Không thể tìm người thay thế Rodri

Man City bước vào mùa giải mới với một bài toán đặc biệt khó khăn: làm thế nào để sống mà không có Rodri? Tiền vệ người Tây Ban Nha không đơn thuần là một mắt xích quan trọng trong đội hình mà còn là trung tâm vận hành lối chơi của Man City trong suốt những năm tháng thành công dưới thời Pep Guardiola.

Rodri điều khiển nhịp độ từ đáy hàng tiền vệ, thu hồi bóng, thoát pressing, đưa bóng lên phía trước và tạo ra sự cân bằng cho toàn bộ hệ thống. Anh cũng ghi những bàn thắng quan trọng, trong đó có pha lập công quyết định giúp Man City đánh bại Inter Milan ở chung kết Champions League 2023, nhưng giá trị lớn nhất của ngôi sao này nằm ở khả năng khiến cả đội vận hành trơn tru hơn.

Tầm quan trọng ấy càng được thể hiện rõ khi Rodri vắng mặt. Mùa giải 2024/25, chấn thương dây chằng chéo trước khiến anh phải nghỉ phần lớn thời gian. Man City, đội vừa giành chức vô địch Premier League 4 mùa liên tiếp, lập tức đánh mất sự ổn định. Họ không còn duy trì được khả năng kiểm soát khu trung tuyến, thường xuyên để đối phương khai thác khoảng trống phía sau hàng tiền vệ và cuối cùng chỉ đứng ngoài Top 2 lần đầu tiên kể từ mùa giải đầu tiên của Guardiola tại Etihad. Đó là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy khoảng trống Rodri để lại không thể được giải quyết bằng một bản hợp đồng đơn lẻ.

Rodri ra đi trở thành bài toán thách thức lời giải cho Man City (Ảnh: BBC)
Rodri ra đi trở thành bài toán thách thức lời giải cho Man City (Ảnh: BBC)

Mùa hè này, Man City còn phải đối mặt với nhiều thay đổi khác. Guardiola đã rời vị trí huấn luyện viên, trong khi những cầu thủ giàu kinh nghiệm như Bernardo Silva và John Stones cũng đã chia tay đội bóng. Man City vì thế bước vào mùa giải mới với một bộ khung có nhiều xáo trộn, đặc biệt ở hàng tiền vệ.

Đội bóng đã làm khá tốt nhiệm vụ tinh giản lực lượng khi bán những cầu thủ như Savinho, Tijjani Reijnders, Nico Gonzalez, James Trafford và Omar Marmoush (cho mượn) với những khoản phí đáng kể. Tuy nhiên, bài toán lớn nhất vẫn nằm ở hàng tiền vệ sau khi Rodri chuyển tới Barcelona.

Man City đã lựa chọn cách giải quyết mạnh tay trên thị trường chuyển nhượng. Elliot Anderson được đưa về sớm, Ayyoub Bouaddi gia nhập sau màn trình diễn ấn tượng tại World Cup cùng Ma rốc, còn Enzo Fernandez hoàn tất vụ chuyển nhượng từ Chelsea trong ngày cuối kỳ chuyển nhượng.

Tổng số tiền dành cho 3 tiền vệ này lên tới khoảng 300 triệu bảng, biến hàng tiền vệ mới của Man City thành một trong những khu vực đắt giá nhất lịch sử bóng đá Anh. Anderson và Fernandez đều nằm trong nhóm 4 cầu thủ đắt nhất từng được một CLB Anh chiêu mộ, trong khi Bouaddi cũng có giá hơn 80 triệu bảng.

Con số này nghe rất lớn, nhưng Man City không phải đội bóng duy nhất phải trả mức phí khổng lồ cho tiền vệ trung tâm trong mùa hè. Chẳng hạn, Tottenham bỏ ra gần 200 triệu bảng cho Sandro Tonali và Mateus Fernandes. Thị trường đã đẩy giá các tiền vệ lên một mặt bằng mới, đặc biệt khi những CLB bán cầu thủ hiểu rằng Premier League đang có nguồn lực tài chính rất lớn.

