Esports và Olympic: Hàn Quốc mở màn cuộc tranh luận về tương lai Thế vận hội điện tử

Trong bối cảnh dự án Olympic Esports Games bước vào giai đoạn tái định hình, Hàn Quốc đã chủ động đưa vấn đề này ra bàn nghị sự quốc gia, qua đó khởi xướng một cuộc tranh luận rộng mở về mối quan hệ giữa Esports và Olympism (tinh thần Olympic).

Cuối tháng 10 vừa qua, Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) và Ủy ban Olympic & Paralympic Saudi Arabia chính thức chấm dứt hợp tác liên quan đến Olympic Esports Games, đồng thời kết thúc vai trò của Esports World Cup Foundation. IOC cho biết quyết định này nhằm giúp sự kiện phù hợp hơn với tầm nhìn dài hạn của Phong trào Olympic, mở đường cho một “cách tiếp cận mới” cùng mô hình đối tác khác, dù thời điểm tổ chức kỳ đầu tiên vẫn chưa được ấn định.

Trong bối cảnh bức tranh toàn cảnh còn chưa rõ ràng, Hàn Quốc đã chọn cách tiếp cận mang tính thể chế. Tuần qua, một diễn đàn đặc biệt tại Quốc hội Hàn Quốc đã được tổ chức, quy tụ các nhà lập pháp, lãnh đạo thể thao, giới học thuật và đại diện ngành công nghiệp. Diễn đàn do hai nghị sĩ Koh Dong-jin và Jin Jong-oh khởi xướng, phối hợp cùng Ủy ban Thể thao & Olympic Hàn Quốc và Hiệp hội Esports Hàn Quốc (KeSPA).

Thảo luận không chỉ xoay quanh khả năng đăng cai, mà tập trung vào câu hỏi cốt lõi: liệu thế giới Esports – với logic thương mại, quyền sở hữu và cộng đồng riêng – có thực sự tương thích với hệ giá trị và mô hình quản trị của Olympic hay không?

Nghị sĩ Koh Dong-jin nhấn mạnh Esports cần được nhìn nhận như một ngành công nghiệp chiến lược, không đơn thuần là giải trí. Ông cho rằng yêu cầu kỹ thuật cao của đồ họa game đã thúc đẩy những tiến bộ công nghệ, đặt nền móng cho kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, và Hàn Quốc hoàn toàn có thể tận dụng thế mạnh về phần cứng, phần mềm lẫn thể thao đỉnh cao.

Ở góc nhìn địa chính trị, nghị sĩ Jin Jong-oh cảnh báo thị trường khu vực đang chịu ảnh hưởng kép từ quy định chặt chẽ của Trung Quốc và sức mạnh tài chính của Saudi Arabia. Theo ông, Olympism buộc phải thu hút thế hệ trẻ nếu không muốn đánh mất sức ảnh hưởng, và Esports chính là một mặt trận văn hóa mới trong cuộc cạnh tranh về khán giả và tính chính danh.

Từ phía KeSPA, Tổng thư ký Kim Cheol-hak đề xuất mô hình đăng cai liên tiếp 2–3 kỳ để tạo tính liên tục và xây dựng một chuẩn mực có thể “xuất khẩu” ra toàn cầu. “Không chỉ là tổ chức một giải đấu, mà là xây dựng một mô hình có thể chuyển giao cho thế giới”, ông nhấn mạnh, đồng thời gợi ý đưa các tựa game do Hàn Quốc phát triển vào vai trò nội dung trình diễn.

Giới học thuật cũng ủng hộ quan điểm này. Giáo sư Jin Ye-won (ĐH Ewha Womans) cho rằng lợi thế của Hàn Quốc không chỉ nằm ở năng lực tổ chức, mà còn ở vai trò “nhà thiết kế hệ thống văn hóa”, khi quốc gia này từng định hình chuẩn mực toàn cầu về phát sóng và văn hóa khán giả Esports.

Tuy nhiên, từ phía các đội tuyển và doanh nghiệp, những hoài nghi cũng được nêu ra. Oh Ji-hwan, CEO của Nongshim RedForce, đặt câu hỏi về sức hút thực sự của thương hiệu Olympic đối với cộng đồng Esports cốt lõi, đồng thời cho rằng ưu tiên của IOC dành cho “thể thao ảo” chưa phản ánh đúng nhu cầu của người hâm mộ – lấy Esports World Cup do Saudi Arabia tự phát triển làm ví dụ đối chiếu.

Đại diện hệ thống thể thao truyền thống, ông Kim Young-chan – Giám đốc đối ngoại của Ủy ban Thể thao & Olympic Hàn Quốc – nhấn mạnh IOC đặt nặng các giá trị như công bằng, bảo vệ vận động viên và tính toàn vẹn thi đấu. Ông khẳng định hiện vẫn chưa có quy trình hay lịch trình rõ ràng, và mọi động thái chính thức đều cần được thực hiện thông qua ủy ban quốc gia với sự hậu thuẫn của chính phủ.

Tổng kết lại, diễn đàn cho thấy câu chuyện không chỉ dừng ở hạ tầng hay tiếp thị. Vấn đề cốt lõi là liệu Olympism có thể song hành cùng một ngành công nghiệp đặc thù như Esports – nơi tính chính danh được xác lập trên màn hình thi đấu hơn là trên bục phát biểu. Trong bối cảnh Nhật Bản và Thâm Quyến (Trung Quốc) cũng được nhắc đến như những ứng viên tiềm năng, Hàn Quốc dường như đã nắm bắt một điều then chốt: khi IOC còn đang thiết kế lại dự án, lợi thế sẽ thuộc về những quốc gia sớm đưa Esports–Olympic vào chương trình nghị sự quốc gia.