Phóng sự điều tra của ESPN về scandal tham nhũng ở FIFA (Phần 2)

Cuộc điều tra bắt đầu như thế nào?

Một trong những nhân viên điều tra FBI được nói đến là Jared Randall, một người từng là cầu thủ ở trường đại học Manhattan và đội bóng của Sở cảnh sát New York. Đầu năm 2010, Randall, lúc đó 28 tuổi, được đưa vào nhóm nhân viên đặc biệt của FBI tại khu hạ Manhattan. Lí do là Eurasian tổ chức một đơn vị chống tội phạm, đứng đầu là Michael Gaeta, nhằm theo dõi các tổ chức tội phạm từ Georgia, Nga và Ukraine đang điều hành những băng nhóm ở Mỹ.

Khi Randall và Gaeta điều tra bọn chúng với những nhân vật trong giới chính trị và kinh doanh của Đông Âu, họ bắt đầu ghép nối các sự kiện và đưa đến một kết luận đáng lo: Nga có thể đã dùng tiền mua phiếu bầu World Cup 2018.

Trên giấy tờ, FIFA đăng kí như một hội từ thiện ở Thụy Sĩ và bản thân họ cũng tự xem mình là một tổ chức được thành lập để hỗ trợ nhiều cộng đồng nghèo khổ. Theo báo cáo thường niên vào năm 2010, kể từ năm 2007, FIFA kiếm được 631 triệu USD và dự kiến sẽ đầu tư 800 triệu USD vào các dự án phát triển từ 2011 đến 2014. Thế nhưng, đằng sau những con số trên, Randall và các đồng nghiệp lại thấy một thực tế khác.

Đó là ngay cả những thành viên ExCo lười nhất cũng sống như một ông vua. Mỗi năm mỗi người nhận 200.000 USD tiền lương và cùng với đó là chi phí mỗi khi họ tới Zurich. Điều quan trọng là họ nắm giữ những lá phiếu sẽ quyết định World Cup được tổ chức ở đâu. Chính quy trình này đã dẫn đến sự hối lộ, như các nhân viên FBI cùng có suy nghĩ.

Vì thế, Randall và Gaeta bắt đầu tìm hiểu 6 liên đoàn thành viên quản lý 209 quốc gia thành viên của FIFA. Càng tìm hiểu, họ càng tìm thấy một hệ thống hối lộ và tham ô trị giá hàng tỉ USD tiền truyền hình, tiếp thị…

Tuy nhiên, theo đuổi một cuộc điều tra nhằm vào một tổ chức toàn cầu như FIFA sẽ vô cùng phức tạp và được dự báo là tốn nhiều thời gian, công sức cùng tiền bạc. Thật may là thành phố New York đủ lớn cho hai văn phòng chưởng lý. Quận Southern, nằm cách văn phòng Manhattan của FBI có vài tòa nhà, xử lý các vụ quan trọng. Còn quận Eastern, nằm ngang con sông East ở Brooklyn, lại có nhiều nhân sự.

Cũng vì thế mà người đứng đầu quận Eastern là John Buretta rất muốn mở rộng ảnh hưởng của văn phòng. Họ xây dựng mối quan hệ thân thiện với các nhân viên FBI và giúp họ giành được một số vụ nổi tiếng. Đến một ngày, khi các quan chức cấp cao FBI ở Manhattan gửi hồ sơ FIFA qua sông East để xem xét, Buretta bắt tay vào thực hiện ngay.

Vì thế, không lâu sau thông báo quốc gia tổ chức World Cup 2018 và 2022 của Blatter, FBI chính tiến hành cuộc điều tra chống lại FIFA. Và họ nhắm vào mục tiêu quan trọng: Chuck Blazer.

Blazer và Warner cắn xé nhau

Trong cuộc điều tra của mình, FBI có dừng lại ở một tỷ phú người Qata. Mùa Xuân năm 2011, Mohamed bin Hammam, một ông trùm xây dựng và Phó chủ tịch FIFA, thông báo ra ứng cử chủ tịch FIFA với hi vọng ngăn cản Blatter chiến thắng ở nhiệm kỳ thứ 5.