Tuy nhiên, trường hợp của Man City đặc biệt hơn bởi họ thực sự không có nhiều lựa chọn. Khi một đội bóng mất cầu thủ quan trọng nhất ở vị trí then chốt, các CLB bán người đương nhiên hiểu rằng bên mua khó có thể mặc cả quá nhiều. Vì vậy, mức phí 300 triệu bảng không chỉ chứng minh tài năng của Anderson, Fernandez và Bouaddi mà còn phản ánh sự cấp thiết của Man City.

Bouaddi, Fernandez và Anderson được đưa về để củng cố sức mạnh cho hàng tiền vệ Man City (Ảnh: Analyst)
Bouaddi, Fernandez và Anderson được đưa về để củng cố sức mạnh cho hàng tiền vệ Man City (Ảnh: Analyst)

Dù vậy, sẽ là sai lầm nếu nhìn 3 thương vụ này như một nỗ lực tìm ra "Rodri mới". Không có cầu thủ nào có thể tái hiện toàn bộ những gì tiền vệ người Tây Ban Nha từng làm. Mùa giải trước, Rodri dẫn đầu Premier League về số đường chuyền thành công mỗi 90 phút với 86,7 lần. Anh vừa chuyền bóng với khối lượng lớn, vừa có khả năng kiểm soát không gian, thu hồi bóng và điều chỉnh tốc độ trận đấu. Đó là sự kết hợp rất hiếm và gần như không thể sao chép.

Vì thế, Man City phải chấp nhận một thực tế rằng không thể thay Rodri bằng một cầu thủ khác. Cách duy nhất là thay đổi chính hệ thống để những nhiệm vụ Rodri từng đảm nhận được phân bổ cho nhiều cầu thủ. Cuộc tái thiết trị giá 300 triệu bảng vì vậy không phải câu chuyện về một người kế nhiệm mà là nỗ lực tạo ra một hàng tiền vệ hoàn toàn mới.

Anderson, Fernandez và Bouaddi tạo nên hàng tiền vệ khác biệt

Trong số 3 tân binh, Elliot Anderson là người có nhiệm vụ gần với Rodri nhất ở khía cạnh phòng ngự. Tiền vệ người Anh đã có một mùa giải nổi bật tại Premier League và đặc biệt gây ấn tượng ở khả năng thu hồi bóng.

Anderson giành lại quyền kiểm soát bóng 306 lần ở mùa giải trước, nhiều hơn ít nhất 94 lần so với bất kỳ cầu thủ nào khác tại giải đấu. Đây là con số cho thấy Man City không chỉ mua một tiền vệ có khả năng chuyền bóng mà còn bổ sung một cầu thủ có thể giúp họ giành lại quyền kiểm soát sau khi mất bóng.

Tất nhiên, Anderson không phải Rodri. Anh không có khả năng điều tiết trận đấu ở cùng đẳng cấp và cũng chưa thể đảm nhận khối lượng chuyền bóng khổng lồ của tiền vệ người Tây Ban Nha. Nhưng Man City không nhất thiết cần Anderson làm tất cả. Nếu tiền vệ người Anh tập trung vào khả năng tranh chấp, thu hồi bóng và bảo vệ khu vực trước hàng thủ, những cầu thủ còn lại sẽ được giải phóng để phát huy khả năng tấn công.

Đó chính là lý do Enzo Fernandez có thể trở thành mảnh ghép quan trọng nhất trong hệ thống mới. Mức giá 125 triệu bảng khiến tiền vệ người Argentina chịu áp lực rất lớn. Hai mùa rưỡi tại Chelsea của Fernandez không mang lại thành tích tập thể tương xứng với số tiền mà đội bóng London từng bỏ ra để chiêu mộ anh. Chelsea lần lượt đứng thứ sáu, thứ tư và thứ 10 tại Premier League, trong khi Conference League và Club World Cup là những danh hiệu đáng kể nhất trong quãng thời gian Fernandez thi đấu tại Stamford Bridge.

