Kun Khmer còn có tên gọi là Pradal Serey, là môn võ thuật có nguồn gốc từ Campuchia. Theo tiếng Campuchia, Kun là võ, Khmer có nghĩa là người Khmer - vì vậy tên gọi Kun Khmer hiểu đơn giản là "võ thuật của người Khmer", một cách gọi tương tự với Muay Thái của Thái Lan, Muay Lào của Lào.
Kun Khmer bắt nguồn từ Đế quốc Khmer vào năm 802 sau Công Nguyên và được sử dụng trong quân đội. Trong thời đại này, quân đội Khmer tập luyện các kĩ thuật chiến đấu có và không có binh khí - sau này được hệ thống vào môn võ Kun Khmer. Các hình thức sơ khai của Kun Khmer trong quân đội và chiến tranh đã được ghi chép qua những bức phù điêu, khắc đá tại các ngôi đền cổ Bayon, Banteay Chhmar và Angkor - tuy nhiên sau này phần lớn bị phá hủy trước các cuộc xâm lăng của người Xiêm (Thái Lan).
Kun Khmer sở hữu hệ thống kĩ thuật sử dụng các đòn đấm - đá - chỏ - gối và ôm ghì (clinch) dể tấn công, quật ngã đối thủ. Đặc biệt, các võ sĩ Kun Khmer được biết tới nhờ khả năng áp dụng các đòn tay và cùi chỏ nhiều hơn những môn võ tương đồng trong khu vực như Muay (Thái Lan, Lào), Leth Wei (Myanmar).
Trước khi được hiện đại hóa, các võ sĩ Kun Khmer thi đấu trong các hố/bãi đất trống sau mỗi mùa thu hoạch tại các lễ hội, đền chùa, tuyển chọn cho quân đội hay biểu diễn trước hoàng gia. Võ sĩ thi đấu với tay trần, dây thừng quấn tay hoặc thậm chí sử dụng vỏ sò bọc khớp ngón tay để tay sát thương.
Sau khi thực dân Pháp xâm lược Campuchia cuối thế kỉ 19, môn võ này dần được thể thao hóa theo Quyền Anh phương Tây với găng thi đấu, võ đài dây và các hiệp đấu tính giờ (3 hiệp 5 phút).
Sau thời kì thống trị của chủ nghĩa Khmer Đỏ, Kun Khmer dần được hồi sinh và phát triển thông qua các giải đấu, với sự tham gia của hệ thống truyền thông quốc gia.
Hiện tại, Kun Khmer được quản lý bởi Liên đoàn Quyền Anh Campuchia (Cambodia Boxing Federation) được thành lập năm 1961. Các võ sĩ, trọng tài, giải đấu đều phải có giấy phép của CBF để tham gia mọi hoạt động.
Ngoài lãnh thổ Campuchia, Kun Khmer đã thành lập được một số liên đoàn tại các quốc gia như Pháp, Đức, Australia, Tây Ban Nha, Italia. Các hoạt động nằm trong chương trình bảo tồn và phát triển môn võ Kun Khmer, hướng tới đưa vào chương trình thi đấu các đại hội thể thao quốc tế và hệ thống thi đấu chuyên nghiệp.
Tranh cãi xung quanh Kun Khmer bắt nguồn từ sự thống trị của Đế quốc Khmer trong quá khứ ở một vùng rộng lớn kéo dài từ lãnh thổ Thái Lan, Campuchia, Nam Lào và miền Tây Nam Bộ của Việt Nam ngày nay. Đặc biệt, các quốc gia như Thái Lan và Lào ngày nay chịu ảnh hưởng nhiều từ văn hóa Khmer cổ.
Do đó, người Khmer khẳng định các môn võ thuật đối kháng hiện nay ở khu vực bán đảo Đông Nam Á đều có nguồn gốc từ môn võ Kun Khmer. Dù vậy, những chứng tích thô sơ trong văn hóa võ thuật Kun Khmer phần lớn đã bị phá hủy trong các cuộc xâm lăng của người Xiêm thuộc vương quốc Ayuthhaya (Thái Lan) vào thế kỉ 15.
