Fernanda Garay: Mưu sinh tuổi 15 và hành trình trở thành Nữ hoàng bóng chuyền Brazil

Trong thông báo được đưa ra vào hôm qua theo giờ Việt Nam, Ủy ban Olympic Brazil (COB) đã công bố 51 vận động viên xuất sắc nhất đại diện cho 51 môn thể thao Olympic mà nước này tham dự.

Ở môn bóng chuyền trong nhà, Fernanda Garay của đội tuyển bóng chuyền Brazil đã được vinh danh là VĐV bóng chuyền xuất sắc nhất, vượt qua nhiều đối thủ nặng ký khác.

Đây có lẽ là phần thưởng xứng đáng cho Garay, nữ VĐV năm nay 35 tuổi và đã cống hiến cả thanh xuân cho bóng chuyền Brazil, kéo dài từ năm 2000 đến hết Olympic 2021 vừa qua trên đất Nhật Bản.

Hãy cùng Webthethao tìm hiểu thêm về Fernanda Garay, một trong những siêu sao của bóng chuyền xứ sở samba. 

TÓM TẮT CON ĐƯỜNG SỰ NGHIỆP CỦA FERNANDA GARAY

Fernanda Garay Rodrigues sinh ra vào ngày 10/05/1986, là chị cả trong một gia đình ban đầu có 4 chị em.

Ngay từ đầu, Garay đã được coi là “con nhà nòi" khi có cha Luis Fernando là quân nhân và là cựu cầu thủ bóng rổ chuyên nghiệp, còn mẹ Jussara từng thi đấu bóng chuyền ở đội trẻ và thường xuyên chạy bộ đường dài.

Nhưng vì lý do nào đó mà Fernanda lại bị gia đình ngăn cản không cho tiếp xúc với thể thao chuyên nghiệp. Dẫu vậy, thể chất vượt trội khiến cô bé 11 tuổi lọt vào tầm ngắm của các tuyển trạch viên.

Năm 1997, Garay trước sự phản đối của gia đình đã gia nhập đội bóng chuyền của học viện thể thao Porto Alegre. Chiều cao của cô đã phát triển rất nhanh khi chạm mốc 1m71 khi mới 14 tuổi.

Đáng lý chỉ có thể chơi ở nhóm tuổi U15, Fernanda Garay đã được đưa lên đội trẻ của học viện để thi đấu vị trí tay chắn giữa. Thành công lập tức đến với Garay khi cô cùng các đồng đội chạm tay vào 2 cúp vô địch trong vòng 1 năm, lên ngôi tại giải trẻ toàn quốc và vô địch bang Pará.

Vì là nhân tố chủ chốt và thường xuyên trở thành cầu thủ xuất sắc nhất trận, Fernanda được triệu tập lên đội tuyển bóng chuyền nữ trẻ quốc gia Brazil vào năm 2000.

Trong lúc sự nghiệp đang có những bước khởi đầu cực kỳ vững chắc, Fernanda Garay lại nhận biến cố ở ngoài sân khi cha mẹ cô ly thân, để lại cô bé 15 tuổi phải vội trưởng thành để làm chỗ dựa vững chắc cho hai em nhỏ.

Tình hình tài chính của gia đình trở nên khó khăn hậu ly dị. Garay phải tạm gác nghiệp bóng chuyền lại để làm thêm nhưng vẫn không đủ hỗ trợ trang giải những chi phí cơ bản. Việc học của cô và hai em cũng gặp khó khăn khi không đủ tiền mua sách vở. 

Về cá nhân, Fernanda không thể chi trả những chi phí tham dự giải đấu hoặc tiền mua quần áo, giày thi đấu. 

Lúc này, HLV của Garay là ông Osmar Pohl biết chuyện và quyết định giúp đỡ vì nhận thấy tiềm năng rất lớn trong môn bóng chuyền của Fernanda. Ông đứng ra lo toàn bộ chi phí liên quan đến chuyên môn thể thao cho Garay, đồng thời kêu gọi quyên góp để hỗ trợ tiền học.