Vì thế, không khó hiểu khi nhiều người đặt câu hỏi tại sao Man City lại sẵn sàng trả mức phí cao như vậy. Nếu chỉ nhìn vào thành tích của Chelsea, Fernandez rõ ràng chưa cho thấy anh có thể tạo ra tác động giống Declan Rice tại Arsenal.

Ảnh: Opta Analyst
Ảnh: Opta Analyst

Rice cũng từng khiến Arsenal phải trả 105 triệu bảng vào năm 2023, nhưng những màn trình diễn xuất sắc sau đó khiến mức phí nhanh chóng bị lãng quên. Với Fernandez, Man City đang đặt cược rằng môi trường mới có thể giúp anh phát huy những phẩm chất chưa được thể hiện đầy đủ tại Chelsea.

Các số liệu mùa giải 2025/26 cho thấy niềm tin đó không hoàn toàn vô lý. Fernandez ghi 10 bàn tại Premier League nhưng chỉ có 4 kiến tạo. Tuy nhiên, con số kiến tạo thấp chưa phản ánh hết đóng góp của anh trong quá trình tạo cơ hội. Fernandez đứng thứ ba giải đấu về expected assists (chỉ số dự kiến số đường kiến tạo thành bàn) từ những đường chuyền không tính các quả tạt với 6,0 xA, chỉ sau Bruno Fernandes và Rayan Cherki. Tổng xA của anh đạt 7,3, đứng thứ tư Premier League, cho thấy Fernandez có thể đã có nhiều kiến tạo hơn nếu các đồng đội tận dụng cơ hội hiệu quả hơn.

Điểm mạnh đáng chú ý nhất của Fernandez nằm ở những đường chuyền phá vỡ cấu trúc phòng ngự. Anh đứng thứ hai Premier League về số đường chuyền xuyên tuyến tạo ra cơ hội với 19 lần, chỉ sau Bruno Fernandes.

Fernandez cũng có 49 đường chuyền xuyên tuyến vào vòng cấm, chỉ đứng sau Bruno Fernandes và Cherki. Với 54 đường chuyền phá vỡ tuyến phòng ngự đối phương, anh đứng thứ ba giải đấu, trong khi 141 đường chuyền tiến bộ giúp anh xếp thứ ba trong nhóm những cầu thủ không phải hậu vệ.

Ảnh: Opta Analyst
Ảnh: Opta Analyst

Đáng chú ý, người đứng ngay phía trên Fernandez ở chỉ số đường chuyền tiến bộ là chính Elliot Anderson. Điều này cho thấy Man City đang kết hợp hai tiền vệ có những phẩm chất bổ trợ cho nhau. Anderson có khả năng giành bóng và đưa bóng về phía trước, trong khi Fernandez có khả năng đưa bóng xuyên qua các tuyến phòng ngự và biến quyền kiểm soát bóng thành những tình huống nguy hiểm.

Fernandez cũng đứng đầu Premier League về số kiến tạo thứ cấp với sáu lần. Đây là những tình huống cầu thủ thực hiện đường chuyền trước đường chuyền kiến tạo trực tiếp. Con số ấy rất đáng chú ý bởi nó phản ánh vai trò của Fernandez trong việc khởi xướng các pha tấn công. Anh không nhất thiết phải là người chuyền bóng cuối cùng. Nhiều khi, giá trị của Fernandez nằm ở đường chuyền mở ra khoảng trống để một đồng đội khác tạo ra cơ hội.

Khả năng di chuyển không bóng càng khiến Fernandez trở thành một lựa chọn thú vị. Anh thực hiện 20 km những pha chạy cường độ cao khi đội nhà kiểm soát bóng, chỉ sau Adrien Truffert của Bournemouth. Fernandez có 376 pha chạy vào 1/3 cuối sân, đứng thứ ba Premier League, đồng thời thực hiện 116 pha chạy để trở thành phương án nhận bóng từ những quả tạt, chỉ sau Evanilson. Anh liên tục tìm cách tiến vào những khu vực nguy hiểm thay vì đứng cố định ở giữa sân.