Năm 1995, trong cuộc họp ASEAN, Campuchia đã đề xuất một tên gọi chung cho các phong cách võ thuật ở khu vực là "võ Sovannaphum" hoặc "võ thuật Đông Nam Á (SEA Martial Arts)". Trong tiếng Khmer, sovannaphum là "vùng đất vàng" hay còn được gọi là suvarnabhumi trong tiếng Thái, cách đặt tên này được đề xuất với mục tiêu thống nhất tên gọi các hình thức võ thuật tương đồng nhau.
Tuy nhiên, các quốc gia khác đặt biệt là Thái Lan đã không đồng ý vì muốn giữ nét đặc trưng trong tên gọi của riêng mình. Đặc biệt khi người Thái Lan đã dành nhiều công sức phát triển Muay Thái trở thành môn thể thao vươn tầm thế giới, nền tảng của nhiều môn võ thuật hiện đại như Kickboxing hay MMA.
Năm 2005, trong lần đầu tiên Thái Lan đưa Muay Thái vào chương trình thi đấu SEA Games, Campuchia đã không gửi võ sĩ thi đấu như một cách phản đối tên gọi Muay Thái. Mãi tới năm 2017 tại kì SEA Games 29 ở Malaysia, Campuchia mới cử võ sĩ tham gia thi đấu Muay Thái và giành huy chương Vàng đầu tiên.
Vào tháng 1/2023, Kun Khmer chính thức được đưa vào chương trình thi đấu SEA Games 32 (từ ngày 5 tới 17/5) theo đề nghị của nước chủ nhà Campuchia, thay thế cho môn Muay Thái đã xuất hiện ở 6 kì đại hội trước đó.
Trước đó, tên gọi Kun Khmer (Muay) được đề xuất vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của dư luận Campuchia với lý do dễ gây hiểu lầm với hai môn võ láng giềng là Muay Thái và Muay Lào.
Sau đó, việc loại bỏ Muay trong tên gọi đã vấp phải sự phản đối của Thái Lan. Liên đoàn Muay Thế giới đã kêu gọi tẩy chay, cảnh báo cấm các võ sĩ thi đấu Kun Khmer tại SEA Games 32 không được tham gia các giải đấu thuộc hệ thống của mình trong năm 2023.
Sau quá trình thảo luận, Thái Lan đã tuyên bố nhượng bộ, không cản trở quá trình tổ chức môn Kun Khmer tại SEA Games 32 để tránh các tranh chấp quốc tế, tuy nhiên chưa rõ lệnh cấm với các võ sĩ Muay Thái ở những quốc gia khác tham gia thi đấu tại đại hội tới có được triển khai hay không?
Dư luận xoay quanh tên gọi "Kun Khmer" tại SEA Games 32 giữa Campuchia và Thái Lan đã trở nên nóng hơn khi Liên đoàn Muay Thế giới lên tiếng.
Bình luận
Người hâm mộ Washington Wizards sẽ phải chờ đến sau kỳ nghỉ All-Star mới được chứng kiến tân binh bom tấn Trae Young ra sân do chấn thương và toan tính của CLB.
Mới đây, trong lần xuất hiện trên podcast In Search of Excellence, Waters đã tự lý giải sức mạnh cốt lõi làm nên tên tuổi của mình.
Truyền thông Hàn Quốc đang thực sự "chấn động" trước màn trình diễn của U23 Việt Nam tại giải châu Á, đặc biệt là toan tính từ HLV Kim Sang-sik.
Sau khi Mike Tomlin chia tay Steelers, HLV Erik Spoelstra của Miami Heat chính thức trở thành HLV có thâm niên dẫn dắt một đội bóng lâu nhất trong các môn thể thao chuyên nghiệp Mỹ.
Kết quả bốc thăm vòng knock-out Cúp CLB nữ châu Á 2025/26 đưa CLB nữ TP.HCM làm khách trên sân của Naegohyang Women’s FC (Triều Tiên) ở tứ kết.
Đội bóng chuyền nữ Savino Del Bene Scandicci tiếp tục cho thấy sức mạnh vượt trội tại CEV Champions League khi có chiến thắng thuyết phục 3-0 trước Le Cannet Volley.
