Điền kinh Thái Lan có bước tiến ngoạn mục thế nào tại ASIAD 2026?

ASIAD 2026 đánh dấu một trong những kỳ đại hội thành công nhất của điền kinh Thái Lan trong nhiều năm qua. Nếu tại Hàng Châu, đội tuyển chỉ có 2 HCB thì ở Nagoya, số huy chương đã tăng lên 6, trong đó có 3 HCV.

Đáng chú ý, sự cải thiện không chỉ nằm ở số lượng huy chương. Thái Lan đã nâng thành tích ở những nội dung từng giành HCB, đồng thời xuất hiện thêm những nhà vô địch và nội dung cạnh tranh huy chương mới.

Puripol từ HCB thành cú đúp HCV lịch sử

Ba năm trước, Puripol Boonson mới 17 tuổi và được xem là một trong những tài năng đáng chú ý nhất của điền kinh Đông Nam Á. Tại ASIAD 2022, anh giành HCB 100m nam với thành tích 10,02 giây, xếp sau Xie Zhenye của Trung Quốc.

Tại Nagoya, Puripol đã thay đổi hoàn toàn vị thế của mình. Ở chung kết 100m nam, VĐV Thái Lan cán đích sau 9,90 giây, phá kỷ lục ASIAD do chính anh thiết lập ở bán kết với thời gian 9,91 giây. Trước đó, Puripol chạy 9,95 giây ở vòng loại. Ba lần xuất phát, anh đều đạt thành tích dưới 10 giây.

Theo truyền thông Thái Lan, chiến thắng này có ý nghĩa đặc biệt bởi Puripol trở thành VĐV Thái Lan đầu tiên sau 48 năm giành HCV 100m nam tại ASIAD. Người gần nhất làm được điều này là Suchart Jairsuraparp tại Bangkok năm 1978.

Nhưng 100m chưa phải điểm nhấn duy nhất. Ngày 27/9, Puripol tiếp tục giành HCV 200m nam với thành tích 19,88 giây. Anh phá kỷ lục ASIAD và cân bằng kỷ lục châu Á 19,88 giây của Xie Zhenye.

Đây là lần đầu tiên một VĐV Thái Lan chạy 200m dưới 20 giây. Puripol đồng thời trở thành nhà vô địch 200m nam đầu tiên của Thái Lan tại ASIAD kể từ năm 1974.

Hai HCV của Puripol vì thế cho thấy sự thay đổi không chỉ về thứ hạng mà còn về chuẩn thành tích. Từ một VĐV giành HCB 100m ở Hàng Châu, anh đã trở thành một trong những gương mặt dẫn đầu các nội dung chạy ngắn của châu Á.

Đáng chú ý, quá trình này đã được chuẩn bị từ trước ASIAD. Tại SEA Games 2025, Puripol giành HCV 100m và 200m, trong đó thành tích 9,94 giây ở vòng loại 100m đưa anh trở thành VĐV Đông Nam Á đầu tiên chạy dưới 10 giây. Sau đó, anh tiếp tục nâng giới hạn của bản thân tại Nagoya.

Sự tiến bộ của Puripol vì vậy không phải hiện tượng nhất thời. Các cột mốc tại ASIAD 2026 là kết quả của quá trình liên tục nâng thành tích trong hai năm qua.

Thái Lan bắt đầu có chiều sâu ở nhiều nhóm nội dung

Điểm đáng chú ý nhất của điền kinh Thái Lan tại Nagoya không nằm riêng ở Puripol. Thành tích của đội tuyển cho thấy nguồn huy chương đã được mở rộng sang nhiều VĐV và nội dung.

Joshua Atkinson là ví dụ rõ nhất. VĐV này giành HCV 400m nam với thời gian 44,90 giây, lập kỷ lục cá nhân và trở thành VĐV Thái Lan đầu tiên vô địch 400m nam tại ASIAD. Trước đó, Atkinson từng giành HCV SEA Games 2025 với 45,13 giây.

Việc Atkinson tiếp tục cải thiện thành tích tại sân chơi châu lục cho thấy Thái Lan không còn phụ thuộc hoàn toàn vào nhóm chạy 100m và 200m. Họ đã có thêm một VĐV đủ sức cạnh tranh chức vô địch ở cự ly 400m.