Ảnh: Opta Analyst
Ảnh: Opta Analyst

Điều đó khiến Fernandez khác Rodri hoàn toàn. Rodri thường là người đứng sau để kiểm soát trận đấu, trong khi Fernandez có xu hướng tiến lên và xuất hiện ở những vị trí có thể tạo ra tác động trực tiếp lên hàng thủ đối phương. Nếu Man City cố bắt Fernandez chơi như Rodri, họ có nguy cơ làm mất đi những phẩm chất tốt nhất của cầu thủ người Argentina.

Khả năng hợp lý hơn là Anderson đảm nhận phần việc phòng ngự, Fernandez chơi thấp hơn nhưng được phép dâng cao khi có cơ hội, còn Cherki chịu trách nhiệm sáng tạo ở khu vực giữa các tuyến. Cherki vốn không có xu hướng chạy vượt qua bóng mà thích nhận bóng vào chân, trong khi Fernandez liên tục di chuyển về phía trước. Nếu hai cầu thủ tìm được sự ăn ý, Man City có thể sở hữu một cặp tiền vệ tấn công rất khó kiểm soát.

Bouaddi lại là câu chuyện khác. Tiền vệ 18 tuổi là người có phong cách gần Rodri nhất trong số những tân binh, đặc biệt ở khả năng chơi thấp và tham gia điều phối bóng. Tuy nhiên, tuổi tác khiến Man City không thể kỳ vọng anh lập tức đảm nhận vai trò của Rodri. Dù mức phí hơn 80 triệu bảng cho một cầu thủ mới 18 tuổi cho thấy niềm tin rất lớn, Bouaddi nhiều khả năng là khoản đầu tư cho tương lai hơn là câu trả lời cho vấn đề trước mắt.

Ba cầu thủ mới vì vậy đại diện cho ba hướng tiếp cận khác nhau. Anderson mang đến khả năng tranh chấp và thu hồi bóng, Fernandez cung cấp khả năng chuyền bóng xuyên tuyến cùng những pha xâm nhập từ tuyến hai, còn Bouaddi là phương án dài hạn cho vị trí tiền vệ trụ. Thay vì cố tạo ra một Rodri thứ hai, Man City đang chia nhỏ những nhiệm vụ của Rodri cho cả hệ thống.

Thành công hay thất bại phụ thuộc vào Maresca

Sự thành công của cuộc tái thiết trị giá 300 triệu bảng cuối cùng sẽ phụ thuộc vào khả năng Enzo Maresca kết nối những mảnh ghép mới thành một hệ thống thống nhất. Đây không phải nhiệm vụ đơn giản bởi mỗi cầu thủ đều có sở trường khác nhau.

Anderson muốn giành bóng, Fernandez muốn tiến lên và Bouaddi cần thời gian để trưởng thành. Nếu khoảng cách giữa các vị trí không được kiểm soát, Man City có thể trở nên dễ bị phản công hơn nhiều so với thời Rodri.

Vấn đề nằm ở chỗ Man City không có nhiều thời gian để thử nghiệm. Một hàng tiền vệ mới thường cần nhiều tháng để hình thành sự ăn ý. Các cầu thủ phải hiểu khi nào nên dâng lên, khi nào phải lùi xuống, ai sẽ lấp khoảng trống khi một đồng đội rời vị trí và phản ứng ra sao ngay sau khi mất bóng. Nhưng với một đội bóng vừa chi khoảng 300 triệu bảng cho khu trung tuyến, một mùa giải chuyển tiếp kéo dài sẽ rất khó được chấp nhận.

