn mình, thì dù được đi Tiên, người chơi vẫn có thể chọn cách Khai cuộc chậm rãi, chắc chắn, dàn thế trận chặt chẽ với các quân có độ liên kết, hỗ trợ nhau…

Nâng cao kỳ nghệ với Webthethao - Bài 1: Cờ tướng và những vấn đề căn bản - Ảnh 3.

Khai cuộc Thuận pháo

2/ Trung cuộc: Sau khi định hình bố trí lực lượng, đôi bên chính thức phát động các cuộc tấn công hoặc phòng thủ, tùy vào hình thế cũng như ý đồ của người chơi. Trường hợp bên đi trước (bên Tiên) chọn lối đánh chắc chắn hoặc chủ động hướng tới kết quả hòa thì sẽ chọn những nước đi mang tính "củng cố đội hình", không vội lộ ý đồ tấn công. Ngược lại, nếu bên Tiên chủ động tấn công, thể hiện tinh thần cầu thắng thì lực lượng bố trí sẽ khác hẳn, nhắm vào những vị trí "yếu", những quân không được bảo vệ của đối phương để truy kích…

Bên đi sau (bên Hậu) khi ấy cũng sẽ tùy vào diễn biến cụ thể để có ứng phó phù hợp. Trường hợp nhận thấy bên Tiên tổ chức tấn công, nhắm vào các vị trí yếu của mình thì cần tổ chức bảo vệ binh lực, các quân có độ liên kết, "bọc lót" cho nhau. Ngược lại, nếu bên Tiên chỉ tổ chức khai cuộc chậm chắc, thì bên Hậu cũng có thể chọn giải pháp tương tự (bố trí binh lực tương ứng), hoặc nếu có cơ hội thì phát động tấn công trước.

Nâng cao kỳ nghệ với Webthethao - Bài 1: Cờ tướng và những vấn đề căn bản - Ảnh 4.

Quất Trung Bí - Một trong những bí kíp cờ tướng nổi tiếng

Tùy vào tình hình, đôi bên có thể thực hiện các nước đi mang tính dồn ép, chiếm lĩnh các vị trí trọng yếu, thực hiện các nước hăm bắt quân, đổi quân, thậm chí "phế quân tranh tiên" (bỏ quân để giành lợi thế lớn) nếu nhận thấy có cơ hội. Chớ quên rằng mục tiêu cuối cùng của ván cờ là bắt được Tướng của đối thủ, các quân chỉ là phương tiện để thực hiện điều ấy. Cũng giống như trong bóng đá, mục tiêu cuối cùng là ghi bàn nhiều hơn đối thủ và giành chiến thắng chứ không phải chiếm được nhiều "thời lượng kiểm soát bóng" hơn hay tung được nhiều cú dứt điểm (mà không trúng đích) hơn!

Thông thường, giai đoạn Trung cuộc từ nước thứ 10-15; nhưng cũng có những trường hợp đặc biệt, căn cứ diễn biến ván đấu, trung cuộc được bắt đầu rất sớm, khi chưa tới nước thứ 10 (vì đôi bên áp dụng cách khai cuộc không theo "sách" và hệ thống lý thuyết thông thường, nói vui là "xé sách"), khi ấy diễn biến ván cờ hoàn toàn dựa vào thực lực, sức tính trung cuộc của đôi bên.

3/ Tàn cuộc: Giai đoạn cuối của các ván cờ, thường khi đôi bên chỉ còn ít quân mạnh (Xe, Pháo, Mã). Bác Hồ kính yêu của chúng ta cũng rất đam mê môn cờ tướng, nên trong bài "Học đánh cờ" trong tập thơ "Nhật ký trong tù", Người cũng từng có những nhận xét rất hay, như "Gặp thời 1 Tốt cũng thành công". 

Nâng cao kỳ nghệ với Webthethao - Bài 1: Cờ tướng và những vấn đề căn bản - Ảnh 5.

Một thế cờ tàn

Quân Tốt vốn có giá trị thấp nhất trên bàn cờ, nhưng trong nhiều hình thế cụ thể, nó lại có giá trị rất cao; thậm chí khi nó sang áp sát "cửu cung" của đối phương thì cũng có thể trở thành "anh hùng", tung ra đòn dứt điểm quyết định. Trong nhiều ván đấu giữa các cao thủ, việc hơn kém nhau 1 quân Tốt có thể quyết định cục diện thắng – thua. Bởi vậy, ở giai đoạn tàn cuộc, các kỳ thủ cần lưu ý luôn thực hiện các nước đi "có mục đích", nên nhớ rằng dù binh lực ngang nhau, nhưng chỉ khác ở "vị cây" (thế đứng, vị trí của quân trên bàn cờ) là mọi thứ sẽ thay đổi!