Nếu không có sự giúp đỡ này, có lẽ rất khó để Brazil có một Fernanda Garay xứng tầm huyền thoại của thời điểm hiện tại.

Sau khi vượt qua giai đoạn khó khăn nhất, Garay bắt đầu được dìu dắt lên chuyên nghiệp. Người dẫn lối cho VĐV sinh năm 1986 là ông Marco Aurélio Motta, khi đó là HLV trưởng của đội tuyển bóng chuyền nữ Brazil (hiện đang là HLV trưởng của đội tuyển Thổ Nhĩ Kỳ).

Ông Motta trong lúc làm việc ở ĐTQG đã theo dõi một vài buổi tập của tuyển trẻ và nhờ đó chú ý tới Fernanda Garay.

Ông đã đưa ra một lời khuyên về sau đã thay đổi hoàn toàn con đường sự nghiệp của cô gái trẻ, đó là khuyên Garay chuyển sang chơi vị trí tay đập ngoài (outside spiker). Lý do là sự phát triển về chiều cao của nữ VĐV này đang có dấu hiệu chững lại, không còn vượt trội so với lứa tuổi như những năm trước.

Lắng nghe lời khuyên của Aurélio Motta, Garay đã thay đổi vị trí thi đấu tại đội trẻ CLB São Caetano và lập tức phát huy thế mạnh của mình. Cô góp công lớn đưa đội bóng đến ngôi vô địch giải các CLB trẻ Nam Mỹ năm 2001 và được bầu chọn là MVP, cầu thủ xuất sắc nhất giải.

Lúc này, tầm nhìn của Fernanda Garay không còn bị bó buộc ở các giải đấu trẻ hay giải quốc nội nữa.

Cô bắt đầu hướng đến tấm vé dự Olympic để từ đó tạo bước đệm cho một sự nghiệp thi đấu ở nước ngoài, vừa giúp trang trải cuộc sống tốt hơn, vừa giúp cô thăng tiến về mặt chuyên môn.

Từ năm 2004 đến năm 2010, Fernanda Garay ký những hợp đồng chuyên nghiệp tiếp theo để bắt đầu chinh phục cấp độ trẻ ở một loạt màu áo CLB khác nhau bao gồm MRV, Minas Tênis Clube và Pinheiros.

Trong thời gian này, Garay đạt một loạt thành tích ấn tượng như vô địch giải trẻ thế giới năm 2005, cùng đội tuyển lớn vô địch giải vô địch châu Mỹ năm 2006 hay vô địch Brazil với CLB Pinheiros và vô địch giải tứ hùng Nam Mỹ cùng trong năm 2009.

Năm 2010, Garay góp mặt trong đội tuyển bóng chuyền nữ quân đội Brazil để thi đấu giải hội thao quân đội thế giới diễn ra tại Mỹ. Với trình độ vượt trội, cô đưa đội tuyển Brazil đến cúp vô địch và một lần nữa được bình chọn là VĐV xuất sắc nhất giải.

Cũng trong năm 2010, Fernanda Garay đạt thành tích tốt nhất trong màu áo đội tuyển bóng chuyền nữ Brazil tính đến thời điểm đó khi đoạt huy chương bạc giải vô địch thế giới (FIVB Women's World Championship) diễn ra tại Nhật Bản.

Càng có nhiều thành công ở các giải quốc tế, cái tên “Fê” Garay càng được chú ý bởi nhiều đội bóng ngoài Brazil.

Từ năm 2010 đến năm 2017, Fernanda được chiêu mộ và đến thi đấu cho các CLB nước ngoài bao gồm: NEC Red Rockets (Nhật Bản), Dinamo Krasnodar và Dinamo Moscow (Nga), Fenerbahçe Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ), Guangdong Evergrande (Trung Quốc). Xen lẫn là 2 mùa giải cô trở về Brazil chơi cho Vôlei Futuro và Nestlé Sollys.

