Nếu điểm danh các môn thể thao có dấu hiệu kỳ thị sắc tộc nhất, cờ vua mà xếp thứ 2 thì e rằng chẳng có môn nào đứng ở số 1.
Đây không chỉ là môn thể thao mang tầm quốc tế với hai phe mang màu đen và trắng, mà còn đang có một quy định cụ thể: Cờ trắng luôn đi trước, thay vì mỗi bên có 50% cơ hội!
Cơ sở để cho rằng cờ vua đang là môn thể thao kỳ thị sắc tộc nhất còn ở chỗ: Thuở ban đầu, không có quy tắc nào cho phép quân Trắng đặc quyền đi trước.
Kiện tướng Anh Johann Löwenthal chính là người đề xuất cho Trắng đi trước qua 2 lá thư gửi thư ký Frederick Perrin của CLB cờ New York năm 1857 nhân dịp nơi đây tổ chức Đại hội cờ vua Mỹ lần thứ nhất.
Đề nghị này được đưa vào trang 84 của nội dung Đại hội, nhưng không được chấp nhận ngay. Mãi đến Đại hội cờ vua Mỹ lần thứ 5 năm 1880, ở trang 164 của Bộ luật cờ vua mới khẳng định: "Quyền đi nước đầu tiên phải được xác nhận bằng bốc thăm. Kỳ thủ (khai cuộc) phải luôn dùng quân Trắng."
Trong cuốn sách in năm 1889 mang tên "Hướng dẫn chơi cờ vua hiện đại", nhà VĐTG đầu tiên Wilhelm Steinitz cũng cho biết ở trang 12: "Các kỳ thủ thường bốc thăm để chọn màu quân cơ và quyền đi tiên. Nhưng ở mọi trận đấu cũng như giải cờ mang tính quốc tế hoặc công khai, luật quy định kỳ thủ đi trước phải cầm quân Trắng."
Đến đây, câu hỏi đặt ra là quyết định người đi trước phải cầm quân Trắng có bắt nguồn từ phân biệt chủng tộc?
Không ai khẳng định được điều đó. Nhưng trong trang 10 của Đại hội cờ vua Mỹ lần thứ 6, vua cờ Steinitz từng ca ngợi những đức tính của cờ vua như là một trong những trò tiêu khiển trí tuệ của các quốc gia văn minh.
Vào lúc đó, các nước châu Âu không xem châu Phi là nơi văn minh. Bằng chứng là trước đó 5 năm, tại Hội nghị Berlin năm 1884, các nước châu Âu đã lên kế hoạch quản lý các thuộc địa nhằm mang "phước lành của nền văn minh đến cho cư dân bản địa".
Thậm chí thế kỷ 19 còn tồn tại nhận thức kéo dài đến tận nay: Màu trắng liên quan đến những điều tích cực, màu đen đại diện cho những thứ tiêu cực.

Trở lại với cờ vua: Quy tắc quân Trắng đi trước liệu có phải là một lợi thế?
Cho đến nay, hầu hết đều có chung nhận thức: Cầm Trắng không thắng là dở, cầm Đen hòa được là hay.
Ngay từ rất sớm như năm 1939, kiện tướng Mỹ Weaver Adams đã khẳng định quân Trắng sẽ thắng ngay sau nước đầu, ít nhất là nếu nước cờ đó đưa quân chốt đến điểm e4, tạo ra những khoảng trống trước mặt Vua trắng.
Nhưng ngay sau đó, Weaver Adams đã thua I.A. Horowitz, tay cờ muốn cầm Đen ở mọi trận đấu nhằm chứng minh đi sau không đồng nghĩa với thua.
.jpg)
Đến đây, ắt hẳn có người sẽ cắc cớ tự hỏi: Chuyện gì xảy ra nếu quân Đen đi trước?
Năm 2019, Vua cờ Magnus Carlsen và Anish Giri - lúc đó đang xếp thứ 10 thế giới - đã có một trận cờ nhằm ủng hộ phong trào chống phân biệt chủng tộc.
Trong cuộc đấu đó, quân Đen đi trước. Thông điệp quá rõ ràng: "Chúng tôi phá luật cờ hôm nay để thay đổi cách nghĩ của ngày mai."
