Tây Ban Nha tái hiện công thức vô địch bằng xoay tua đội hình hợp lý

Sau 6 trận tại World Cup 2026, Tây Ban Nha không phải đội ghi nhiều bàn thắng nhất hay tạo ra những chiến thắng áp đảo nhất. Tuy nhiên, La Roja vẫn góp mặt ở bán kết với một tập thể ổn định, ít sai sót và luôn biết cách giải quyết trận đấu đúng thời điểm. Một trong những yếu tố quan trọng tạo nên thành công đó là cách HLV Luis de la Fuente quản lý nhân sự, phân bổ thời gian thi đấu và sử dụng các quyền thay người.

Không ít chuyên gia tại Tây Ban Nha cho rằng phương pháp của De la Fuente đang gợi nhớ đến Vicente del Bosque tại World Cup 2010 - giải đấu mà họ lần đầu tiên bước lên đỉnh thế giới.

De la Fuente kiên nhẫn trong từng quyết định nhân sự

Tính đến trước trận bán kết gặp Pháp, vẫn còn 6 cầu thủ trong danh sách 26 tuyển thủ Tây Ban Nha chưa thi đấu một phút nào tại World Cup 2026. Đó là hai thủ môn dự bị David Raya và Joan Garcia, các hậu vệ Eric Garcia, Alejandro Grimaldo cùng tiền vệ Martin Zubimendi và tiền đạo Victor Munoz.

Con số này cho thấy De la Fuente không xoay tua quá nhiều, nhưng cũng không phải vì thiếu niềm tin vào lực lượng dự bị. Hoàn cảnh thi đấu khiến ông gần như không có cơ hội tung thêm nhiều cầu thủ vào sân.

Tây Ban Nha khởi đầu vòng bảng bằng trận hòa Cape Verde, khiến cuộc đua giành ngôi đầu bảng kéo dài đến lượt cuối. Bước vào vòng knock-out, La Roja lần lượt vượt qua Áo, Bồ Đào Nha và Bỉ với những trận đấu có cách biệt sít sao. Đội bóng cũng chưa phải đá hiệp phụ, không gặp trường hợp thẻ đỏ hay chấn thương bất ngờ của các cầu thủ dự bị. Vì vậy, HLV De la Fuente không cần thực hiện những điều chỉnh mang tính bắt buộc.

Thay vì xoay tua để mọi cầu thủ đều được ra sân, nhà cầm quân 65 tuổi lựa chọn sự ổn định. Ông duy trì bộ khung chính xuyên suốt giải đấu, đồng thời chỉ sử dụng những phương án dự bị thực sự phù hợp với diễn biến trận đấu.

Những con số phản ánh rõ triết lý này. Borja Iglesias và Marc Pubill mới thi đấu 1 phút. Gavi đá chính một trận với tổng cộng 76 phút. Marcos Llorente có 180 phút sau hai lần đá chính trước Cape Verde và Uruguay. Nico Williams cùng Yeremi Pino lần lượt thi đấu 57 và 69 phút do đều gặp vấn đề về thể trạng.

Trong khi đó, Mikel Merino và Ferran Torres là hai quân bài được De la Fuente sử dụng nhiều nhất từ ghế dự bị. Merino đã chơi 136 phút, còn Ferran Torres góp mặt 209 phút. Cả hai thường xuyên được tung vào sân trong hiệp 2 và nhiều lần tạo ra bước ngoặt. Đặc biệt, Merino liên tục ghi những bàn thắng quan trọng ở vòng loại trực tiếp, trở thành "siêu dự bị" đúng nghĩa của Tây Ban Nha.

Cách điều hành ấy cho thấy De la Fuente không thay người theo kế hoạch có sẵn mà luôn chờ đúng thời điểm để tạo ra tác động lớn nhất.

Nhiều điểm tương đồng với hành trình vô địch năm 2010

Nhìn lại World Cup 2010, Vicente del Bosque cũng từng xây dựng một tập thể theo cách tương tự. Khi đó, Tây Ban Nha chỉ đăng ký 23 cầu thủ. Kết thúc giải đấu, chỉ có 3 người không được ra sân, trong đó hai người là thủ môn dự bị.

