Siêu dự bị Mikel Merino: Từ ngồi xe lăn đến người hùng World Cup của Tây Ban Nha

Không phải Lamine Yamal, Oyarzabal hay Dani Olmo, cái tên được nhắc đến nhiều nhất ở Tây Ban Nha sau 2 trận đấu loại trực tiếp vừa qua lại là Mikel Merino. Tiền vệ của Arsenal chỉ có vỏn vẹn 9 phút cộng thời gian bù giờ trên sân ở 2 trận gặp Bồ Đào Nha và Bỉ, nhưng chừng đó là đủ để anh ghi 2 bàn thắng quyết định, đưa La Roja thẳng tiến vào bán kết World Cup 2026.

Ít ai ngờ rằng chỉ nửa năm trước, viễn cảnh Merino góp mặt ở ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh còn bị đặt dấu hỏi. Một ca gãy xương bàn chân trong màu áo Arsenal hồi tháng 1 khiến tiền vệ 30 tuổi không thể đi lại bình thường suốt 2 tháng.

Anh phải sử dụng xe lăn điện để di chuyển và đối mặt với nguy cơ lỡ hẹn với World Cup. Sáu tháng sau, Merino không chỉ trở lại mà còn trở thành người hùng mới của bóng đá Tây Ban Nha.

Từ xe lăn điện đến cuộc chạy đua với thời gian

Mùa giải 2025/26 khởi đầu đầy hứa hẹn với Merino sau khi anh dần khẳng định vai trò quan trọng trong hệ thống của Mikel Arteta tại Arsenal. Tuy nhiên, chấn thương gãy xương do quá tải ở bàn chân hồi tháng 1 đã khiến mọi kế hoạch đảo lộn.

Đó không phải là chấn thương đơn thuần. Merino sau này tiết lộ anh không thể tự đi lại trong gần 2 tháng và phải sử dụng xe lăn điện để sinh hoạt hằng ngày. Với một cầu thủ chuyên nghiệp, việc chuyển từ sân cỏ sang xe lăn chỉ trong vài ngày là cú sốc rất lớn về cả thể chất lẫn tinh thần.

"Tôi có hai lựa chọn: gục ngã và tự thương hại bản thân, hoặc ngẩng cao đầu, giữ sự tích cực và tận dụng khoảng thời gian đó để cải thiện những khía cạnh khác của bản thân", Merino chia sẻ sau khi trở lại tập luyện vào tháng 5.

Quyết định không đầu hàng đã tạo nên bước ngoặt. Trong thời gian không thể tập luyện với bóng, Merino dành nhiều thời gian nghiên cứu chiến thuật, cải thiện sức mạnh thân trên, đồng thời tuân thủ nghiêm ngặt giáo án hồi phục của đội ngũ y tế Arsenal. Chỉ vài tháng sau, anh đã đủ thể lực để cùng tuyển Tây Ban Nha lên đường dự World Cup.

Ngay cả khi có tên trong danh sách cuối cùng, Merino vẫn không được kỳ vọng sẽ đóng vai trò nổi bật. Sau tất cả những gì đã trải qua, việc có mặt ở giải đấu đã được xem là thành công. Nhưng tiền vệ của Arsenal còn làm được nhiều hơn thế.

"Siêu dự bị" viết nên lịch sử World Cup

Nếu trận gặp Bồ Đào Nha là khoảnh khắc đưa Merino trở lại ánh đèn sân khấu thì cuộc đối đầu với Bỉ đã khẳng định anh là một trong những cầu thủ biết tạo khác biệt nhất giải đấu.

Ở vòng 1/8, Merino vào sân từ ghế dự bị và ghi bàn thắng quyết định, chấm dứt giấc mơ World Cup của Cristiano Ronaldo. Bốn ngày sau, HLV Luis de la Fuente tiếp tục giữ anh trên băng ghế dự bị trong cuộc chạm trán Bỉ.

Nhiều người cho rằng Merino xứng đáng được trao cơ hội sớm hơn sau màn trình diễn xuất sắc trước Bồ Đào Nha. Thế nhưng, anh phải chờ đến phút 86 mới được tung vào sân, là sự thay đổi người cuối cùng của Tây Ban Nha. Chỉ 117 giây sau khi xuất hiện, Merino tận dụng sai lầm của thủ môn Senne Lammens để ghi bàn thắng ấn định chiến thắng 2-1, đưa La Roja vào bán kết.

Hai trận đấu, tổng cộng 9 phút trên sân và 2 bàn thắng quyết định. Hiệu suất gần như hoàn hảo ấy giúp Merino đi vào lịch sử với tư cách cầu thủ đầu tiên ghi những bàn thắng quyết định từ ghế dự bị ở hai trận đấu loại trực tiếp khác nhau của một kỳ World Cup.

Đó không chỉ là câu chuyện của một "siêu dự bị". Điều khiến các HLV đánh giá cao Merino là khả năng đọc tình huống hiếm có. Trong pha lập công trước Bỉ, anh không chờ bóng đến chân mà chủ động di chuyển vào vị trí có thể xuất hiện bóng bật ra sau cú sút của Pau Cubarsi. Phản xạ nhanh hơn tất cả giúp Merino chỉ cần một nhịp dứt điểm để kết liễu đối thủ.