Họ có lẽ đơn giản chỉ nghĩ đến việc ủng hộ người da màu. Thế nhưng, điều gì xảy ra nếu Bộ luật cờ vua quy định quân Đen đi trước?
Nếu quân Đen đi trước, chắc chắn cần có thời gian để các kỳ thủ từ bỏ thói quen quân Trắng đi trước.
Vì không như cờ Tướng, cách bố trí cờ Đen và Trắng của cờ Vua khác nhau do sự tồn tại của quân Hậu: Hậu nằm bên tay trái của cờ Trắng và tay phải của cờ Đen.
Quân Đen đi trước còn là sự đảo ngược đặc quyền trong xã hội! Vì theo một nhà tâm thần học quá cố, cờ Trắng đi trước với ngụ ý người da trắng là những kẻ xâm lược, còn phe chống đỡ là người da màu.
Nhằm không bênh vực bên nào, có ý kiến cho rằng nên tung đồng xu để mỗi màu đều có xác suất 50% đi trước.
.jpg)
Thế nhưng, nếu việc này tạo cảm giác công bằng xã hội thì lại thay đổi hoàn toàn cách nhập cuộc của cờ vua.
Vì trước đây, những người học chơi cờ đều nhanh chóng hiểu được ưu thế của quân Trắng nên khi cầm Trắng, họ có tâm lý phải thắng, ngay cả khi đối thủ mạnh hơn. Ngược lại, kỳ thủ cầm Đen thường chơi thận trọng để cầu hòa.
Loạt 6 trận kế tiếp của giải cờ vua trực tuyến FIDE Online Steinitz Memorial 2020 đã chứng kiến cuộc lật đổ ở ngôi đầu và Lê Quang Liêm bứt phá ngoạn mục.
Phản ứng của Magnus Carlsen sau chiến thắng Alireza Firouzja tại giải mời Magnus Carlsen Invitational chứng tỏ Vua cờ đang ghét cay, ghét đắng chú nhóc 16 tuổi người Iran hiện sống tha hương trên đất Pháp.
Lịch sử cờ vua cổ điển thế giới không thiếu những ông hoàng cùng các câu chuyện truyền kỳ. Nhưng nếu phải chọn ra vài Top nào đấy, chắc chắn danh sách không thể thiếu tên Garry Kasparov.
Bình luận
Đằng sau nụ cười rạng rỡ trong bộ lễ phục của Sun Yingsha là câu chuyện truyền cảm hứng về tay vợt bóng bàn số 1 thế giới đã chinh phục những nấc thang tri thức học thuật khắt khe nhất...
Chiến thắng ngược dòng trước hay tay vợt người Nhật Bản để vô địch Singapore Open 2026 giúp đôi nam - nữ Christiansen và Boje đánh dấu sự trở lại đầy ngoạn mục...
Đội tuyển Anh được bảo vệ nghiêm ngặt bởi hệ thống an ninh 3 lớp tại khách sạn The Inn at Meadowbrook, biến nơi đây thành "pháo đài bất khả xâm phạm".
Những con số từ mùa giải 2026 cho thấy cuộc cạnh tranh giữa các hãng sản xuất vợt pickleball ngày càng quyết liệt. Tuy nhiên, JOOLA vẫn cho thấy sức ảnh hưởng lớn nhìn từ số lượng huy chương giành được.
Đây không chỉ là một bản hợp tác mang ý nghĩa thương mại đơn thuần, mà còn được xem như bước ngoặt đánh dấu sự giao thoa ngày càng rõ nét giữa thể thao trí tuệ truyền thống và thể thao điện tử trong thời đại số.
Adidas đã vượt Nike trở thành thương hiệu thống trị phòng thay đồ tại World Cup 2026, với 14/48 đội tuyển dự giải mặc áo đấu hãng này.
Sau những thất bại của Jannik Sinner và Novak Djokovic, vòng 16 đơn nam tại giải Pháp Mở rộng năm nay hoàn toàn vắng bóng các tay vợt từng chạm tay vào danh hiệu Grand Slam.
Ngôi sao Shai Gilgeous-Alexander đã thẳng thắn mô tả mùa giải của Thunder là một sự thất bại, đồng thời tự trách bản thân vì đã không đủ quyết liệt ở những trận đấu trước.
