Lần gần nhất Iraq dự World Cup đã xảy ra sự cố khó tin thế nào?

Khi Iraq giành vé dự World Cup 2026 sau 40 năm chờ đợi, người hâm mộ bóng đá nước này lập tức nhớ về lần xuất hiện duy nhất trước đó cũng tại châu Mỹ, Mexico 1986. Đó không chỉ là một sự kiện thể thao đơn thuần mà còn là câu chuyện về chiến tranh, áp lực chính trị và những nghịch cảnh tưởng như không thể vượt qua.

World Cup giữa... thời chiến

Để hiểu được sự hỗn loạn của Iraq tại World Cup 1986, cần nhìn lại bối cảnh đất nước Tây Á này khi ấy đang chìm trong cuộc chiến tranh Iran - Iraq kéo dài từ năm 1980.

Xung đột quân sự khiến FIFA cấm Iraq tổ chức các trận đấu quốc tế trên sân nhà. Trong suốt chiến dịch vòng loại World Cup 1986, đội tuyển Iraq phải liên tục di chuyển cả nghìn kilomet để thi đấu các trận được tính là "sân nhà" trên lãnh thổ trung lập, chủ yếu tại UAE.

Dù gặp vô vàn khó khăn về điều kiện tập luyện lẫn tâm lý, thế hệ vàng của bóng đá Iraq với những ngôi sao như Ahmed Radhi và Hussein Saeed vẫn xuất sắc vượt qua vòng loại châu Á. Ở vòng quyết định, họ đánh bại Syria với tổng tỷ số 3-1 để lần đầu tiên trong lịch sử giành vé tham dự World Cup.

Vé đến Mexico 86 chưa phải cái kết của rắc rối

Niềm vui giành quyền dự World Cup nhanh chóng bị phủ bóng bởi những biến động ở thượng tầng bóng đá Iraq. Thời điểm đó, Liên đoàn Bóng đá Iraq chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của Uday Hussein, con trai cả của Tổng thống Saddam Hussein. Uday nổi tiếng với tính khí thất thường và thường xuyên can thiệp sâu vào các hoạt động chuyên môn.

Chiếc ghế huấn luyện viên trưởng trở nên vô cùng mong manh. Ngay cả nhà cầm quân người Brazil, Evaristo de Macedo (thường được gọi là Edu), người góp công lớn đưa Iraq đến World Cup, cũng bị sa thải chỉ vài tháng trước giải đấu. Những thay đổi liên tục khiến công tác chuẩn bị của đội tuyển trở nên rối ren.

Theo nhiều lời kể của các cựu tuyển thủ Iraq, áp lực từ Uday còn lớn hơn cả áp lực chuyên môn. Các cầu thủ luôn sống trong tâm trạng lo sợ mỗi khi đội bóng thất bại.

Dự World Cup trong... màu áo lạ 

Và sự bất ổn, lo lắng tiếp tục kéo dài tới tận ngày hội bóng đá ở Mexico năm đó. Đầu tiên, màu áo truyền thống của Iraq vốn là màu xanh lá cây. Tuy nhiên, tại World Cup 1986, người hâm mộ bất ngờ khi đội tuyển của họ xuất hiện trong những bộ trang phục màu vàng và xanh dương do Adidas tài trợ.

Với người hâm mộ nước nhà khi đó, việc Iraq ra sân trong những bộ áo đấu hoàn toàn khác biệt so với hình ảnh quen thuộc của đội tuyển quốc gia chẳng khác nào việc Brazil bước ra sân trong... màu áo đỏ.

Bảng đấu tử thần và những thất bại đáng tự hào

Lá thăm đưa Iraq vào bảng B cùng chủ nhà Mexico, Paraguay và Bỉ. Trước giải đấu, hầu hết giới chuyên môn đều dự đoán đại diện châu Á sẽ trở thành “ngân hàng điểm” của bảng đấu. Tuy nhiên, những gì Iraq thể hiện lại hoàn toàn khác.

Trong trận ra quân gặp Paraguay, Iraq chỉ thua 0-1 nhưng để lại một trong những tình huống gây tranh cãi nhất lịch sử World Cup. Ở cuối hiệp một, Ahmed Radhi bật cao đánh đầu tung lưới Paraguay sau một quả phạt góc. Tuy nhiên, trọng tài đã thổi còi kết thúc hiệp đấu khi bóng vẫn còn đang trên không. Bàn thắng vì thế không được công nhận dù bóng đã nằm gọn trong lưới.

Đó là quyết định khiến các cầu thủ Iraq phản ứng dữ dội trong lần đầu tham dự World Cup.

Trận đấu thứ hai gặp Bỉ mang đến khoảnh khắc đáng nhớ nhất lịch sử bóng đá Iraq tại World Cup.

Dù bị dẫn trước 0-2, Iraq vẫn không buông xuôi. Phút 59, Ahmed Radhi khống chế bóng rồi tung cú dứt điểm chéo góc đánh bại thủ môn huyền thoại Jean-Marie Pfaff, rút ngắn tỷ số xuống còn 1-2. Ahmed Radhi sau này được bầu là Cầu thủ xuất sắc nhất châu Á năm 1988 và được xem là một trong những huyền thoại vĩ đại nhất của bóng đá Iraq.

Đó vẫn là bàn thắng duy nhất của Iraq trong lịch sử các vòng chung kết World Cup cho đến hiện tại.

103.000 khán giả và trận đấu cuối cùng

Ở lượt trận cuối cùng, Iraq đối đầu chủ nhà Mexico tại sân vận động Azteca huyền thoại.

Trước sức ép kinh khủng từ hơn 100.000 khán giả trên khán đài, đội bóng Tây Á vẫn thi đấu đầy kiên cường. Họ chỉ để thua 0-1 sau bàn thắng của Fernando Quirarte đầu hiệp hai.

Sau 3 trận, Iraq rời giải với thành tích toàn thua, ghi 1 bàn và thủng lưới 4 lần. Tuy nhiên, việc chỉ thua mỗi trận với cách biệt tối thiểu trước Paraguay, Bỉ và Mexico được xem là thành tích đáng khích lệ đối với một đội bóng lần đầu tham dự World Cup.

Dấu ấn còn lại sau 40 năm

Iraq khép lại World Cup 1986 với ba trận toàn thua, ghi 1 bàn và thủng lưới 4 lần. Tuy nhiên, kết quả ấy không phản ánh đầy đủ những gì đại diện Tây Á đã thể hiện tại Mexico.

Trong bối cảnh đất nước đang chìm trong chiến tranh, phải thi đấu vòng loại trên sân trung lập và liên tục đối mặt với những biến động trong công tác chuẩn bị, việc Iraq góp mặt ở World Cup đã là một thành công mang tính lịch sử. Trên sân cỏ, họ không hề lép vế hoàn toàn trước Paraguay, Bỉ hay chủ nhà Mexico.

Phải mất tới 40 năm, Iraq mới có cơ hội trở lại sân khấu World Cup. Đất nước này đã phần nào trở lại "thời bình", nhưng dù như thế chiến dịch "đá bóng giữa chiến tranh" năm 1986 vẫn luôn được xem là một trong những chương đặc biệt nhất của bóng đá Iraq, một câu chuyện mà người hâm mộ vẫn còn nhắc tới cho đến tận ngày nay.