Năm 2001 và những luật lệ thay đổi hoàn toàn UFC

Năm 2001 cột mốc thay đổi UFC hoàn toàn từ giải đấu với những trận đấu hỗn loạn thành 1 giải đấu mang nhiều tính chiến thuật và an toàn hơn.

UFC lần đầu tiên được tổ chức vào tháng 11 năm 1993 tại Colorado đến nay đã được 33 năm với tổng cộng 780 sự kiện lớn nhỏ trên toàn thế giới. Sự tàn khốc của thời kỳ "vô luật lệ" tại UFC (1993–1996) được phản ánh rõ nhất qua thống kê 100% võ sĩ lọt vào trận chung kết từ UFC 1 đến UFC 6 đều phải thi đấu trong tình trạng chấn thương nghiêm trọng.

Những chấn thương như dập xương tay, gãy răng, nứt xương hàm hay rách mí mắt do phải trải qua 3–4 trận đánh liên tiếp trong cùng một đêm. Bản chất tàn nhẫn của giai đoạn này còn nằm ở việc hoàn toàn không chia hạng cân và không có giới hạn thời gian thi đấu, dẫn đến những màn so tài chênh lệch thể hình kỷ lục tới 280 kg giữa Keith Hackney (90 kg) và Emmanuel Yarborough (370 kg) tại UFC 3.

Hay trận chung kết UFC 4 giữa Royce Gracie và Dan Severn kéo dài liên tục 15 phút 49 giây không hề có hiệp nghỉ. Bên cạnh đó, hơn 80% các trận đấu sơ khai ghi nhận sự xuất hiện của những cú đấm hạ bộ, húc đầu và cùi chỏ dội thẳng từ trên xuống đây là một kỹ thuật bị cấm tuyệt đối ở MMA hiện đại do nguy cơ gây tàn phế vĩnh viễn cho võ sĩ. 

Thế nhưng để được như ngày nay thì phải nhắc đến mốc lịch sự của UFC vào năm 2001, lần đầu tiên áp dụng luật lệ vào 1 trận UFC chính thức. Trước đó 1 năm thì luật thi đấu chính thức được ban hành bởi Hiệp hội các Ủy ban Quyền anh (ABC) và UFC:

Lệnh cấm đá hoặc lên gối vào đầu đối thủ đang nằm sàn giẫm đạp. Thuộc nhóm các hành vi phạm lỗi nặng (Fouls). Thay đổi hoàn toàn chiến thuật BJJ hay Grappling. Trước đó, võ sĩ nằm dưới rất dễ bị giẫm lên mặt hoặc sút thẳng vào đầu tương tự luật PRIDE của Nhật Bản trước đây.

Luật cấm này giúp các võ sĩ địa chiến tự tin nằm thủ để thực hiện các đòn siết, lật ngược thế cờ mà không sợ bị chấn thương sọ não do các đòn giẫm đạp thô bạo từ phía trên. Trong tư thế nằm rất khó để có thể phòng thủ trước những cú đá từ phía trên đồng thời phạm vi phản công của võ sĩ đang nằm sàn cũng bị thu hẹp rất nhiều.

Phân định hạng cân rõ ràng (Weight Classes). Phân chia các mức cân cụ thể Hạng ruồi, Hạng gà, Hạng nhẹ, Hạng trung, Hạng bán nặng, Hạng nặng...Điều này đã kết thúc kỷ nguyên "David đấu Goliath" hoang dã.

Các võ sĩ bắt đầu áp dụng khoa học thể thao vào việc ép cân và bù nước để có lợi thế thể hình lớn nhất có thể trong phân khúc của mình. Lối đánh chuyển dịch từ "sinh tồn trước đối thủ khổng lồ" sang "đọ tốc độ, kỹ thuật và sức mạnh bùng nổ" với những đối thủ cùng thể trạng.

Hệ thống 3/5 hiệp và chấm điểm 10-Point Must. Mỗi hiệp kéo dài đúng 5 phút, nghỉ 1 phút giữa các hiệp. Các trận thường có 3 hiệp, trận tranh đai có 5 hiệp. Ba giám định sẽ chấm điểm độc lập theo hệ thống 10 điểm người thắng hiệp nhận 10 điểm, người thua nhận 9 hoặc ít hơn.

Điều này cũng ít nhiều thay đổi nhịp độ trận đấu khiến cho các võ sĩ bắt đầu phải phân phối thể lực theo block 5 phút thay vì dây dưa cả tiếng đồng hồ. Nhịp độ ra đòn tăng vọt khiến cho các trận đấu trở nên hấp dẫn hơn.

Chiến thuật "Cướp hiệp" (Stealing the round) cũng dần được hình thành, một lối đánh tính toán điểm số. Võ sĩ tích cực quật ngã đối thủ hoặc tung ra chuỗi đòn tấn công dồn dập ở 30 giây cuối hiệp để gây ấn tượng với trọng tài, giành điểm số 9-10 của hiệp đó.

