Theo một thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ người mắc trầm cảm cách đây một thập kỷ đã đạt đến con số đáng báo động: khoảng 300 triệu người, đạt hơn 4% dân số thế giới. Tính đến hiện tại, tỷ lệ này càng tăng, nhất là vào thời điểm thế giới vừa trải qua 2 năm đầy biến động tiêu cực với dịch COVID-19.
Trầm cảm là gì và những triệu chứng nhận biết
Theo định nghĩa được các nhà khoa học đúc kết, trầm cảm là một bệnh thuộc tâm thần học đặc trưng bởi sự rối loạn khí sắc. Bệnh do hoạt động của não bộ bị rối loạn gây nên do một yếu tố tâm lý nào đó tạo thành những biến đổi bất thường trong suy nghĩ hành vi tác phong.
Trong số các trường hợp tự sát, người ta thống kê được có đến hơn 50% tỷ lệ do bệnh trầm cảm. Các đối tượng mắc trầm cảm tập trung ở những nhóm người: hôn nhân tan vỡ, kinh doanh thất bại, thất nghiệp…
Các nhà nghiên cứu cũng thống kê được rằng tỷ lệ nữ giới mắc trầm cảm cao gấp đôi so với nam giới. Độ tuổi mắc trầm cảm cũng rất đa dạng, nhưng thường tập trung vào nhóm người trưởng thành, có năng lực nhân biết và lao động chính trong xã hội. Tỷ lệ người mắc chứng trầm cảm ngày càng tăng nhưng số người được phát hiện kịp thời và chữa trị thành công vẫn ở mức thấp, chỉ khoảng chưa đến 30%.
Có nhiều dấu hiệu nhận biết một người mắc chứng trầm cảm, nhưng thường tập trung vào 9 dấu hiệu đặc trưng. Người có 5 trong số 9 dấu hiện sau nên cân nhắc đi khám để có hướng điều trị trầm cảm.
1. Trầm uất gần như cả ngày.
2. Giảm hoặc không có hứng thú trong tất cả hoặc đa số hoạt động.
3. Giảm hoặc tăng cân đáng kể ngoài ý muốn.
4. Mất ngủ kéo dài hoặc ngủ nhiều quá mức.
5. Bị kích động hoặc chậm chạp, lờ đờ rõ ràng, khiến người khác nhận ra sự khác biệt so với thường ngày.
6. Mệt mỏi, chán chường hoặc mất năng lượng kéo dài.
7. Cảm giác tự ti, vô dụng và mặc cảm tiêu cực về bản thân.
8. Giảm hoặc mất khả năng tập trung, suy nghĩ hoặc không quyết định được bất kỳ việc gì.
9. Liên tục nghĩ đến cái chết, sự giải thoát tiêu cực khác.
Trầm cảm thể thao
Riêng trong lĩnh vực thể thao, trầm cảm có những mức độ khác nhau, với nguyên nhân và các biểu hiện cũng đặc trưng hơn.
Các nghiên cứu khoa học kéo dài nhiều thập kỷ qua đã tìm ra 3 dạng của trầm cảm trong thể thao:
a. Trầm cảm mang tính cạnh tranh
Đây là dạng căng thẳng mà các VĐV hoặc những người liên quan thường gặp trong quá trình tập luyện và đặc biệt tăng dần trước, trong và sau các giải đấu.
Biểu hiện của sự căng thẳng mang tính cạnh tranh là những lo lắng, suy nghĩ tiêu cực về thành tích thi đấu, áp lực phải vượt qua bản thân, đối thủ, phải có thành tích… dẫn đến những hệ lụy khôn lường nếu tình trạng kéo dài.
Những nguyên nhân khiến VĐV mắc dạng trầm cảm này:
- Chấn thương.
- Tái phát chấn thương.
- Áp lực trước ngày thi đấu.
- Áp lực phải đạt thành tích cao trong thi đấu.
- Đối thủ.
- Địa điểm thi đấu
- Các vấn đề về kỹ năng, kỹ thuật thi đấu.
b. Trầm cảm mang tính tổ chức
Đây là những tác động từ bên ngoài khiến người bệnh tăng dần mức độ căng thẳng, trầm cảm. Áp lực về kế hoạch và hiệu quả tập luyện từ HLV, ban lãnh đạo khiến các VĐV luôn trong trạng thái lo sợ, căng thẳng, dẫn đến trầm uất sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến suy nghĩ, hành vi và cuối cùng là kết quả thi đấu.
