Từ giải bóng ném sinh viên Hà Nội đến chuyện xây chân đế cho nền kinh tế thể thao Việt Nam

Theo thống kê của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tính đến năm học 2024-2025, Việt Nam có khoảng 2,35 triệu sinh viên, tỷ lệ sinh viên tham gia tập luyện thể dục thể thao thường xuyên đạt khoảng 14%. Nhìn ra rộng hơn, toàn ngành giáo dục có hơn 10,4 triệu học sinh, với tỷ lệ hơn 70% trong số đó tham gia tập luyện thể dục thể thao ngoại khóa.

Quy mô tầm vóc, cấu trúc giải đấu, và cả sự chuyên nghiệp của các hệ thống giải thi đấu dành cho sinh viên nói riêng tại Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ, bền vững cả về "chất và lượng", với những giải đấu tổ chức rộng khắp cả ba miền, thu hút hằng trăm nghìn "Vận động viên sinh viên" tham dự như NUC, VUG...

Thậm chí, đã có hệ thống giải Vô địch quốc gia chuyên biệt theo môn dành cho sinh viên toàn quốc, được chuyên nghiệp hóa từ công tác chuyên môn, tổ chức, truyền hình trực tiếp, như NUC Bóng rổ.

Giải đấu này tổ chức thường niên từ 2022 và lần gần nhất diễn ra trong năm 2025 đã quy tụ con số kỷ lục 171 đội bóng, tổ chức 265 trận đấu xuyên suốt từ vòng loại khu vực đến chung kết toàn quốc, thu hút hơn 308.000 khán giả tới các nhà thi đấu tại ba miền Bắc, Trung và Nam.

Chưa hết, NUC bóng rổ 2025 còn chạm mốc gần 163 triệu lượt xem trên các hạ tầng trực tuyến (YouTube, Facebook, Tiktok, TV360...), tăng hơn 126% so với mức 72 triệu lượt xem của NUC 2024. 

Rõ ràng, trong xu thế chung phát triển của Thể thao Việt Nam hướng đến trở thành "một nền kinh tế mới", thể thao sinh viên cũng đang cho thấy sự dịch chuyển từ "tư duy giải trí vui là chính" đậm "chất SV", mô hình phong trào và nhỏ lẻ, trở thành "hệ sinh thái thể thao chuyên nghiệp hóa mà ở đó tạo ra giá trị thương mại, kinh tế, bền vững", đóng góp quan trọng vào cấu trúc nền kinh tế thể thao Việt Nam.

Các giải phong trào lớn và đặc biệt là những giải đấu chuyên nghiệp tốp đầu của thể thao sinh viên Việt Nam hiện không chỉ thu hút dòng tiền tài trợ khổng lồ từ các tập đoàn lớn, mà nhiều nhãn hàng, thương hiệu tiêu dùng, công nghệ, thời trang uy tín cũng sẵn sàng chi số tiền không nhỏ cho công tác marketing nhằm tiếp cận giải đấu, VĐV và trên hết là tệp khách hàng sinh viên năng động.

Điều này giúp các giải đấu thể thao sinh viên như bóng đá, bóng rổ, hay esports đạt quy mô tổng giải thưởng lên tới hằng trăm triệu hoặc thậm chí 1-2 tỷ đồng.

Chưa hết, bên cạnh nguồn thu tài trợ, đặt banner quảng cáo, những giải đấu thể thao sinh viên đã bắt đầu tiếp cận và khai thác nguồn thu ổn định từ những lĩnh vực trước đây thường chỉ xuất hiện ở thể thao đỉnh cao chuyên nghiệp.

Đó là nguồn thu từ kinh doanh bản quyền (Media Rights): Tuy chưa đạt mức hàng chục tỷ như V-League, nhưng các giải sinh viên đã bắt đầu được sản xuất chuyên nghiệp để phát sóng trên các nền tảng OTT và truyền hình trả tiền, tạo tiền đề cho việc bán gói bản quyền trong tương lai gần.