Nhiều cầu thủ chỉ thi đấu rất ít nhưng vẫn đóng vai trò quan trọng trong kế hoạch của Del Bosque. David Silva chỉ đá chính một trận với 67 phút rồi không xuất hiện thêm. Alvaro Arbeloa và Carlos Marchena chỉ lần lượt thi đấu 8 và 12 phút. Fernando Llorente góp mặt khoảng 30 phút ở trận gặp Bồ Đào Nha, còn Juan Mata chỉ có 21 phút.

Ngược lại, những quân bài vào sân từ ghế dự bị như Pedro Rodriguez, Cesc Fabregas hay Jesus Navas lại trở thành lựa chọn ưu tiên mỗi khi Del Bosque cần thay đổi cục diện trận đấu. Mô hình đó đang được tái hiện tại World Cup 2026.

Nếu Pedro từng bất ngờ chiếm suất đá chính trong giai đoạn cuối của World Cup 2010 thì Fabian Ruiz đang cho thấy vai trò tương tự. Trong khi đó, Merino và Ferran Torres cũng mang dáng dấp của Fabregas hay Jesus Navas trước đây, luôn sẵn sàng tạo khác biệt khi được trao cơ hội.

Điểm chung giữa hai thế hệ là các quyền thay người đều được sử dụng rất có tính toán. Ban huấn luyện không cố gắng chia đều số phút cho toàn đội mà hướng đến hiệu quả tối đa.

Thực tế chứng minh những thay đổi của De la Fuente đang phát huy tác dụng. Merino nhiều lần ghi bàn quyết định, Ferran Torres luôn mang đến nguồn năng lượng mới trên hàng công, còn những trụ cột vẫn duy trì nền tảng thể lực tốt khi bước vào giai đoạn quan trọng nhất của giải đấu. Điều đó giúp Tây Ban Nha giữ được sự ổn định xuyên suốt hành trình vào bán kết.

Lịch sử World Cup cũng cho thấy các nhà vô địch thường không sử dụng quá nhiều cầu thủ mà ưu tiên một bộ khung ổn định cùng vài quân bài chiến lược từ ghế dự bị.

Bàn thắng lịch sử của Andres Iniesta trong trận chung kết World Cup 2010 là minh chứng tiêu biểu. Trước khi Iniesta ghi bàn, tình huống tấn công ấy có sự tham gia của ba cầu thủ vào sân từ ghế dự bị là Jesus Navas, Fernando Torres và Cesc Fabregas. Những sự điều chỉnh đúng thời điểm đã tạo nên khoảnh khắc đưa Tây Ban Nha lên ngôi vô địch.

Đó cũng là điều De la Fuente đang hướng tới. Trước cuộc đối đầu với Pháp, nhiều khả năng ông sẽ không thay đổi đội hình xuất phát. Nếu có điều chỉnh, chỉ một trong 3 tiền vệ Alex Baena, Fabian Ruiz hoặc Pedri có thể được cân nhắc tùy theo diễn biến chiến thuật.

Quan trọng hơn, HLV trưởng Tây Ban Nha vẫn còn trong tay những quân bài có khả năng tạo đột biến ở nửa sau trận đấu. Khi các đối thủ bắt đầu xuống sức, Merino hay Ferran Torres có thể trở thành nhân tố quyết định.

Sự kiên nhẫn, tính toán kỹ lưỡng trong việc phân bổ thời gian thi đấu và khả năng thay người đúng thời điểm đang giúp Tây Ban Nha mang dáng dấp của một đội bóng vô địch. Nếu tiếp tục duy trì cách quản lý lực lượng hiệu quả như hiện nay, La Roja hoàn toàn có cơ sở để mơ về chức vô địch World Cup thứ hai trong lịch sử, giống như những gì thế hệ của Del Bosque từng làm được tại Nam Phi cách đây 16 năm.