Thất bại bẽ bàng trước Nhật Bản, bóng rổ Trung Quốc chìm trong muôn vàn dấu hỏi

Đội tuyển bóng rổ quốc gia Trung Quốc vừa phải hứng chịu một thất bại đáng xấu hổ với tỷ số 77-97 trước Nhật Bản trong trận bán kết bóng rổ nam tại Asian Games 2026 vào cuối tuần qua. Đây cũng là thất bại đậm nhất của họ trước Nhật Bản trong toàn bộ lịch sử đối đầu giữa hai ĐTQG nam.

Mặc dù kết quả này không ảnh hưởng đến cơ hội giành vé dự Giải vô địch thế giới hay Olympic của Trung Quốc, nhưng thất bại này đặc biệt gây choáng váng khi nhìn vào bề dày lịch sử với 8 chức vô địch Asian Games của họ.

Đối với Trung Quốc, những vấn đề bộc lộ rõ ràng nhất nằm ở khâu phòng ngự chuyển trạng thái (transition defense), phòng ngự vòng ngoài và khả năng tranh chấp bóng bật bảng (rebounding). HLV trưởng Guo Shiqiang thừa nhận rằng đội bóng của ông đã hoàn toàn thất bại trong việc thực thi kế hoạch tác chiến trước trận.

"Hôm nay, trong suốt cả trận đấu, từ đầu đến cuối, hệ thống phòng ngự tổng thể của chúng tôi không hề tốt," Guo nói với các phóng viên tại buổi họp báo sau trận. "Trong việc theo kèm các pha phản công nhanh của họ, chúng tôi đã trao cho họ quá nhiều cơ hội để tung ra các cú ném 3 điểm."

Tiền đạo Cui Yongxi của Trung Quốc chỉ ra rằng việc Nhật Bản phụ thuộc vào các pha ném 3 điểm đã tạo ra một bài toán hóc búa cho hàng thủ, đặc biệt là trong việc phán đoán điểm rơi của những pha bóng bật ra xa (long rebounds) và cạnh tranh thể chất để giành lấy chúng.

"Hệ thống tấn công của họ bao gồm rất nhiều các cú ném 3 điểm, vì vậy những tình huống bóng bật xa đó mang đến một thử thách khác biệt cho chúng tôi về mặt phán đoán và va chạm thể chất," Cui ngậm ngùi. "Mất quyền kiểm soát bảng rổ là thứ làm chúng tôi tổn thương nhất trong trận đấu này."

Cui cũng nhấn mạnh rằng việc Trung Quốc thích nghi với phong cách bóng rổ ngày càng hướng ra vòng ngoài và nhịp độ nhanh tại châu Á cũng như trên toàn thế giới sẽ cần nhiều thời gian.

"Sự thay đổi luôn đi kèm với những nỗi đau trưởng thành," anh chia sẻ với Global Times. "Nếu muốn học theo phong cách của châu Âu và châu Mỹ, trước tiên chúng tôi phải cải thiện năng lực cá nhân. Mỗi người trong chúng tôi đều phải biết cách tấn công, chuyền bóng và dứt điểm. Về cơ bản, mọi cầu thủ đều phải trở nên đa năng. Chúng tôi cần cải thiện theo hướng đó. Sẽ mất một thời gian rất dài."

HLV trưởng đội tuyển Asian Games của Nhật Bản, Daisuke Yoshimoto, khẳng định cường độ phòng ngự của đội bóng chính là yếu tố mang tính quyết định.

"Rõ ràng Trung Quốc là một đội bóng tuyệt vời, họ rất tài năng. Và có rất nhiều cầu thủ giỏi," Yoshimoto, người từng có kinh nghiệm làm trợ lý HLV tại các đội bóng NBA như New York Knicks và Philadelphia 76ers, trả lời trôi chảy bằng tiếng Anh tại buổi họp báo. "Nhưng tôi nghĩ cường độ thi đấu của chúng tôi, sự máu lửa trong phòng ngự ở cả hai đầu sân, đã thiết lập nhịp độ và mang về chiến thắng."

Đội trưởng Hu Mingxuan của Trung Quốc cũng quy kết thất bại này là do các vấn đề về cường độ, phòng ngự và giao tiếp.

"Ngay từ đầu, ai cũng có thể thấy chúng tôi có vấn đề về cường độ, phòng ngự và giao tiếp, điều đó cho phép họ thoải mái tấn công và tìm thấy nhịp điệu của mình," Hu phân tích. "Đến lúc chúng tôi cố gắng sửa chữa thì đã bị bỏ lại quá xa."

Trung Quốc bước vào giải đấu này với mục tiêu đoạt lại ngôi vương Asian Games sau khi chỉ giành huy chương đồng tại Hàng Châu 2023.

"Mục tiêu lớn của chúng tôi tại kỳ Asian Games này là thách thức chức vô địch," Guo nói. "Dù thua ở bán kết và mục tiêu cũng như giấc mơ không thể hoàn thành, chúng tôi vẫn còn trận tranh hạng ba. Chúng tôi sẽ cố gắng chơi tốt và giành chiến thắng."

Hu cho biết các cầu thủ sẽ không có nhiều thời gian để chìm đắm trong thất bại. "Chúng tôi cần sử dụng việc xem lại băng hình sau trận và tập luyện để sửa chữa những gì đã làm tệ ngày hôm nay," Hu lưu ý. "Vì ngày mốt chúng tôi sẽ thi đấu lại, mọi người cần nghỉ ngơi đầy đủ và chuẩn bị thật tốt."

Cui cũng cho rằng thất bại này nên trở thành một phần trong quá trình phát triển dài hạn của đội bóng: "Thể thao cạnh tranh là việc trưởng thành qua những thất bại. Hôm nay thực sự rất đáng tiếc vì tất cả chúng tôi đều muốn thắng trận đấu này. Đôi khi bạn khao khát một điều gì đó quá mức, nó có thể mang lại tác dụng ngược."