Nhưng dù có bỏ túi bao nhiêu tiền từ các hợp đồng lớn, Fernanda Garay vẫn trân trọng mọi cơ hội khoác áo đội tuyển và Olympic 2012 chắc chắn là kỷ niệm đáng nhớ nhất đời cô.

Theo HLV trưởng của đội tuyển nữ Brazil thời điểm đó, Fernanda không ngừng tiến bộ dù mọi người tưởng rằng cô đã chạm đỉnh.

Garay chinh phục mọi ánh mắt từ phía ban chuyên môn, hiên ngang chiếm một suất trong đội hình chính thức và chính thức lên đường đến London, Anh Quốc để dự Thế vận hội mùa hè.

Tại đây, đội tuyển bóng chuyền nữ Brazil liên tục vượt qua những khó khăn và thử thách. Họ chỉ đứng thứ 4 vòng bảng và nắm suất cuối cùng để lọt vào vòng trong.

Nhưng khi bước vào loạt trận knockout, Fernanda Garay và các đồng đội oanh tạc mọi đối thủ. Cảm xúc nhất chiến thắng 3-2 trước đội tuyển Nga ở vòng tứ kết và sau đó hạ gục Nhật Bản 3-0 để lọt vào trận tranh huy chương vàng.

Tại đây, Brazil gặp lại đội đã từng đánh bại họ 3-1 ở vòng bảng là đội tuyển Mỹ. Tuy nhiên mọi thứ đã đảo chiều khi đội bóng xứ sở samba đã thắng Mỹ 3-1, mang về tấm huy chương vàng Olympic thứ 2 trong lịch sử bóng chuyền nữ Brazil.

Chính Garay là người đã ghi điểm quyết định để mang về chiến thắng và lọt vào đội hình tiêu biểu của thế vận hội, được bầu chọn là đối chuyền xuất sắc nhất.

Kể từ năm 2017 đến nay, Fe Garay thi đấu tại quê nhà Brazil cho Praia Clube tại giải quốc nội Superliga.

Thi đấu 4 mùa giải, cô cùng các đồng đội có 3 lần lọt vào chung kết (2018, 2019, 2021) và lên ngôi vô địch 1 lần vào năm 2018.

TẠM DỪNG BƯỚC ĐỂ DÀNH THỜI GIAN CHO GIA ĐÌNH

Ở tuổi 35, Fernanda Garay đã bất ngờ chia sẻ rằng cô sẽ rời xa bóng chuyền chuyên nghiệp trong một khoảng thời gian chưa xác định.

Olympic Tokyo 2021 là giải đấu lớn cuối cùng mà cô thi đấu trước khi chính thức giã từ đội tuyển quốc gia. Ở cấp độ CLB, Garay bỏ ngỏ cơ hội tái xuất vì cô muốn toàn tâm, toàn ý lo lắng cho gia đình vào lúc này.

“Tôi quyết định sẽ tạm ngừng sự nghiệp thi đấu để tập trung xây dựng gia đình của mình. Năm nay đã 35 tuổi, tôi nghĩ rằng đây là thời điểm thích hợp để bắt đầu điều đó", Garay chia sẻ trong một buổi họp báo vào giữa năm 2021, thông báo rằng cô sẽ ngồi ngoài mùa giải Superliga 2021-22.

“Tôi không thể nói trước rằng đây chỉ là khoảng nghỉ hay sẽ là điều gì đó lâu dài. Tôi không biết mình sẽ như thế nào sau khi lên chức mẹ vì khi đó, vừa duy trì chăm lo gia đình, vừa thi đấu chuyên nghiệp sẽ rất khó khăn.