Esports World Cup 2026 không chỉ là một giải đấu. Đây chính là bài kiểm tra lớn nhất mà Paris từng đối mặt trong lĩnh vực thể thao điện tử.
Vô địch giải hạng A, lên hạng VĐQG rồi lại xuống hạng trở thành một vòng luẩn quẩn của bóng chuyền nữ Tp.Hồ Chí Minh khiến các lãnh đạo phải lên tiếng...
Trận đại chiến Sabalenka vs Naomi Oska không chỉ là cuộc đọ sức giữa hai ngôi sao lớn cùng sở hữu 4 danh hiệu Grand Slam, mà còn là bài kiểm tra khắt khe về bản lĩnh của kẻ thách thức trước một thế lực đang thống trị quần vợt nữ thế giới.
Trung vệ ĐT Pháp William Saliba đối mặt nguy cơ lỡ hẹn World Cup 2026 sau khi dính chấn thương cổ chân trong trận chung kết Champions League.
Là sự kiện thể thao đỉnh cao mở màn cho hệ thống thi đấu trẻ quốc gia trong năm mới, giải đấu không chỉ quy tụ con số kỷ lục gần 500 vận động viên thanh thiếu niên xuất sắc tranh tài, mà còn mang tính chiến lược quyết định trong việc phát hiện, tuyển chọn những nhân tố hạt giống bổ sung cho các đội tuyển trẻ quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.
Bước vào ngôi đền huyền thoại của Paris Saint-Germain từ mùa giải trước, Luis Enrique vừa tiếp tục vượt qua một nấc thang mới trong sự nghiệp vĩ đại của mình.
Chỉ còn ít ngày nữa AVC Cup 2026 sẽ chính thức khởi tranh tại Philippines, đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuẩn bị cuối cùng với đầy đủ lực lượng sau khi đối chuyền Kim Thanh trở lại hội quân.
Tỷ số 3-0 mang đến sự khởi đầu thuận lợi, nhưng màn trình diễn trước Timor Leste là lời cảnh báo sớm cho tham vọng của U19 Việt Nam.
Ở tuổi 38, Messi đang hướng tới World Cup 2026 với cơ hội phá vỡ kỷ lục ghi bàn nhiều nhất lịch sử giải đấu do huyền thoại Miroslav Klose nắm giữ.
Bên cạnh sự bứt phá mạnh mẽ của kỳ thủ trẻ Vương Vũ Bác với chuỗi 6 trận toàn thắng, người hâm mộ Việt Nam không khỏi bùi ngùi khi chứng kiến kỳ thủ số 1 nước nhà – Lại Lý Huynh sớm phải dừng bước sau những cuộc đọ sức căng thẳng.
Cựu ngôi sao UFC Colby Covington đã có chiến thắng ấn tượng trước Chris Weidman trên thảm vật RAF 09, trước khi hướng sự chú ý sang đối thủ Arman Tsarukyan.
Chuyên gia thể lực Karl Lim của FIVB sau một năm làm việc đánh giá Trần Thị Bích Thuỷ là VĐV có thể lực tốt nhất của bóng chuyền Việt Nam hiện tại.
U19 Việt Nam khởi đầu giải U19 Đông Nam Á 2026 bằng chiến thắng 3-0 trước U19 Timor Leste, nhưng thầy trò HLV Yutaka Ikeuchi đã trải qua trận đấu khó khăn hơn nhiều so với dự đoán.
Võ sĩ Arman Tsarukyan đang rất kỳ vọng Ilia Topuria sẽ giành chiến thắng trước Justin Gaethje tại sự kiện UFC 250 tổ chức ở Nhà Trắng để mở đường cho trận tranh đai của riêng mình.
Cựu hậu vệ NBA Terry Rozier đang phải đối mặt với rắc rối pháp lý nghiêm trọng khi các công tố viên liên bang cáo buộc anh nhận hối lộ để làm sai lệch kết quả trận đấu.
Chiến dịch Pháp mở rộng của Iga Swiatek đã khép lại theo một kịch bản bàng hoàng nhất ngay tại vòng 4, sau thất bại 2 ván trắng vào đúng ngày sinh nhật lần thứ 25 của cô.
