Kỷ lục kép: Kim Sang-sik đã biến Việt Nam thành thế lực thống trị Đông Nam Á như thế nào?

Từ hoài nghi đến cú ăn ba lịch sử

Ngày 3/5/2024, Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) công bố đạt thỏa thuận với Kim Sang-sik để ông dẫn dắt đồng thời đội tuyển quốc gia và U23 Việt Nam. Hợp đồng ban đầu có thời hạn từ tháng 5/2024 đến 3/2026. Khi ấy, đây là lựa chọn không hoàn toàn dễ dàng.

Kim Sang-sik tiếp quản đội tuyển Việt Nam từ Philippe Troussier, người không thể duy trì thành quả của thời Park Hang-seo. Trong khi đó, cái bóng của Park vẫn rất lớn sau hơn 5 năm tạo nên một giai đoạn thành công đặc biệt với bóng đá Việt Nam. Bản thân ông Kim cũng vừa rời Jeonbuk Hyundai Motors sau quãng thời gian cuối nhiệm kỳ chịu nhiều sức ép.

Tuy nhiên, hồ sơ của nhà cầm quân Hàn Quốc đủ thuyết phục để VFF đặt niềm tin. Kim Sang-sik từng giúp Jeonbuk vô địch K-League 1 năm 2021 và giành FA Cup Hàn Quốc năm 2022. Quan trọng hơn, ông đã có nhiều năm làm việc trong môi trường bóng đá đỉnh cao của Hàn Quốc trước khi chuyển sang Việt Nam.

Thực tế nhanh chóng cho thấy Kim không cần quá nhiều thời gian để tạo dấu ấn. Cuối năm 2024, đội tuyển Việt Nam bắt đầu hình thành một tập thể giàu tính cạnh tranh hơn và duy trì chuỗi trận bất bại kéo dài. Đỉnh cao là ASEAN Cup 2024, nơi Việt Nam đánh bại Thái Lan với tổng tỷ số 5-3 sau hai lượt trận chung kết để giành chức vô địch. Đây là danh hiệu lớn đầu tiên của Kim Sang-sik với đội tuyển quốc gia.

Tháng 7/2025, Kim Sang-sik tiếp tục dẫn dắt U23 Việt Nam bảo vệ thành công chức vô địch U23 Đông Nam Á bằng chiến thắng 1-0 trước chủ nhà Indonesia. Việt Nam qua đó lập kỷ lục ba lần liên tiếp vô địch giải đấu này. Ông cũng trở thành HLV đầu tiên giành cả ASEAN Cup và U23 Đông Nam Á trong cùng một năm.

Đến tháng 12, nhà cầm quân sinh năm 1976 hoàn tất cú ăn ba chưa từng có khi U22 Việt Nam ngược dòng đánh bại Thái Lan 3-2 ở chung kết SEA Games 33. Như vậy, chỉ trong một năm, Kim Sang-sik đã cùng bóng đá Việt Nam giành 3 danh hiệu lớn nhất ở cấp độ khu vực: ASEAN Cup, U23 Đông Nam Á và SEA Games. Đây là kỷ lục chưa HLV nào trước đó đạt được với bóng đá Việt Nam.

Nếu chỉ nhìn vào danh hiệu, đó đã là một nhiệm kỳ đặc biệt. Nhưng những gì diễn ra trong năm 2026 còn cho thấy thành công của Kim không dừng ở Đông Nam Á.

Tại U23 châu Á 2026, U23 Việt Nam vượt qua vòng bảng với thành tích toàn thắng, sau đó đánh bại UAE 3-2 ở tứ kết để lần thứ hai trong lịch sử lọt vào bán kết. Dù thua Trung Quốc ở bán kết, Việt Nam vẫn giành HCĐ sau khi đánh bại Hàn Quốc 7-6 trên loạt luân lưu trong trận tranh hạng ba, sau 120 phút hòa 2-2.

Thành tích ấy quan trọng bởi nó cho thấy hiệu quả của hệ thống mà Kim Sang-sik đang xây dựng đã bắt đầu được kiểm chứng ở cấp độ châu lục, thay vì chỉ phát huy trong phạm vi Đông Nam Á.

Đến tháng 8/2026, Kim lại đưa đội tuyển Việt Nam vào chung kết ASEAN Cup lần thứ hai liên tiếp. Sau khi vượt qua Malaysia với tổng tỷ số 4-0 ở bán kết, ông trở thành HLV đầu tiên trong lịch sử vào chung kết 4 giải đấu Đông Nam Á liên tiếp, gồm hai ASEAN Cup, một giải U23 Đông Nam Á và một kỳ SEA Games.

Và rồi Việt Nam hoàn tất cú đúp ASEAN Cup. Sau khi thắng Thái Lan 2-0 ở lượt đi tại Bangkok, đội tuyển hòa 2-2 ở lượt về tại Mỹ Đình để bảo vệ thành công chức vô địch Đông Nam Á. Đây là danh hiệu khu vực thứ tư của Kim với bóng đá Việt Nam, sau ASEAN Cup 2024, U23 Đông Nam Á 2025 và SEA Games 2025.

Đó là một chuỗi thành tích đủ để thay đổi vị thế của bóng đá Việt Nam trong khu vực.

Không chỉ là chiến thắng: Kim đã thay đổi cách vận hành đội tuyển

Điểm đáng chú ý nhất trong thành công của Kim Sang-sik không nằm ở một sơ đồ chiến thuật cụ thể. Những dữ liệu công khai chưa đủ để khẳng định ông đã tạo ra một cuộc cách mạng chiến thuật rõ ràng. Thay vào đó, dấu ấn nổi bật hơn nằm ở khả năng tổ chức tập thể, quản trị con người và sử dụng lực lượng.