Cựu hậu vệ tuyển Anh Micah Richards bình luận trên BBC: "Tây Ban Nha chưa chơi quá bùng nổ. Họ vẫn có thể đá hay hơn. Nhưng ở những trận đấu lớn, chiến thắng được quyết định bởi những khoảnh khắc. Và Merino đã tạo ra khoảnh khắc ấy trong hai trận liên tiếp".

Cầu thủ của những trận cầu lớn

Thực tế, đây không phải lần đầu Merino tỏa sáng ở thời điểm quan trọng. Tại Euro 2024, chính cú đánh đầu ở những phút cuối hiệp phụ trước Đức đã mở ra chiến thắng cho Tây Ban Nha trên hành trình lên ngôi vô địch. Khi chuyển đến Arsenal sau giải đấu đó, tiền vệ sinh năm 1996 tiếp tục chứng minh giá trị trong màu áo mới.

Dưới thời Arteta, Merino được sử dụng ở nhiều vị trí, từ tiền vệ trung tâm, tiền vệ tấn công cho đến tiền đạo cắm khi cần thiết. Anh đã ghi bàn vào lưới Liverpool, Chelsea, Newcastle và Real Madrid - những đối thủ mạnh nhất mà Arsenal phải đối mặt.

Đáng chú ý, trong 11 bàn thắng của Merino tại Premier League, chỉ có một bàn không trực tiếp giúp Arsenal gỡ hòa hoặc vươn lên dẫn trước. Điều đó lý giải vì sao Arteta luôn xem anh là quân bài chiến lược ở những thời điểm khó khăn.

Niềm tin ấy cũng được HLV Luis de la Fuente dành trọn cho cậu học trò từng gắn bó từ các đội trẻ Tây Ban Nha: "Tôi yêu quý tất cả các cầu thủ, nhưng với Merino luôn có điều gì đó rất đặc biệt vì chúng tôi đã làm việc cùng nhau từ rất lâu. Nếu cần, tôi sẵn sàng đến tận nhà để đón cậu ấy. Merino là cầu thủ đẳng cấp thế giới và chưa bao giờ khiến tôi thất vọng".

Vinh quang trên sân cỏ và nỗi nhớ con trai mới chào đời

Nếu hành trình trở lại sau chấn thương cho thấy ý chí phi thường của Mikel Merino, thì phía sau những màn ăn mừng cùng đồng đội lại là một câu chuyện rất khác. World Cup 2026 cũng là khoảng thời gian tiền vệ của Arsenal phải chấp nhận đánh đổi hạnh phúc gia đình để theo đuổi giấc mơ cùng đội tuyển quốc gia.

Đầu tháng 5, chỉ ít tuần trước khi Tây Ban Nha hội quân, Merino đón con trai đầu lòng Marco. Đó lẽ ra phải là khoảng thời gian hạnh phúc nhất của cuộc đời, nhưng cũng chính là lúc anh phải lên đường chuẩn bị cho World Cup. Sau chiến thắng trước Bỉ, người hùng của La Roja thừa nhận niềm vui lọt vào bán kết vẫn không thể xóa đi nỗi nhớ gia đình.

"Được dự World Cup, được sát cánh cùng các đồng đội và đại diện cho đất nước là điều tuyệt vời. Nhưng mặt khác, tôi đang bỏ lỡ 2 tháng đầu tiên trong cuộc đời của con trai. Tôi không được chứng kiến từng ngày con lớn lên và thay đổi. Tôi nhớ vợ và con rất nhiều", Merino chia sẻ.

Trong cuộc trò chuyện với chương trình El Larguero của đài Cadena SER, tiền vệ 30 tuổi tiếp tục trải lòng: "Việc vợ và con ở quá xa khiến World Cup - điều tuyệt vời nhất đối với một cầu thủ - cũng mất đi một phần ý nghĩa".

Những lời tâm sự ấy nhanh chóng nhận được sự đồng cảm từ người hâm mộ. Phía sau hình ảnh một cầu thủ luôn lạnh lùng trước khung thành đối phương là một người cha trẻ đang từng ngày bỏ lỡ những khoảnh khắc đầu đời của con mình.

Theo chuyên gia tâm lý Leticia Martin Enjuto, đây là trạng thái cảm xúc rất phổ biến ở các vận động viên đỉnh cao: "Bất kỳ người cha nào cũng có thể cảm thấy buồn, tiếc nuối khi không được đồng hành cùng con trong những tháng đầu tiên. Đó không chỉ là việc bỏ lỡ một vài cột mốc, mà còn là cảm giác mình đang xây dựng tình cảm với con từ rất xa".

Chuyên gia này nhấn mạnh rằng niềm tự hào nghề nghiệp và nỗi buồn vì phải xa gia đình hoàn toàn có thể tồn tại song song: "Đạt được thành công trong sự nghiệp không làm mất đi cảm giác nhớ con. Ngược lại, việc nhớ gia đình cũng không có nghĩa người cha hối hận vì quyết định theo đuổi công việc. Điều quan trọng là chấp nhận cả hai cảm xúc ấy".

May mắn cho Merino, trận tứ kết tại Los Angeles cũng là dịp anh được gặp lại vợ Lola Liberal và cậu con trai Marco sau nhiều tuần xa cách. Cuộc đoàn tụ ngắn ngủi ấy trở thành nguồn động lực tinh thần rất lớn trước chặng đường còn lại của World Cup.