Tôi không muốn xa nhà cả tháng trời mà không được gần con. Vì vậy tôi không loại trừ khả năng trở lại, nhưng việc thi đấu trước mắt sẽ không còn là ưu tiên của tôi nữa".

“Tôi rất tự hào khi được trở thành một phần của đội tuyển, một nhóm với rất nhiều cô gái tuyệt vời. Dù có khó khăn và thử thách ra sao, những cô gái này luôn biết cách vượt qua các trở ngại để tiến lên phía trước.

Tôi sẽ chính thức nói lời tạm biệt sau 20 năm thi đấu ở đội tuyển, trong đó có 11 năm ở đội tuyển bóng chuyền nữ Brazil với thế ngẩng cao đầu. Tôi tự hào rằng mình đã cống hiến hết sức trong khả năng của mình, cả về thể chất và tinh thần, dành cả thanh xuân cho môn bóng chuyền cũng như màu cờ sắc áo", Garay nói thêm

Trước khi lùi bước về sau để thực hiện trọng trách làm mẹ, Fernanda Garay đã nhận một vinh dự cuối cùng, trở thành VĐV bóng chuyền xuất sắc nhất Brazil năm 2021.

Vẫn chưa rõ liệu cô có trở lại thi đấu hay không. Nếu Garay chính thức treo áo, đây sẽ là cái kết đẹp cho một trong những nữ VĐV bóng chuyền thành công nhất lịch sử quốc gia Nam Mỹ.

Nhìn lại những pha bóng đẹp nhất sự nghiệp của Fernanda Garay:

CÁC DANH HIỆU TẬP THỂ NỔI BẬT Ở CẤP ĐỘ CLB

Vô địch Giải các CLB Nam Mỹ 2012 cùng CLB Sollys Nestlé Osasco

Vô địch giải các CLB thế giới năm 2012 cùng CLB Sollys Nestlé Osasco

Vô địch Superliga Brazil 2012-13 cùng CLB Sollys Nestlé Osasco

Vô địch Giải các CLB châu Âu 2013-14 cùng CLB Fenerbahçe

Vô địch Russian Cup (Nga) 2014 cùng CLB Dinamo Krasnodar

Vô địch Giải các CLB châu Âu 2014-15 cùng CLB Dinamo Krasnodar

Vô địch giải các CLB thế giới năm 2015 cùng CLB Dinamo Krasnodar

Vô địch Russian Super League (Nga) 2015-16 cùng CLB Dinamo Moscow

Vô địch Superliga Brazil 2017-18 cùng CLB Dentil Praia (về nhì 2018-19 và 2020-21)

Huy chương bạc Giải các CLB Nam Mỹ năm 2019 và 2020 cùng CLB Dentil Praia

CÁC DANH HIỆU TẬP THỂ NỔI BẬT Ở CẤP ĐỘ ĐỘI TUYỂN

Huy chương vàng Olympic London 2012

Huy chương bạc Olympic Tokyo 2021

Huy chương bạc giải vô địch thế giới năm 2010

Huy chương đồng giải vô địch thế giới năm 2014

Huy chương vàng World Grand Champions Cup 2013

Huy chương vàng World Grand Prix 2013, 2014 và 2016

Huy chương vàng giải vô địch châu Mỹ (Pan American) năm 2011

Huy chương vàng giải vô địch nam Mỹ các năm 2011, 2013 và 2015

Về danh hiệu cá nhân, Garay có tổng cộng 13 lần lọt vào đội hình tiêu biểu ở các giải đấu mà cô từng tham dự (bao gồm cả cấp độ CLB và đội tuyển) cùng 10 lần trở thành tay đập ngoài và đối chuyền xuất sắc nhất.

Nổi bật còn có 3 danh hiệu VĐV xuất sắc nhất giải (MVP), tất cả đều có trong màu áo đội tuyển bóng chuyền Brazil tại Hội thao quân đội thế giới năm 2011, vòng loại Olympic London 2012 và Montreux Volley Masters năm 2013.