Sáng ngày 1/6, đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam đã có buổi tập luyện chuyên môn tại nhà thi đấu Trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh.
Dẫn đầu trong phần lớn mùa giải và đăng quang trước 3 vòng đấu V.League 2025/26, CAHN đã biến sự ổn định thành công thức chiến thắng.
Sự cố đáng tiếc tại vòng tứ kết Singapore Open không chỉ buộc đôi nam nữ số 4 thế giới phải dừng bước khi đang nắm lợi thế dẫn điểm, mà còn đặt một dấu hỏi lớn về cơ hội tham dự giải Indonesia Open khởi tranh vào thứ Ba.
Sau màn trình diễn đáng quên tại Game 7, trung phong Chet Holmgren của OKC Thunder đã lên tiếng thừa nhận những thiếu sót khi phải đối đầu với Victor Wembanyama.
Nhờ chức vô địch Champions League cùng PSG, Ousmane Dembele nắm lợi thế lớn để bảo vệ danh hiệu Quả bóng vàng nếu tỏa sáng cùng tuyển Pháp tại World Cup 2026.
Ngôi sao số một của bóng chuyền nam Nhật Bản hiện tại, Ran Takahashi, đã chính thức quyết định rời giải VĐQG Nhật Bản để gia nhập CLB mạnh của Ba Lan là BOGDANKA LUK Lublin từ mùa giải 2026-2027.
Siêu sao Kyrie Irving chia sẻ những cập nhật tích cực về chấn thương đứt dây chằng, đồng thời bày tỏ sự háo hức theo dõi hành trình của New York Knicks tại NBA Finals.
Siêu sao Lionel Messi đã hội quân cùng tuyển Argentina tại Mỹ, bắt đầu hành trình chinh phục kỳ World Cup thứ sáu với kế hoạch dưỡng thương đặc biệt.
Sự thay đổi thể thức mang tính lịch sử của UEFA từ năm 2024 nhằm tôn vinh tính ổn định của các đội bóng. Tuy nhiên, PSG chứng minh một thực tế hoàn toàn trái ngược. Họ khởi đầu chậm chạp đúng nghĩa "đi bộ ở vòng ngoài".
Fan Zhendong đã dẫn dắt Saarbrücken đánh bại đội bóng giàu truyền thống nhất nước Đức là Borussia Düsseldorf với tỷ số 3-1, qua đó mang về chức vô địch Bundesliga thứ hai trong lịch sử CLB.
Chiến thắng lội ngược dòng đầy quả cảm của đôi nam Satwiksairaj Rankireddy và Chirag Shetty tại trận chung kết KFF Singapore Open 2026 không chỉ chấm dứt 2 năm trắng tay của các nhà cựu số 1 thế giới, mà còn ghi một dấu ấn vào lịch sử cầu lông Ấn Độ.
Danh sách 26 tuyển thủ Mexico dự World Cup 2026 đã được công bố, dẫn đầu bởi thủ môn kỳ cựu Guillermo Ochoa với kỷ lục 6 lần góp mặt giải đấu.
Dù hành trình kỳ diệu của nhà đương kim vô địch SEA Games đã phải dừng lại trước phong độ xuất sắc của tay vợt người Pháp Alex Lanier, nhưng những diễn biến nghẹt thở từ việc quật ngã số 1 thế giới Shi Yuqi cho đến màn phục hận ngọt ngào trước Kodai Naraoka đã khắc họa nên chân dung của một ngôi sao tương lai đầy hứa hẹn.
Danh sách 26 tuyển thủ Ecuador tham dự World Cup 2026 đã được xác định, trong đó có 13 gương mặt cũ tiếp tục giữ vững vị trí so với giải đấu năm 2022.
Victor Wembanyama đang tiến đến vị thế Cầu thủ vĩ đại nhất mọi thời đại với tốc độ kinh hoàng, làm lu mờ cả những huyền thoại như LeBron James hay Michael Jordan...
Phong độ thăng hoa giúp Đình Bắc trở thành điểm sáng của CAHN ở giai đoạn cuối mùa. Dẫu vậy, cuộc đua Vua phá lưới V.League 2025/26 có lẽ đã nằm ngoài tầm với của tiền đạo xứ Nghệ.