Hầu như những luật được thêm vào nhằm mục tiêu là bảo vệ võ sĩ và giúp cho giải đấu có hệ thống công bằng khi thi đấu. Vào cuối những năm 1990, UFC bị chính giới Mỹ phản ứng dữ dội. Thượng nghị sĩ John McCain đã gọi UFC là "những cuộc chọi gà phiên bản người" (human cockfighting) và phát động chiến dịch cấm cửa môn thể thao này.

Hệ quả là 36 bang tại Mỹ ban hành luật cấm các sự kiện MMA, UFC bị các nhà đài cắt sóng truyền hình trả tiền (Pay-Per-View). UFC rơi vào khủng hoảng tài chính nghiêm trọng và đứng trên bờ vực phá sản.

Đầu năm 2001, công ty Zuffa đứng đầu là anh em nhà Fertitta và Dana White mua lại UFC. Họ hiểu rằng để tồn tại, UFC không thể tiếp tục bán thứ "bạo lực hoang dã" mà phải được thừa nhận là một môn thể thao hợp pháp (sanctioned sport). Để Ủy ban Thể thao các bang đặc biệt là Nevada và New Jersey cấp phép hoạt động trở lại, UFC bắt buộc phải có một bộ luật chuẩn hóa để bảo vệ an toàn cho võ sĩ.

Trước năm 2000, UFC hoạt động với khẩu hiệu "No Rules" trên thực tế chỉ cấm cắn và móc mắt. Sự thiếu vắng luật lệ này đã để lại những hậu quả và tác hại rất lớn. Các trận đấu diễn ra theo thể thức vô cấp cân tức là hạng cân nào cũng có thể tham gia thi đấu. Một võ sĩ nặng 80kg hoàn toàn có thể phải đối đầu với một gã khổng lồ nặng 150-200kg.

Sự chênh lệch quá lớn về trọng lượng khiến các võ sĩ nhỏ con phải chịu những tổn thương vật lý cực kỳ nặng nề nếu bị đè bẹp. Ngược lại, để sinh tồn, các võ sĩ nhỏ phải đá câu giờ, chạy quanh đài hoặc dùng các mẹo thô bạo, khiến trận đấu mất đi tính nghệ thuật võ thuật và trở thành màn tra tấn thể lực thô thiển

Khi đối thủ đã ngã xuống sàn và bất tỉnh hoặc mất khả năng tự vệ, võ sĩ phía trên vẫn được quyền đá sút vào đầu, giẫm gót giày vào mặt hoặc đấm, đá thẳng vào vùng hạ bộ . Làm tăng đột biến nguy cơ chấn thương sọ não, chấn thương cột sống cổ và xuất huyết não nguy hiểm đến tính mạng. Võ sĩ thời kỳ này bước vào lồng bát giác với rủi ro tàn phế rất cao. Võ sĩ không cần học các tư thế kiểm soát địa chiến khoa học, họ chỉ cần chờ đối thủ ngã để giẫm đạp.

Các trận đấu ban đầu không chia hiệp, không có giới hạn thời gian hoặc một hiệp kéo dài liên tục 30 phút. Trận đấu chỉ dừng lại khi có người bị KO, xin hàng (tapout) hoặc góc đài tung khăn trắng. Việc vận động cường độ cao liên tục trong 30 phút khiến cơ thể rơi vào trạng thái mất nước và tiêu cơ vân cấp tính, tích tụ độc tố phá hủy thận. Khi quá mệt, hai võ sĩ chỉ biết ôm ghì lấy nhau nằm bất động trên sàn suốt 15-20 phút để thở. Điều này làm giảm hoàn toàn tính hấp dẫn thu hút khán giả truyền hình.

Không có hệ thống chấm điểm 10-Point Must như Boxing. Nếu trận đấu kéo dài hết giờ mà không có KO/Submission, các trọng tài sẽ tự bàn bạc và đưa ra quyết định ai thắng dựa trên cảm tính. Gây ra vô số tranh cãi thiên vị, cướp đi chiến thắng xứng đáng của võ sĩ và làm mất đi tính minh bạch, uy tín của một giải đấu thể thao chuyên nghiệp.

Và chính năm 2001 UFC đã được cấp phép hoạt động trở lại tại thủ phủ võ thuật thế giới Las Vegas và xuất hiện trở lại trên truyền hình trả tiền kể từ sự kiện UFC 33 (tháng 9/2001). Đây là một cột mốc lịch sử của UFC, biến những trận đánh hoang dã mang tính chiến thuật hơn. Ép những “gã điên” phải tính toán nhiều hơn là việc cứ lao vào tấn công đối thủ. Luật lệ cũng giúp cho những đơn vị tổ chức kiểm soát được tình trong lồng bát giác đồng thời hạn chế những chấn thương không đáng có cho võ sĩ.