Thú vị là con đường tới cuộc tranh cử của bin Hammam lại đi qua Caribbean, nơi Jack Warner kiểm soát 31 đại biểu, tương đương 15% tổng số phiếu bầu của FIFA. 3 tuần trước cuộc bầu cử, Warner đã mời bin Hammam tới ăn trưa ở Trinidad và gặp các quan chức của Hiệp hội bóng đá Caribbean. Khi cuộc trò chuyện kết thúc, Warner đưa các đại biểu sang phòng bên cạnh. Tại đây, mỗi người nhận một phong bì chứa 40.000 USD và về sau, FBI phát hiện bin Hammam đã dùng máy bay riêng đưa số phong bì này tới để mua phiếu bầu.

Blazer lúc đó ở Miami và biết được vụ việc ở Trinidad. Ông ta có lí do để nổi giận khi mối quan hệ giữa họ đã căng thẳng từ trước. Một trong những cuộc điện thoại đầu tiên mà Blazer gọi là cho tổng thư ký của FIFA, Jerome Valcke. Lúc đó là 3 giờ sáng ở Zurich và Valcke đã lắng nghe Blazer chửi rủa Warner ngu ngốc khi thực hiện một vụ trao đổi công khai như vậy.

Theo hai nguồn tin được thông báo về cuộc gọi này, Valcke đã đồng ý với Blazer rằng, vụ việc có thể làm tổn hại tới FIFA nếu bị phanh phui. John Collins, một luật sư người Chicago đại diện cho CONCACAF, nhớ rất rõ ông đã nhận cuộc gọi từ Blazer ngay sau đó. "Ông cần xem xét vụ này," Blazer đã nói với Collins.

Bản báo cáo mà Collins gửi cho FIFA sau đó 8 ngày đã loại bin Hammam khỏi cuộc đua và bị cấm tham gia vào các hoạt động bóng đá. Ngoài ra, bản báo cáo cũng xóa sạch tình bạn mà Warner và Blazer xây dựng bấy lâu.

Warner buộc phải từ chức sau khi một video rò rỉ cho thấy ông đã đứng đằng sau vụ việc. Còn trong phần sau của clip, Warner giận dữ phun ra những bí mật mà ông ta và Blazer đã giấu kín trong 20 năm khi buộc tội Blazer thường xuyên tham ô tiền bản quyền và tiếp thị.

Vì thế, nhiều người đã tự hỏi tại sao Blazer lại hạ Warner công khai như vậy khi bản thân ông ta thừa biết mình cũng sẽ không tránh khỏi liên quan?

Mắt xích Blazer

Phản ứng trước những cáo buộc nhằm vào Warner, FIFA mở cuộc điều tra với Blazer và kéo dài tới Hè năm 2011, rồi qua giải Gold Cup thứ 11. Cùng lúc, Chris Eaton, cựu giám đốc của Interpol và vừa đảm nhận vị trí đứng đầu ủy ban an ninh của FIFA, nhận được nguồn tin cho biết một nhóm các trùm cá cược đã vào Mỹ để thao túng Gold Cup. Trận Cuba - Costa Rica là một ví dụ, trước lúc Eaton có cuộc phỏng vấn trên tờ Der Spiegel và nói rõ Interpol, FIFA cùng CONCACAF đang điều tra các trận đấu có mùi.

Blazer sửng sốt khi đọc bài báo này và liên hệ với FBI. Jared Randall xuất hiện và gặp ông ta. Sau đó, Eaton đưa cho anh bản đánh giá mà ông thu thập được về các liên đoàn thành viên của FIFA và từng thành viên ExCo. Trước lúc bàn giao lại vụ việc, Eaton có cho anh biết rằng, Blazer là mắt xích yếu nhất khi FIFA đang muốn nhằm vào ông ta.

"Giờ là lúc để ông ta hợp tác trước những cáo buộc chống lại ông ta”, Eaton nói.

Charles Gordon "Chuck" Blazer sinh ngày 26/4/1945 ở New York. Ông từng là thành viên của Uỷ ban điều hành FIFA từ năm 1996 đến 2013, Tổng thư kí CONCACAF từ năm 1990 đến 2011 và Phó chủ tịch điều hành của Liên đoàn bóng đá Mỹ (USSF). Tháng 12/2011, Blazer bắt đầu làm việc tay trong cho FBI.