Từ chỗ chỉ là nghi vấn gian lận, vụ việc liên quan đến đội tuyển Arena of Valor nữ Thái Lan tại SEA Games 2025 nay đã có lời giải cuối cùng – với cái kết còn nghiêm trọng hơn mọi dự đoán.
VCK U23 châu Á 2026 tại Saudi Arabia gây giật mình khi lượng khán giả đến sân ở vòng bảng xuống mức rất thấp, thậm chí có trận chỉ vài chục người.
Đội bóng chuyền nữ Megabox Vallefoglia tiếp tục thể hiện phong độ ấn tượng ở cúp châu Âu khi giành chiến thắng thuyết phục và nhanh chóng để ghi tên mình vào vòng tiếp theo của Challenge Cup.
Đội bóng chuyền nữ Reale Mutua Fenera Chieri 76 đã có một màn trình diễn xuất sắc tại Coppa CEV khi đánh bại Vandœuvre Nancy với tỷ số 3-1, qua đó chính thức giành quyền đi tiếp tại cúp châu Âu mùa giải này.
Ông Than Tanakornprapha nhấn mạnh rằng việc nộp đơn lần này không nhằm cáo buộc cá nhân hay tổ chức nào, mà hướng tới mục tiêu bảo vệ quyền lợi của thanh thiếu niên và vận động viên Esports
Trong loạt trận vừa qua của các cúp châu Âu, bốn đại diện của bóng chuyền nữ Italia là Scandicci, Allianz Milano, Chieri và Vallefoglia đều có những màn trình diễn ấn tượng với chuỗi chuỗi chiến thắng liên tiếp.
CDA Volley Talmassons FVG vừa có một đêm thi đấu đáng nhớ khi làm nên lịch sử CLB bằng chiến thắng thuyết phục 3-0 trước Altafratte, giành vé vào chung kết Coppa Italia — một cột mốc quan trọng trong hành trình của đội mùa giải này.
Ngày thi đấu Coppa Italia Frecciarossa A2 vừa qua đã chứng kiến hai cái tên lần đầu tiên trong lịch sử bước vào trận chung kết: CDA Volley Talmassons và Volley Costa Volpino.
Bên cạnh sự nghiệp phi thường, Zhang còn trở thành hình mẫu truyền cảm hứng trong cộng đồng LGBTQ+.
Narconon Melendugno vừa có một đêm thi đấu đầy chiến đấu và cảm xúc tại Coppa Italia, khi đội bóng nữ này chỉ dừng bước sau một trận cầu nghẹt thở kéo dài đến set quyết định tie-break.
Mirra Andreeva có màn ra mắt ấn tượng tại giải quần vợt Adelaide International 2026, cho thấy tiềm năng phục hồi sau những khó khăn cuối năm 2025.
Trong một trận đấu Coppa Italia đầy kịch tính, Nuvolì đã chứng tỏ tinh thần chiến đấu mạnh mẽ nhưng không thể vượt qua vòng loại, để rồi nhanh chóng chuyển hướng tập trung trở lại Serie A1 nữ Italia.
Bước vào giai đoạn then chốt của mùa giải, libero Giada Di Mario khẳng định Trasporti Bressan đã sẵn sàng cho thử thách lớn và coi đây là thời điểm quan trọng nhất để đội bóng chứng minh năng lực thực sự của mình.
Lễ bốc thăm giải quần vợt Australian Open 2026 vừa chính thức diễn ra tại Melbourne Park, hứa hẹn một mùa giải rực lửa với những cuộc đối đầu kịch tính.
Lỗi đánh bóng volley bay xa quá mức là thách thức phổ biến khiến nhiều người chơi pickleball mất điểm không đáng có. Điều chỉnh đúng kỹ thuật không chỉ giúp kiểm soát bóng tốt hơn mà còn nâng tầm trải nghiệm trên sân.
UFC Mexico bổ sung trận đấu hạng gà giữa Marlon “Chito” Vera và David Martinez tại Arena CDMX ngày 28/2, hứa hẹn màn so tài then chốt cho cục diện bantamweight.
