Cuộc chiến sinh tồn của ngành game indie dưới thời đại AI

Trong bối cảnh AI đang làm rung chuyển ngành công nghiệp sáng tạo toàn cầu, các studio game độc lập đang phải bước vào một cuộc chiến sinh tồn mới: làm sao tồn tại trước áp lực tài chính, làn sóng sa thải và sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo mà vẫn giữ được bản sắc con người trong từng sản phẩm.

Đó cũng là câu chuyện của Fading Echo – tựa game đầu tay của studio độc lập Emeteria tại Lyon (Pháp), dự kiến phát hành cuối năm nay trên PC, PlayStation 5 và Xbox Series X|S.

Một thế giới sụp đổ phản chiếu hiện thực

Fading Echo mở ra trong bối cảnh “thực tại đang tan vỡ, thế giới đang chết dần và thời gian không còn nhiều”. Người chơi sẽ vào vai nhân vật có khả năng chuyển đổi giữa hình dạng con người và thủy sinh để cứu lấy những gì còn sót lại của thế giới.

Theo Elise Marchouba – Senior Producer của Emeteria – trò chơi không đơn thuần là một sản phẩm giải trí, mà còn phản chiếu những nỗi lo rất thật của xã hội hiện đại: khủng hoảng môi trường, sự phân rã của thế giới và cảm giác bất an trước tương lai.

Ban đầu, Fading Echo mang màu sắc môi trường rõ rệt hơn, nhưng đội ngũ phát triển quyết định tiết chế để tránh biến trò chơi thành một “bài giảng đạo đức”. Thay vào đó, họ lồng ghép thông điệp thông qua gameplay và trải nghiệm.

“Chúng tôi muốn người chơi cảm nhận được điều gì đó sau khi hoàn thành trò chơi, thay vì bị áp đặt suy nghĩ,” Marchouba chia sẻ.

Một trong những cơ chế trung tâm của game mang tên “Corruption” (Tha hóa): nhân vật sẽ mạnh lên khi hấp thụ nó, nhưng nếu đi quá xa sẽ bị hủy diệt. Theo Marchouba, đây chính là phép ẩn dụ cho cách con người đối mặt với quyền lực, tài nguyên và tham vọng trong đời thực.

Khi game không còn chỉ là giải trí

Marchouba tin rằng video game hoàn toàn có thể tạo ra tác động văn hóa giống điện ảnh hay văn học.

Cô lấy ví dụ về Spec Ops: The Line – tựa game từng khiến cô thay đổi hoàn toàn góc nhìn về ngành công nghiệp game nhờ cách khai thác chủ đề PTSD và chiến tranh tâm lý.

“Tôi nhận ra game có thể thay đổi cách con người nhìn nhận thế giới,” cô nói.

Theo nữ producer, các trò chơi hiện đại ngày càng chú trọng chiều sâu nội dung bởi chính những người làm game cũng đang sống trong một thời kỳ đầy biến động. Những vấn đề xã hội, chính trị hay môi trường gần như không thể bị tách rời khỏi quá trình sáng tạo.

Tuy nhiên, thách thức lớn nhất với các studio độc lập vẫn là làm sao để nổi bật trong một thị trường quá bão hòa.

“Hiện tại, làm game chỉ là một nửa công việc. Nửa còn lại là marketing,” Marchouba thừa nhận.

AI – công cụ cứu rỗi hay mối đe dọa?

Một trong những chủ đề lớn nhất được nhắc đến là AI. Theo Marchouba, ngành game hiện đang bị cuốn vào cơn sốt AI vì các nhà đầu tư chỉ muốn rót vốn cho những dự án có liên quan đến công nghệ này.

“Bây giờ chỉ cần nhắc tới AI là có cơ hội gọi vốn,” cô nói.

Điều đó khiến nhiều studio vội vàng tích hợp AI vào quy trình sản xuất, đôi khi bằng cách sa thải họa sĩ hay biên kịch để thay thế bằng công cụ tạo nội dung tự động. Tuy nhiên, Marchouba cho rằng đây là hướng đi nguy hiểm.

“AI không nên được dùng để thay thế con người, mà để loại bỏ những công việc lặp lại nhàm chán,” cô nhấn mạnh.

Tại Emeteria, AI chủ yếu được dùng cho các tác vụ hỗ trợ như kiểm tra dữ liệu hay tối ưu quy trình, thay vì can thiệp trực tiếp vào sáng tạo nghệ thuật.

Theo cô, những yếu tố như cảm xúc, trải nghiệm sống hay sự tinh tế trong đối thoại vẫn là thứ AI khó có thể tái tạo hoàn chỉnh.

Ví dụ, việc bản địa hóa game sang nhiều ngôn ngữ là một bài toán khó. AI có thể dịch nội dung cơ bản, nhưng lại thường thất bại với hài hước, ẩn ý hay cảm xúc văn hóa đặc thù.

“AI không hiểu được kiểu câu nói như một người mẹ vừa yêu thương vừa trách móc con mình,” Marchouba nói.

Khủng hoảng của ngành game hiện đại

Dù ngành game hiện kiếm nhiều tiền hơn cả điện ảnh mỗi năm, Marchouba cho rằng tình trạng của ngành lại “rất đáng sợ”.

Sau giai đoạn bùng nổ thời COVID-19, hàng loạt công ty tuyển dụng ồ ạt để đáp ứng nhu cầu thị trường. Nhưng khi doanh số bắt đầu chững lại, làn sóng sa thải xuất hiện khắp nơi.

Theo cô, môi trường AAA ngày càng khiến nhân sự bị xem như “một con số” thay vì con người thật sự. Đó cũng là lý do cô rời bỏ các tập đoàn lớn để tìm đến mô hình studio nhỏ gọn hơn.

Emeteria hiện chỉ có khoảng 16 nhân sự toàn thời gian, nhưng mọi chi phí và tình hình tài chính đều được cập nhật minh bạch hàng quý để tránh cú sốc sa thải bất ngờ.

Tương lai của game vẫn thuộc về con người?

Dù thừa nhận AI là điều không thể tránh khỏi, Marchouba tin rằng tương lai của ngành game sẽ thuộc về những studio biết cân bằng giữa công nghệ và giá trị con người.

“Những studio từ chối AI hoàn toàn có thể biến mất. Nhưng những studio chỉ dựa vào AI cũng sẽ thất bại,” cô nhận định.

Theo cô, điều quan trọng nhất vẫn là cảm xúc mà trò chơi để lại cho người chơi: “Tôi không muốn ép buộc người chơi phải cảm thấy vui hay buồn. Tôi chỉ muốn họ kết thúc trò chơi và cảm thấy rằng trải nghiệm đó thật sự có ý nghĩa.”