Kim Sang-sik hiểu rằng đội tuyển quốc gia không có nhiều thời gian tập luyện như một CLB. Vì thế, việc tạo ra sự gắn kết trong phòng thay đồ có ý nghĩa đặc biệt. Nhà cầm quân Hàn Quốc từng tiết lộ ông chủ động đến gần cầu thủ, trò chuyện, tạo không khí thoải mái và tặng những món quà nhỏ như nhân sâm, mỹ phẩm, kem chống nắng để xây dựng sự gần gũi. Ông gọi đây là cách tạo "tình" và sự thấu hiểu với các học trò.

Cách làm ấy không phải yếu tố duy nhất tạo nên chiến thắng, nhưng nó phù hợp với đặc thù của đội tuyển Việt Nam sau giai đoạn biến động. Kim Sang-sik không cố gắng xây dựng quyền lực bằng khoảng cách với cầu thủ. Ông tìm cách khiến các thành viên trong đội cảm thấy mình là một phần của tập thể.

Hiệu quả của cách quản trị đó phần nào thể hiện qua khả năng xoay tua và khai thác chiều sâu đội hình. Trong hành trình vô địch ASEAN Cup 2024, Kim Sang-sik trao cơ hội cho nhiều cầu thủ thay vì phụ thuộc tuyệt đối vào một nhóm trụ cột. Điều này giúp đội tuyển duy trì cường độ thi đấu và tạo cảm giác rằng mỗi cầu thủ đều có vai trò trong chiến dịch.

Một lợi thế khác là việc Kim Sang-sik đồng thời phụ trách đội tuyển quốc gia và U23 trong giai đoạn đầu nhiệm kỳ. Điều đó tạo ra sự liên thông về cách làm việc, tiêu chuẩn chuyên môn và quá trình theo dõi cầu thủ trẻ. Những gương mặt gây ấn tượng ở U23 có cơ hội tiến gần hơn tới đội tuyển quốc gia, thay vì phải bắt đầu lại từ đầu dưới một hệ thống hoàn toàn khác.

Thành tích của U23 là minh chứng rõ nhất. Đội bóng dưới thời Kim Sang-sik đã có chuỗi 15 trận thắng liên tiếp ở các trận đấu chính thức, bắt đầu từ giải U23 Đông Nam Á 2025 và kéo dài đến chiến thắng trước UAE tại tứ kết U23 châu Á 2026.

Ở đội tuyển quốc gia, những con số cũng rất đáng chú ý. Sau 28 trận dưới thời Kim, Việt Nam thắng 22, hòa 3 và thua 3, ghi 64 bàn và nhận 21 bàn thua, tương đương tỷ lệ thắng 78,6% - cao nhất trong lịch sử đội tuyển quốc gia Việt Nam.

Những con số này quan trọng hơn một vài danh hiệu đơn lẻ. Chúng cho thấy Kim Sang-sik không chỉ tạo ra một đội bóng có khả năng bùng nổ ở một giải đấu mà duy trì được hiệu suất cao qua nhiều thời điểm và nhiều nhóm cầu thủ.

Đáng nói hơn, thành công ấy diễn ra trong bối cảnh bóng đá Việt Nam không sở hữu nguồn lực vượt trội so với các đối thủ hàng đầu khu vực. Thái Lan, Indonesia hay Malaysia đều có những giai đoạn đầu tư mạnh và sở hữu lực lượng đáng chú ý. Vì vậy, việc Việt Nam liên tục đứng trên bục cao nhất phản ánh khả năng tận dụng nguồn lực hiệu quả của ban huấn luyện.

Từ một đội tuyển cần thời gian để tìm lại sự ổn định sau thời Troussier, Việt Nam đã trở thành đội bóng mà các đối thủ phải đặc biệt dè chừng ở những trận đấu quan trọng. Đáng chú ý, Kim Sang-sik không chỉ thắng ở ASEAN Cup. Ông cùng các đội tuyển Việt Nam liên tục đánh bại hoặc vượt qua những đối thủ mạnh trong các trận đấu mang tính quyết định.

Tất nhiên, gọi Việt Nam là "thế lực thống trị" không có nghĩa đội tuyển đã vượt xa phần còn lại về mọi phương diện. Bóng đá Đông Nam Á vẫn có những đối thủ đủ khả năng gây khó khăn. Thành công của Việt Nam cũng cần được kiểm chứng lâu dài hơn ở đấu trường châu Á.

Nhưng những gì Kim Sang-sik làm được đã đủ để thay đổi cán cân quyền lực trong khu vực. Việt Nam vô địch ASEAN Cup hai lần liên tiếp, U23 ba lần liên tiếp vô địch Đông Nam Á, giành huy chương vàng SEA Games và đứng thứ ba U23 châu Á.

Kim Sang-sik sẽ tiếp tục dẫn dắt đội tuyển Việt Nam hướng tới Asian Cup 2027. Điều đó có nghĩa đội quân áo đỏ vẫn còn thời gian để kiểm chứng giới hạn thật sự của "kỷ nguyên Kim Sang-sik".

Nếu thành công ở Đông Nam Á là bước đầu, mục tiêu tiếp theo phải là biến sự ổn định ấy thành năng lực cạnh tranh lâu dài ở châu Á. HCĐ U23 châu Á 2026 là tín hiệu tích cực, nhưng chưa phải đích đến.