Dù không thể tạo nên bất ngờ trước tay vợt số 2 thế giới Wang Zhiyi, nhưng Nguyễn Thùy Linh đã khép lại hành trình tại giải cầu lông Ấn Độ mở rộng 2026 (India Open) với màn trình diễn đầy cảm xúc.
Tất cả các thay đổi dưới đây chỉ áp dụng cho cấp độ Premier của MLP, trong khi cấu trúc thi đấu của Challenger vẫn đang được hoàn thiện.
Sở hữu Combined Points Ranking (CPR) chỉ 662, Katsman/Abraamian đã quật ngã hạt giống số 1 Ankur Bhattacharjee – Yashaswini Ghorpade sau 4 ván đấu.
Việc dừng bước sớm ở ba kỳ U23 châu Á liên tiếp cho thấy bóng đá trẻ Thái Lan đang phải trả giá cho những lựa chọn chiến lược thiếu nhất quán.
AFC chỉ định trọng tài Heidari Payam điều khiển trận U23 Việt Nam gặp U23 UAE, vị “vua áo đen” từng thổi phạt đền cho đội bóng áo đỏ ở vòng bảng.
Tay vợt người Đức, hiện xếp hạng 125 thế giới, đã tạo nên bất ngờ lớn khi loại hạt giống số 13 Akash Pal sau 5 ván nghẹt thở: 8-11, 28-26, 8-11, 11-4, 11-5.
Lễ bốc thăm ASEAN Hyundai Cup 2026 diễn ra chiều 15/1 tại Indonesia, xác định cục diện các bảng đấu của giải vô địch Đông Nam Á.
Sau khi thương vụ Anthony Davis gặp khó, Atlanta Hawks đang chuyển hướng sự chú ý sang trung phong Daniel Gafford của Dallas Mavericks trước thềm hạn chót chuyển nhượng.
Trước trận tứ kết U23 châu Á 2026 gặp U23 UAE, Viktor Le nhấn mạnh tinh thần thi đấu và sự chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ là chìa khóa để U23 Việt Nam hướng tới kết quả tích cực.
Wang Chuqin và Sun Yingsha – hai tay vợt số 1 thế giới của Trung Quốc – sẽ là tâm điểm của giải đấu khi đanh dấu sự trở lại ở nội dung đơn nam và đơn nữ.
Sau hành trình vòng bảng toàn thắng đầy ấn tượng, U23 Việt Nam đang tập trung cao độ, hoàn thiện mọi khâu chuẩn bị để sẵn sàng cho trận tứ kết gặp U23 UAE.
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Espanyol vs Girona thuộc vòng 20 La Liga - giải VĐQG Tây Ban Nha.
Washington Wizards được cho là sẽ ký hợp đồng gia hạn 2 năm với Trae Young, bất chấp việc ngôi sao này đang chấn thương và chưa đóng góp nhiều cho đội bóng mới.
Trước thềm tứ kết U23 châu Á 2026 gặp U23 UAE, HLV Kim Sang Sik lên tiếng cảnh báo các học trò tuyệt đối không được tự mãn, yêu cầu toàn đội giữ sự tập trung cao nhất để tiếp tục hành trình chinh phục giải đấu.
Seth Curry sẽ phải nghỉ thi đấu thêm một thời gian cho Golden State Warriors do chấn thương thần kinh tọa và sẽ được tái khám sau 2 tuần nữa.
Nhờ chiến thắng trong loạt sút luân lưu trước Nigeria, Ma rốc đã giành được vé vào chung kết Cúp bóng đá châu Phi 2025 và sẽ đối đầu với Senegal.
Sau khi cặp đôi số 1 thế giới Seo Seung-jae/Kim Won-ho bất ngờ rút lui, India Open 2026 đang chứng kiến một cuộc đua ngôi vương đầy kịch tính. Tận dụng cơ hội này, cặp đôi hạng 6 thế giới Man Wei Chong/Tee Kai Wun đang hừng hực khí thế hướng tới chức vô địch Super 750 đầu tiên trong sự nghiệp.
Theo các nguồn tin uy tín, ngôi sao Ja Morant của Memphis Grizzlies đã xác định Miami Heat là điểm đến ưa thích nhất nếu phải rời đi qua đường chuyển nhượng.