HLV Maresca sẽ phải tìm cách khai thác tài năng của những bản hợp đồng mới (Ảnh: BBC)
HLV Maresca sẽ phải tìm cách khai thác tài năng của những bản hợp đồng mới (Ảnh: BBC)

Man City cần nhanh chóng trở lại cuộc đua vô địch Premier League. Những khoản đầu tư lớn khiến áp lực càng tăng. Anderson có thể giảm bớt sự hoài nghi nhờ màn trình diễn nổi bật ở mùa giải trước, Bouaddi được phép phát triển từng bước, nhưng Fernandez sẽ phải chịu sức ép lớn nhất. Với mức giá 125 triệu bảng, mỗi trận đấu không tốt của tiền vệ người Argentina đều có thể kéo theo những câu hỏi về quyết định của Man City.

Tuy nhiên, Fernandez cũng là người có tiềm năng tạo ra sự thay đổi lớn nhất. Tại Chelsea, anh thường xuyên phải chơi ở nhiều vị trí khác nhau trong một tập thể thiếu ổn định. Tại Man City, Fernandez sẽ được đặt cạnh những cầu thủ có khả năng kiểm soát bóng, di chuyển và tạo khoảng trống tốt hơn. Quan trọng hơn, anh được dẫn dắt bởi một hệ thống có cấu trúc rõ ràng hơn, nơi từng nhiệm vụ được phân chia cụ thể.

Nếu Maresca sử dụng Fernandez ở vị trí quá thấp và yêu cầu anh phải làm mọi thứ như Rodri, thương vụ này có thể thất bại. Nhưng nếu Anderson có thể bảo vệ phía sau, Fernandez được phép tiến lên và Cherki cung cấp sự sáng tạo giữa các tuyến, những phẩm chất nổi bật của Fernandez có thể trở thành vũ khí quan trọng.

Điều này cũng lý giải vì sao việc đánh giá Fernandez chỉ dựa trên 4 pha kiến tạo mùa trước là không công bằng. Khả năng của anh nằm nhiều ở giai đoạn trước đường chuyền cuối cùng, ở những pha chuyền bóng phá vỡ tuyến phòng ngự và những lần di chuyển kéo giãn hệ thống đối phương. Man City không nhất thiết cần Fernandez trở thành một tiền vệ kiến tạo thuần túy. Họ cần anh trở thành cầu nối giữa hàng tiền vệ và hàng công.

Nếu hệ thống đó hoạt động, sự vắng mặt của Rodri có thể được bù đắp bằng một cách khác. Man City sẽ không có một cầu thủ kiểm soát mọi khía cạnh của khu trung tuyến, nhưng họ có thể có một Anderson mạnh mẽ trong tranh chấp, một Fernandez nguy hiểm trong các pha triển khai và một Cherki sáng tạo giữa các tuyến. Bouaddi sẽ dần trưởng thành để trở thành phương án lâu dài ở vị trí tiền vệ trụ.

Đây vừa là điểm mạnh vừa là rủi ro. Khi còn Rodri, Man City có thể dựa vào một cầu thủ đủ khả năng sửa chữa nhiều vấn đề bằng chất lượng cá nhân. Khi anh ra đi, hệ thống mới đòi hỏi sự phối hợp chính xác hơn. Chỉ cần một mắt xích không hoàn thành nhiệm vụ, khoảng trống có thể xuất hiện ở trung tuyến.

Nhưng Man City cũng có thể hưởng lợi từ sự đa dạng đó. Đối thủ không còn chỉ cần tìm cách khóa Rodri để phá vỡ cấu trúc của đội bóng. Man City có nhiều phương án hơn trong việc triển khai bóng và tạo ra cơ hội. Nếu Anderson, Fernandez và Cherki tìm được tiếng nói chung, họ thậm chí có thể tạo ra một hàng tiền vệ có sức tấn công mạnh hơn phiên bản cũ.

Cuối cùng, tiêu chí đánh giá cuộc tái thiết này không nên là liệu Man City có tìm được một cầu thủ giống Rodri hay không. Câu trả lời là không, và bản thân Man City cũng hiểu điều đó. Tiêu chí đúng phải là liệu họ có xây dựng được một hệ thống đủ mạnh để không còn phụ thuộc vào một cầu thủ duy nhất hay không.