Loại trầm cảm này bủa vây các VĐV từ nhiều phía, không chỉ là những lời quát mắng từ HLV, những lời chê bai từ đồng nghiệp, đối thủ… mà còn áp lực khủng khiếp về kỳ vọng của những người xung quanh, đặc biệt là khán giả, người hâm mộ.
Nguyên nhân gây trầm cảm mang tính tổ chức:
- Sự cố trong tập luyện (thay đổi kế hoạch, nội dung tập luyện hoặc cơ sở vật chất tập luyện)
- Va chạm với HLV, đồng đội.
- Bất mãn về sự thiếu hỗ trợ từ nhiều phía.
- Bất tiện trong di chuyển, lưu trú ở những kỳ tập huấn, thi đấu.
c. Trầm cảm mang tính cá nhân
Đây là loại trầm cảm xuất phát và tác động trực tiếp lên chính người bệnh. Loại trầm cảm này rất dễ dẫn đến bỏ cuộc, thậm chí tự sát nếu không được phát hiện, chữa trị hay chia sẻ sớm.
Những nguyên nhân thường thấy dẫn đến trầm cảm mang tính cá nhân gồm:
- Bất ổn trong cuộc sống (mất ngủ, sử dụng chất cồn).
- Gặp vấn đề về tài chính.
- Gặp các biến cố lớn trong đời (thất tình, hôn nhân đổ vỡ, người yêu quý đột ngột qua đời).
- Bất mãn về chế độ đãi ngộ, bị thất hứa hoặc bị lừa dối (nợ lương, không được hỗ trợ chữa trị chấn thương, bị đuổi khỏi đội không rõ nguyên nhân).
Những con số đáng suy ngẫm
Theo thống kê được Hội tâm thần học Việt Nam công bố gần đây thì mỗi năm ở Việt Nam có đến khoảng 40.000 người tự sát vì trầm cảm. Riêng trong lĩnh vực thể thao, con số này chưa được thống kê chính thức, nhưng cũng là vấn đề rất cần được quan tâm.
Các khảo sát cho thấy những môn thể thao mang tính chất đối kháng lại có tỷ lệ VĐV mắc chứng trầm cảm thấp hơn so với những môn cá nhân.
Một khảo sát trên 2000 VĐV ở nhiều môn thể thao cho ra kết quả: khoảng 20% số VĐV này gặp căng thẳng cao độ sau khi thi đấu, nhất là khi có kết quả thua hoặc thất bại nặng nề. 5-10% số VĐV này bị căng thẳng cao độ kéo dài dẫn đến trầm cảm.
Những môn thể thao có tỷ lệ VĐV mắc chứng căng thẳng cao độ rồi dẫn đến trầm cảm là những môn đòi hỏi sự khổ luyện từ nhỏ. Thể dục dụng cụ xếp hàng đầu trong số này về mức độ khổ luyện.
Những bé trai, bé gái được bắt đầu huấn luyện từ khi mới chỉ 5 tuổi và kéo dài quá trình khổ luyện đến tận 14-15 tuổi, trước khi đủ trình độ để thi đấu nhiều cấp độ.
Những chương trình đào tạo, tập luyện đến mức khắc khổ không chỉ tác động lên cơ thể mà còn gây ra những ám ảnh suốt đời về tâm lý. Đau đớn thể xác, áp lực phải vượt qua các vòng tuyển chọn và cả ước mơ, ảo tưởng về sự thành công trong tương lai khiến nhiều VĐV nhí “chết yểu sự nghiệp” từ rất sớm.
Một trong những ngôi sao thể dục dụng cụ nổi tiếng nhất thế giới liên quan đến sức khỏe tâm lý là “thần đồng” Simone Biles (Mỹ). Biles dù mới 24 tuổi những đã giành tới 32 huy chương các loại ở đấu trường Olympic và thế giới. Cô là một trong những VĐV thể dục dụng cụ thành công nhất trong lịch sử thể thao Mỹ và thế giới.
Tuy nhiên, cô gái này đã trải qua nhiều biến cố trong quá trình tập luyện và thi đấu: từ việc bị bác sĩ đội tuyển quấy rối tình dục, chấn thương dai dẳng và đặc biệt là áp lực được kỳ vọng quá lớn từ người hâm mộ. Biles mới đây đã bỏ thi đấu nhiều nội dung sở trường ở Olympic Tokyo 2020 vì vấn đề sức khỏe tâm lý, làm dấy lên những lo ngại về vấn đề tế nhị này trong giới thế thao.
