“Xin đừng chụp ảnh tự sướng”: Vùng Dolomites phản đối tình trạng du lịch quá tải trước thềm Thế vận hội Mùa đông 2026
Thế vận hội Mùa đông 2026 sẽ được tổ chức tại Milan và Cortina d'Ampezzo, một thị trấn nằm giữa những đỉnh núi đá vôi lởm chởm của dãy Dolomites - Di sản Thế giới được UNESCO công nhận - với các sự kiện bổ sung được tổ chức tại các địa phương lân cận Predazzo, Tesero và Anterselva. Các nhà tổ chức lập luận rằng một Thế vận hội chủ yếu dựa trên các địa điểm hiện có sẽ có tác động hạn chế đến môi trường, đồng thời vẫn giữ được các cơ sở vật chất được nâng cấp và nền kinh tế địa phương mạnh mẽ hơn.
Nhưng một số quan chức địa phương và các nhóm môi trường phản bác rằng sự chú ý toàn cầu có nguy cơ đẩy nhanh một xu hướng đáng lo ngại: du lịch quá tải do Instagram và TikTok thúc đẩy, cả từ người dùng cá nhân và các chiến dịch quảng bá. Họ cảnh báo rằng những điểm đến từng yên tĩnh như đỉnh Seceda và hồ Sorapis đã biến thành những điểm nóng lan truyền trên mạng xã hội, bị quá tải bởi lượng khách du lịch.
Reinhold Messner, nhà leo núi người Ý, người đầu tiên thực hiện chuyến leo núi Everest một mình, đã chỉ trích những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội. "Họ thu hút những người không biết gì về núi non. Họ đến bằng ô tô, đỗ xe ở bất cứ đâu họ muốn và chụp ảnh. Họ chỉ mang đến tiếng ồn, giao thông và sự hung hăng," ông nói.
Một quảng cáo của Apple năm 2023 có hình ảnh đường chân trời hùng vĩ của Seceda đã góp phần tạo nên làn sóng du khách. Đến mùa hè năm ngoái, hình ảnh những hàng dài người xếp hàng tại ga cáp treo – với du khách cầm điện thoại thông minh và ô dù thay vì dụng cụ leo núi – đã lan truyền rộng rãi. Việc gắn thẻ địa lý cũng đã biến đổi hồ Sorapis, với làn nước băng giá màu ngọc lam, giờ đây trở thành một trong những địa điểm được chụp ảnh nhiều nhất ở dãy Dolomites.
"Một số kiểu giao tiếp đôi khi vượt khỏi tầm kiểm soát," Thị trưởng Cortina, Gianluca Lorenzi, nói và lưu ý rằng vào những ngày cao điểm, có thể có tới 2.000 người tụ tập quanh hồ, làm giảm trải nghiệm của du khách. Dãy núi Dolomites là tàn tích của các rạn san hô cổ đại hình thành cách đây 250 triệu năm dưới đáy biển nhiệt đới. Hóa thạch của loài ammonit và dấu chân khủng long rải rác khắp vùng. Đá dolomit màu nhạt của dãy núi tạo ra hiện tượng được gọi là enrosadira, nơi các đỉnh núi phát sáng màu hồng và cam lúc bình minh và hoàng hôn, một cảnh tượng hiện đang được chia sẻ rộng rãi trên mạng.
Cortina đã từng đăng cai Thế vận hội trước đây. Thế vận hội mùa đông năm 1956, lần đầu tiên được phát sóng quốc tế trên truyền hình, đã có tác động kinh tế lâu dài đến thị trấn. “Việc xây dựng các cơ sở thể thao mới… và việc khai trương các tuyến cáp treo trượt tuyết đã giúp tăng cường sức hấp dẫn của khu nghỉ dưỡng và cân bằng tốt hơn giữa mùa hè và mùa đông,” Andrea Goldstein đã viết trong cuốn sách Cortina 1956 của mình.