Chiều sâu ấy còn thể hiện ở các nội dung tiếp sức. Ngày 28/9, đội 4x100m nữ gồm Jirapach Khan-onta, Supanich Poolkerd, Sukanda Petchraka và Manasda Saramano giành HCB với thành tích 43,51 giây. Đây là lần thứ hai liên tiếp Thái Lan đứng thứ hai ở nội dung này.

Điều đáng nói là thành tích 43,51 giây nhanh hơn đáng kể so với 44,32 giây của đội hình giành HCB tại ASIAD 2022. Thái Lan chưa vượt qua Trung Quốc, đội chạy 42,96 giây để giành HCV, nhưng đã thu hẹp đáng kể giới hạn thành tích của chính mình.

Một chi tiết khác cũng đáng chú ý là đội 4x400m nam Thái Lan về thứ tư với 3 phút 01,99 giây, đồng thời phá kỷ lục quốc gia. Dù không có huy chương, kết quả này cho thấy sự tiến bộ ở một nội dung mà Thái Lan chưa từng tạo được dấu ấn lớn tại ASIAD.

Ở nhóm ném, Supenrat Insaeng giành HCĐ ném đĩa nữ với thành tích 61,43m. Đây là huy chương ASIAD đầu tiên của cô sau nhiều lần tham dự đại hội.

Supenrat từng đứng thứ năm năm 2014, rồi hai lần liên tiếp xếp thứ tư vào năm 2018 và 2022. Việc bước lên bục huy chương tại Nagoya vì thế phản ánh một câu chuyện khác với Puripol: kinh nghiệm lâu năm cuối cùng đã được chuyển hóa thành thành tích.

Nhìn từ 6 huy chương tại Nagoya, có thể thấy điền kinh Thái Lan đã tạo ra một hệ thống cạnh tranh rộng hơn. Huy chương không còn tập trung vào một VĐV hay một nội dung. Puripol thống trị các cự ly ngắn, Atkinson tạo dấu ấn ở 400m, đội nữ duy trì vị trí trong nhóm dẫn đầu châu Á, còn Supenrat đưa nội dung ném đĩa lên bục.

Đây cũng là điểm khác biệt quan trọng khi so sánh với ASIAD 2022. Ba năm trước, Thái Lan có 2 HCB và không giành HCV. Lần này, họ có 3 HCV, 2 HCB và 1 HCĐ. Số huy chương tăng gấp ba, trong khi số HCV tăng từ 0 lên 3.

Đặc biệt, cả ba HCV đều đến từ các nội dung cá nhân khác nhau. Điều đó cho thấy sự tiến bộ không chỉ là câu chuyện của một tài năng trẻ.

ASIAD 2026 cũng cho thấy khoảng cách giữa thành tích ở Đông Nam Á và cấp độ châu lục đang được Thái Lan rút ngắn. Puripol và Atkinson đều giành HCV SEA Games 2025 rồi tiếp tục chiến thắng tại Nagoya. Các đội tiếp sức cũng liên tục phá hoặc cải thiện kỷ lục quốc gia.

Tất nhiên, Thái Lan vẫn còn khoảng cách với những cường quốc điền kinh châu Á ở nhiều nội dung. Đội 4x100m nữ vẫn đứng sau Trung Quốc, còn 4x400m nam dù phá kỷ lục quốc gia vẫn không có huy chương. Thành công tại Nagoya chưa đồng nghĩa với việc Thái Lan đã trở thành thế lực toàn diện của điền kinh châu lục.

Nhưng so với Hàng Châu, sự thay đổi là rất rõ. Từ 2 HCB năm 2022, điền kinh Thái Lan đã có 3 HCV, 2 HCB và 1 HCĐ tại Nagoya. Quan trọng hơn, họ đã có những VĐV tạo ra thành tích ngang tầm châu lục, đồng thời mở rộng khả năng tranh huy chương sang nhiều nội dung.

Nếu Puripol là biểu tượng rõ nhất của bước tiến này, thì thành tích của Atkinson, đội 4x100m nữ và Supenrat cho thấy câu chuyện đã rộng hơn một cá nhân. Điền kinh Thái Lan đang bước vào giai đoạn mà nhiều nhóm VĐV cùng nâng chuẩn thành tích, tạo nền tảng để hướng tới những giải đấu lớn tiếp theo.