Ngoài ra, những ngôi sao lớn khác như “kình ngư” Michael Phelps, VĐV bơi xuất sắc nhất mọi thời đại với 28 huy chương Olympic, giữ kỷ lục giành 23 HCV Thế vận hội, cũng đã từng mắc chứng trầm cảm và nghĩ đến cái chết; hay Naomi Osaka, tay vợt 4 lần vô địch Grand Slam, người châu Á và Nhật Bản đầu tiên giữ vị trí số 1 quần vợt nữ thế giới, cũng gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe tâm lý thời gian qua.
Ở Việt Nam, không ít VĐV gặp vấn đề về tâm lý như: Nguyễn Thị Oanh (mất ngủ, suýt từ giã sự nghiệp điền kinh vì viêm cầu thận); anh em VĐV chạy 400m Quách Công Lịch, Quách Thị Lan từng khủng hoảng tinh thần vì chấn thương kéo dài; võ sĩ karatedo đẳng cấp thế giới Nguyễn Thị Ngoan mắc trầm cảm tới 2 năm, trước khi trở lại sàn đấu…
Còn rất nhiều vấn đề, cá nhân cụ thể từng liên quan đến trầm cảm thể thao mà chúng tôi sẽ tiếp tục đề cập đến ở những bài viết sau về chủ đề nhạy cảm này.
Vươn lên đỉnh cao thế giới ở tuổi 19, tài năng hiếm có của Karate Việt Nam Nguyễn Thị Ngoan đã phải đối mặt với căn bệnh trầm cảm như thế nào.
Tay vợt nữ số 2 thế giới Naomi Osaka vừa làm chấn động làng tennis, vì bỏ Roland Garros 2021 do không muốn dự họp báo. Thế nhưng, BTC Wimbledon tuyên bố sẽ không nhân nhượng cô về việc này.
Khép lại sự nghiệp thi đấu nhiều thăng trầm, giờ đây LaMarcus Aldridge sẽ tiếp tục một cuộc chiến mới với những căn bệnh nguy hiểm.
Chia sẻ của một bà mẹ "hot girl" sau khi hoàn thành cuộc đua marathon lần đầu tiên trong cuộc đời về chạy bộ đã thay đổi cuộc đời cô gây sốt cộng đồng mạng.
Cuộc hôn nhân tưởng chừng đẹp như mơ, với 3 con nhỏ của người mẫu Danielle Lloyd và tiền vệ Jamie O’Hara chính thức tan vỡ vào tháng 12 năm ngoái.
Bình luận
Mối lương duyên đầy sóng gió giữa Antoine Griezmann và đội bóng cũ Barcelona vừa được hâm nóng bằng một màn đáp trả đầy tính khiêu khích trên mạng xã hội.
Marc Bernal rực sáng với cú đúp lịch sử giúp Barca thắng đậm Atlético. Cùng khám phá viên ngọc mới của La Masia đang gây sốt dưới thời Hansi Flick.
Bên cạnh những chiến thắng kịch tính của các tay vợt trẻ, tâm điểm chú ý đổ dồn vào những cặp đấu vòng chính – nơi các đại diện Việt Nam đối đầu với những hạt giống hàng đầu và cả những nhân vật có thân thế "khủng".
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông Singapore International Series năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông Singapore International Series năm 2026 mới nhất.
Người hâm mộ Al Nassr đang sống trong những ngày lo âu khi câu lạc bộ chính thức xác nhận siêu sao Cristiano Ronaldo gặp vấn đề rất đáng ngại ở vùng đầu gối.
Thất bại 1-2 trước Wolves tại Molineux không chỉ là một cú sốc về mặt điểm số mà còn đánh dấu một cột mốc rất đáng buồn trong lịch sử Premier League đối với Liverpool.
Trận bán kết lượt về Cúp Nhà vua Tây Ban Nha tại Camp Nou đã chứng kiến một trong những màn trình diễn cảm xúc nhất của Barcelona dưới triều đại Hansi Flick.