Tuy nhiên, lần này, Thế vận hội diễn ra sau một thập kỷ mà du lịch núi ở Ý đã tăng gấp 3 lần, một phần nhờ vào các chiến dịch truyền thông xã hội trong khu vực đã quảng bá mạnh mẽ những cảnh quan ngoạn mục nhất của dãy Dolomites. Theo một nghiên cứu của tổ chức tư vấn European House Ambrosetti, Thế vận hội sẽ thu hút thêm 9 triệu du khách đến 5 tỉnh đăng cai các cuộc thi – Milan, Belluno, Bolzano, Sondrio và Trento – từ năm 2027 đến năm 2030.
Thomas Benedikter, giám đốc trung tâm giáo dục công dân POLITiS của Nam Tyrol, đã cảnh báo rằng dòng người đổ về có nguy cơ làm cạn kiệt nguồn nước và làm suy thoái tài sản quý giá nhất của dãy Dolomites: chính là cảnh quan. “Việc sản xuất tuyết nhân tạo và sử dụng nước của khách sạn đang cạnh tranh với nông nghiệp, công nghiệp và các hộ gia đình,” ông nói. “Khách sạn, trung tâm chăm sóc sức khỏe và cơ sở hạ tầng trượt tuyết chiếm diện tích và làm tổn hại cảnh quan, vốn là thủ đô thực sự của du lịch, thường bị lãng quên.”
Khi căng thẳng leo thang, ngày càng nhiều người dân địa phương phản đối. Tình trạng quá tải đã dẫn đến xói mòn đường mòn và gia tăng rác thải, và một số cư dân đã bắt đầu tổ chức các cuộc biểu tình. Tại thung lũng Gardena, một nông dân đã lắp đặt một cổng xoay 5 euro trên một con đường mòn để phản đối việc khách du lịch giẫm đạp lên đất của mình. Một phản ứng tương tự đã nổ ra ở thung lũng Funes, nơi một nhà thờ đẹp như tranh vẽ trở thành hiện tượng trên mạng xã hội.
“Một tài xế taxi nói với tôi rằng anh ấy vừa chở một du khách muốn chụp ảnh tự sướng tại nhà thờ nhỏ đó – một chuyến đi khứ hồi dài 80 km từ Bolzano,” tổng biên tập của Salto - một tạp chí trực tuyến có trụ sở tại thành phố - cho biết. “Những nơi từng là một phần của các tour đi bộ đường dài giờ đã trở thành những điểm đến chỉ để lái xe đến, chỉ để chụp ảnh.”
Những lời chỉ trích đang khiến ngay cả những người có tầm ảnh hưởng trong cộng đồng địa phương cũng phải suy ngẫm. "Tôi không tin rằng có đến hàng trăm người có tầm ảnh hưởng gây ra tình trạng du lịch quá tải — phần lớn áp lực đến từ các công ty du lịch," một người sáng tạo nội dung nói trong một podcast. "Nhưng chúng ta cũng có phần trách nhiệm." Cô ấy nói thêm rằng một số hướng dẫn viên leo núi đã bắt đầu yêu cầu những người đi bộ đường dài ký thỏa thuận bảo mật: du khách có thể chụp ảnh, nhưng không được tiết lộ địa điểm chụp.
Một người sáng tạo nội dung ngoài trời khác cho biết anh đã ngừng chia sẻ vị trí chính xác để tránh thu hút đám đông đến những khu vực dễ bị tổn thương. Trong khi đó, các nhóm môi trường đang kêu gọi các quy định nghiêm ngặt hơn: hạn chế xây dựng thang máy trượt tuyết mới, giới hạn giao thông trên các đèo Alpine và giới hạn xây dựng khách sạn.
Thị trưởng Cortina đã đề xuất các khu vực hạn chế giao thông có gắn camera để giám sát và quản lý dòng người. Tại hồ Sorapis, chính quyền đang xem xét việc tạo ra một bãi đậu xe nhỏ với số lượng chỗ cố định – khi đầy, việc ra vào sẽ bị chặn, khuyến khích du khách khám phá những địa điểm ít đông đúc hơn. "Chúng ta phải quản lý tình trạng quá tải du lịch bằng cách đảm bảo chỗ đậu xe và các dịch vụ để dòng người đổ về không dẫn đến sự sụp đổ của khu vực," ông nói. "Khi đăng bài trên mạng xã hội, mọi người phải hiểu rằng một số khu vực không thể chứa nổi lượng lớn du khách."