Và đó còn là nguồn tiền từ bán Vé & Vật phẩm (Merchandising): Dù chưa phổ biến, nhưng văn hóa cổ vũ (fandom) đang hình thành, mở ra cơ hội bán vé xem chung kết hoặc áo đấu, đồ lưu niệm của các trường đại học danh tiếng...

Trở lại với giải Bóng ném Sinh viên Hà Nội mở rộng 2026, đây chính là giải bóng ném có quy mô lớn nhất cho sinh viên thủ đô tranh tài, được duy trì tổ chức đều đặn trong 5-7 năm trở lại đây.

Cuối tuần qua tại Trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh (ĐH Công nghiệp Hà Nội), bất chấp cái nắng oi ả tháng 4, gần 150 VĐV từ 7 đội tuyển nam - nữ vẫn hừng hực khí thế tranh tài. 

Sau loạt trận đấu sôi nổi, hấp dẫn, máu lửa trong từng pha bóng nhưng vẫn đậm chất sinh viên, hai chức vô địch ở nội dung nam và nữ lần lượt thuộc về đội tuyển trường ĐH Sư phạm TDTT Hà Nội và ĐH Thương mại. Trong khi đó chủ nhà Đại học Công nghiệp HN có hai tấm huy chương bạc.

Giải đấu gói gọn trong 1 ngày, tạo ra sân chơi chuyên môn bổ ích và cũng là cơ hội để sinh viên các trường ĐH tại thủ đô có cơ hội tranh tài cũng như giao lưu bên ngoài sân đấu.

Nhìn nhận theo đúng nghĩa đây vẫn là giải đấu mang tính chất phong trào, và việc giải diễn ra thường niên cho thấy nỗ lực, quyết tâm cùng đam mê của những người làm chuyên môn, cả từ phía Liên đoàn Bóng ném Việt Nam, đến Hội Thể thao Đại học và Chuyên nghiệp Hà Nội, và đặc biệt từ phía đơn vị chủ nhà ĐH Công Nghiệp.

Rõ ràng, bóng ném Việt Nam nói chung và môn bóng ném trong môi trường sinh viên nói riêng xứng đáng nhận được sự quan tâm đầu tư hơn nữa. Bởi đây là một trong những môn thể thao được đánh giá phù hợp về điều kiện hạ tầng, bởi cơ sở trang thiết bị phục vụ thi đấu không đòi hỏi đầu tư tốn kém; không quá phức tạp về kỹ chiến thuật để giảng dạy tập luyện, thi đấu; đặc biệt giúp nâng cao tư duy, ý thức kết nối, tinh thần tập thể, đồng đội.

Hiện tại, trên bình diện thể thao thành tích cao, bóng ném Việt Nam cũng đã gặt hái được những thành công đáng kể, với những tấm HCV liên tiếp ở nội dung thi đấu bóng ném trong nhà tại SEA Games, và HCV châu Á cùng suất dự World Cup bóng ném bãi biển 3 kỳ liên tiếp gần đây.

Tới đây, khi Đại hội Liên đoàn Bóng ném Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra, ban lãnh đạo Liên đoàn khóa mới được trông chờ sẽ tìm ra phương hướng để bóng ném tiếp tục giành những thành tích cao hơn nữa ở môi trường chuyên nghiệp, và đặc biệt sẽ tìm ra cách thức thúc đẩy phong trào tập luyện thi đấu bóng ném, nhất là trong môi trường thể thao sinh viên, phát triển sâu rộng.

Bởi sau cùng chỉ khi xây dựng được chân đế từ môi trường học đường, bóng ném cũng như thể thao Việt Nam mới có cơ sở vững chắc để nhắm đến thành tích huy chương đỉnh cao, cũng như xây dựng được nền kinh tế thể thao giá trị, đúng nghĩa "một nền kinh tế mới trị giá tỷ đô".