Không còn là yếu tố marketing ngắn hạn, Pickleball đang chuyển hóa thành “marquee amenity” – tiện ích cốt lõi giúp dự án nâng định vị và cải thiện tốc độ bán hàng. Khi người mua nhà ưu tiên trải nghiệm sống, các mét vuông dành cho sân thể thao có thể tạo ra giá trị thương mại vượt xa chi phí đầu tư ban đầu.
Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tại Dubai vừa qua không chỉ gây rúng động truyền thông quốc tế, mà còn trực tiếp buộc Djordje Djokovic – em trai huyền thoại Novak Djokovic – phải cùng gia đình rời bỏ căn hộ cao cấp gần Burj Khalifa.
Trên bục vinh quang của WTT Singapore Smash, khoảnh khắc Sun Yingsha và Wang Chuqin cùng nâng cao chiếc cúp vô địch, chụp chung một tấm selfie dưới “cơn mưa” kim tuyến vàng rực đã lập tức bùng nổ mạng xã hội.
Sau hành trình kéo dài 27 tiếng, tốn kém hàng chục triệu đồng tiền túi vì bất ổn địa chính trị, tay vợt Lim Chiew Sien cuối cùng cũng có mặt tại Birmingham. Tuy nhiên, thử thách thực sự mới chỉ bắt đầu khi cô phải đối đầu ngay với HCĐ thế giới ngay tại vòng 1 giải All England.
Không còn là tài năng bốc đồng, Möregårdh của năm 2026 cho thấy một phiên bản điềm tĩnh và lì lợm hơn. Trận đấu tại Singapore là minh chứng rõ ràng: càng bị dồn vào góc, anh càng kiểm soát trận đấu bằng sự lạnh lùng đáng sợ.
Trước thềm giải cầu lông danh giá nhất thế giới All England, tay vợt Cheng Su Yin (Malaysia) đã có những chia sẻ thẳng thắn về cuộc chiến với sự tự ti.
Để chuẩn bị cho trận boxing để đời với cựu vô địch tuyệt đối hạng nặng huyền thoại Usyk, Rico Verhoeven đã nhờ cậy tới người chú của Tyson Fury...
Sau gần một thập kỷ vật lộn với bệnh tật và những thất bại liên tiếp, cựu thần đồng cầu lông Malaysia - Goh Jin Wei - vừa giải cơn khát danh hiệu sau 9 năm chờ đợi.
Sau hai lần lỡ hẹn đáng tiếc với chức vô địch All England, cặp đôi "vàng" của Malaysia – Aaron Chia và Soh Wooi Yik – đang dồn toàn lực cho chiến dịch năm 2026.
Trong một cuộc phỏng vấn cởi mở với tạp chí kicker, HLV Julian Nagelsmann đã trực tiếp phác thảo bộ khung đá chính của tuyển Đức tại World Cup 2025.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang và nhiều đồn đoán xoay quanh khả năng góp mặt của đội tuyển quốc gia, Đại sứ Iran tại Tây Ban Nha đã đưa ra tuyên bố dứt khoát về việc tham dự World Cup 2026.
Bước vào kỳ All England lần thứ 116 – giải đấu lâu đời và danh giá nhất thế giới, Indonesia đã gây bất ngờ khi cử đội hình trẻ trung nhất lịch sử với 24 vận động viên mà đa số là tân binh.
Tại nội dung nữ V-League 2025-2026, cuộc đua giành ngôi đầu bảng đang diễn ra cực kỳ gay cấn khi khoảng cách giữa hai đội dẫn đầu chỉ là hai điểm, hứa hẹn những vòng đấu cuối cùng đầy kịch tính.
Báo cáo mới nhất từ UEFA đã công bố danh sách các câu lạc bộ châu Âu có doanh thu "khủng" nhất từ việc bán vé và dịch vụ lưu trú tại sân nhà trong năm 2025.
Bản cập nhật mới nhất từ Football Benchmark khi công bố danh sách 10 cầu thủ đắt giá nhất hành tinh cho thấy, Lamine Yamal là cầu thủ có giá trị cao nhất.
Bối cảnh chính trị bất ổn tại Trung Đông đang khiến khả năng tổ chức trận Finalissima giữa Tây Ban Nha và Argentina tại Qatar trở nên lung lay.
Thể thao điện tử tiếp tục ghi dấu mốc quan trọng tại Hàn Quốc khi FC Online được lựa chọn là nội dung thi đấu chính thức, tính huy chương tại kỳ Đại hội Thể thao Thanh thiếu niên Toàn quốc lần thứ 55.