Với những người chơi cờ kinh nghiệm thì 1 ván cờ thậm chí còn có thể chia nhỏ hơn, thành 5 giai đoạn: Khai cuộc, Khai – Trung cuộc (chuyển tiếp khai cuộc và trung cuộc), Trung cuộc, Trung – Tàn cuộc (chuyển tiếp giữa trung cuộc với tàn cuộc) và Tàn cuộc. Theo đó, sự phân chia và nhận biết về 2 giai đoạn chuyển tiếp được bổ sung ở trên chỉ mang tính tương đối, tùy thuộc quan niệm mà thôi.

(Còn tiếp)

Kỳ Quân

Bình luận

Khoảnh khắc ấn tượng Halong Bay International Heritage Marathon 2019

Khoảnh khắc ấn tượng Halong Bay International Heritage Marathon 2019

26/11/2019 08:45

Giải Marathon Quốc tế Di sản Hạ Long 2019 diễn ra tại vịnh Hạ Long sáng 24/11/2019 đã để lại ấn tượng tốt đẹp cho 3000 vận động viên tham dự…

Philippines giới thiệu Làng VĐV SEA Games 30: Khách ấn tượng tới mức muốn khóc!

Philippines giới thiệu Làng VĐV SEA Games 30: Khách ấn tượng tới mức muốn khóc!

26/11/2019 08:08

Theo CNN Philippines, các tuyển thủ Đông Nam Á dự SEA Games 2019 tạm trú tại một ngôi nhà bên trong thành phố New Clark ở Capas, Tarlac.

“Đại quân” thể thao Việt Nam lên đường dự tranh SEA Games 30

“Đại quân” thể thao Việt Nam lên đường dự tranh SEA Games 30

26/11/2019 08:05

Vào 10h sáng nay, “đại quân” của thể thao Việt Nam sẽ lên đường sang Philippines để chính thức bước vào chiến dịch SEA Games 30 với mục tiêu giành tối thiểu 65 HCV để bảo vệ một vị trí trong Top 3 toàn đoàn.

Điểm báo tin tức SEA Games 30 26/11: U22 Thái Lan tự thuê sân tập ở Philippines

Điểm báo tin tức SEA Games 30 26/11: U22 Thái Lan tự thuê sân tập ở Philippines

26/11/2019 07:36

SEA Games 30 chưa chính thức khởi tranh nhưng công tác tổ chức của nước chủ nhà Philippines đang gây ra vấn đề khiến nhiều đoàn vận động viên ca thán.

Bóng đá, phở và bánh mì Việt Nam ngào ngạt hương thơm giữa lòng Manila

Bóng đá, phở và bánh mì Việt Nam ngào ngạt hương thơm giữa lòng Manila

26/11/2019 07:20

Ở Thủ đô Manila (Philippines) sầm uất, có một góc phở, bánh mì đặc trưng hương vị Việt. Và khi không khí bóng đá SEA Games đang lan tỏa, NHM Việt càng thấy cảm giác thân thuộc như ở quê nhà.

Liverpool và Tottenham góp 3 cầu thủ trong đội hình tiêu biểu Ngoại hạng Anh

Liverpool và Tottenham góp 3 cầu thủ trong đội hình tiêu biểu Ngoại hạng Anh

26/11/2019 07:15

Đội đầu bảng Liverpool và Tottenham vừa khởi sắc của Mourinho đóng góp 3 cầu thủ trong đội hình tiêu biểu vòng 13 Ngoại hạng Anh.

Trực tiếp Qatar vs Iraq: 3 điểm cho chủ nhà

Trực tiếp Qatar vs Iraq: 3 điểm cho chủ nhà

26/11/2019 07:08

Trực tiếp trận Qatar vs Iraq lúc 23h30, 26/11: Cập nhật link xem trực tuyến Qatar vs Iraq thuộc vòng bảng Cúp vùng Vịnh.

Kết quả Giải BR nam CB và nữ SV Hà Nội 25/11: VNU thắng lớn

Kết quả Giải BR nam CB và nữ SV Hà Nội 25/11: VNU thắng lớn

26/11/2019 06:57

Giải bóng rổ nam cán bộ và nữ sinh viên Hà Nội 2019 đã chính thức khởi tranh vào ngày 25/11. Những đội bóng được đánh giá cao đã giành chiến thắng.

Thắng đậm U22 Brunei, HLV Park Hang Seo vẫn chưa hài lòng

Thắng đậm U22 Brunei, HLV Park Hang Seo vẫn chưa hài lòng

26/11/2019 06:07

Khởi đầu suôn sẻ tại vòng bảng môn bóng đá nam SEA Games 30 với chiến thắng 6 sao trước U22 Brunei, nhưng HLV Park Hang Seo vẫn chưa hài lòng với kết quả này

Xem trực tiếp U22 Lào vs U22 Singapore trên kênh nào?

Xem trực tiếp U22 Lào vs U22 Singapore trên kênh nào?

26/11/2019 06:06

Xem trực tiếp U22 Lào đấu với U22 Singapore ở đâu, trên kênh nào đang là câu hỏi được quan tâm trước lượt trận thứ nhất vòng bảng môn bóng đá nam SEA Games 30.