Sau khi quay trở lại nhóm giải đấu S-tier trong hệ thống khu vực của League of Legends, CBLOL 2026 Cup đã khép lại cuối tuần qua với thành công vượt kỳ vọng về mặt chuyên môn lẫn lượng khán giả.
Chỉ còn 4 vòng đấu nữa là mùa giải thường niên V-League 2025-2026 khép lại, cuộc đua giành vị trí dẫn đầu bảng xếp hạng nội dung nam đang trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết.
Trước cáo buộc bạo lực và quấy rối tình dục đối với vận động viên leo núi tại trung tâm huấn luyện quốc gia, Ủy ban Olympic Indonesia (NOC) đã phối hợp cùng Chính phủ thực hiện cuộc điều tra gắt gao.
Bảng bốc thăm tại Indian Wells năm nay đã đặt tay vợt người Indonesia vào một lộ trình đầy thử thách, khi có khả năng phải đụng độ số 1 thế giới Aryna Sabalenka ngay tại vòng 3.
Tâm điểm đổ dồn vào sự trở lại của huyền thoại Venus Williams ở tuổi 45 và hành trình bảo vệ ngôi vương đầy thử thách của Jack Draper trước những "gã khổng lồ" như Novak Djokovic và Carlos Alcaraz.
Sau chức vô địch tại Dubai, cựu số 1 thế giới Daniil Medvedev cùng hàng chục tay vợt không thể di chuyển đến Indian Wells, vì không phận đóng cửa vì tấn công tên lửa. Sự cố này không chỉ là vấn đề an ninh, mà còn là bài toán quản trị rủi ro khổng lồ cho ATP.
Sự im lặng từ chính phủ Đan Mạch đã khiến bà Anneke Rune – mẹ đồng thời là người đại diện của Holger Rune – phải lên tiếng chỉ trích dữ dội, làm lộ ra những lỗ hổng trong việc bảo hộ công dân và vận động viên chuyên nghiệp giữa thời chiến.
Với CHPT01, Vulcan không đơn giản tung ra một cây vợt mới. Họ đang đặt cược vào tương lai của một thị trường đang tăng tốc – và vào sức mạnh của cá tính trong kỷ nguyên thể thao giải trí hiện đại.
Sự kiện UFC Fight Night 268 tại Mexico City gây thất vọng lớn khi đứt chuỗi 3 năm bán sạch vé, để trống tới 3.500 chỗ ngồi dù có siêu sao Brandon Moreno.
Trước diễn biến leo thang của chiến sự tại Trung Đông, AFC tiếp tục quyết định hoãn các trận lượt về vòng loại trực tiếp thuộc hệ thống giải CLB khu vực phía Tây, ưu tiên tuyệt đối yếu tố an toàn.
Chỉ phải đối đầu với tân binh Bangladesh ở trận ra quân bảng B VCK Asian Cup 2026, nhà ĐKVĐ Trung Quốc có chiến thắng nhọc nhằn.
UFC dường như đã gạch tên kẻ thách thức Ian Garry để dọn đường cho nhà vô địch Islam Makhachev tham gia vào một siêu chiến mang lại lợi nhuận khổng lồ.
Chỉ trong vòng bốn ngày, hai chiến lược gia châu Âu lần lượt nói lời chia tay V.League. Những biến động liên tiếp tại V.League 1 một lần nữa cho thấy sự khốc liệt của chiếc ghế nóng, nơi thành tích ngắn hạn có thể quyết định số phận của bất kỳ HLV nào.
Trước màn so tài giữa tuyển nữ Việt Nam và Ấn Độ, những con số thống kê đang mang lại nhiều tín hiệu tích cực cho thầy trò đội bóng áo đỏ. Lịch sử đối đầu, phong độ gần đây và dấu ấn tại các kỳ Asian Cup cho thấy đại diện Đông Nam Á có cơ sở để tự tin.
Được coi là người hùng của bóng chuyền Iran khi giúp đội nữ gặt hái vô số thành công trong nửa năm qua, HLV Lee Do-hee buộc phải tìm cách trở về quê nhà do chiến tranh.
Trong bối cảnh tình hình địa chính trị tại Trung Đông đang có những diễn biến rất phức tạp, thông tin về việc Cristiano Ronaldo bay đến Tây Ban Nha ngay lập tức thu hút sự chú ý.