Giải đấu bóng rổ nam NCAA, hay còn được biết đến với cái tên "Cơn điên rồ Tháng Ba" (March Madness), là nơi các đội bóng từ các trường đại học tại Mỹ chiếm lĩnh sân khấu trung tâm trong suốt ba tuần thi đấu nghẹt thở.
Dưới đây là cách giải đấu hoạt động, lịch sử hình thành và lý do vì sao cuộc chiến sinh tử của 68 đội bóng lại thu hút sự chú ý của người hâm mộ vào mỗi tháng 3 hàng năm.
Vào tháng Ba hàng năm, một trong những giải đấu thể thao hấp dẫn nhất nước Mỹ sẽ khởi tranh với các trận mở màn của giải vô địch bóng rổ nam NCAA Division I — hay còn được gọi bằng một cái tên tượng hình hơn: March Madness.
Mỗi năm, giải đấu loại trực tiếp (single-elimination) kéo dài ba tuần với 68 đội tham dự này lại sản sinh ra những khoảnh khắc đáng nhớ nhất của bóng rổ.
Từ hành trình "Lọ Lem" (Cinderella - những đội yếu thế tạo nên bất ngờ) của đại học George Mason tiến vào Bán kết (Final Four) năm 2006, cho đến cú ném mang về chức vô địch của một chàng sinh viên năm nhất tên là Michael Jordan cho North Carolina vào năm 1982.
March Madness là sân khấu của những cơn địa chấn (upsets), nơi những giấc mơ trở thành hiện thực (hoặc vỡ vụn), và là nơi những huyền thoại được sinh ra.

Giải vô địch bóng rổ nam NCAA Division I có nguồn gốc từ năm 1939, khi nó lần đầu tiên được tổ chức tại Mỹ với vỏn vẹn 8 đội tham gia. Oregon đã giành chức vô địch quốc gia đầu tiên đó khi đánh bại Ohio State 46-33 trong trận chung kết. Theo thời gian, quy mô giải đấu được mở rộng và dần trở thành một phần lớn hơn của lịch thể thao Bắc Mỹ, cuối cùng phát triển thành sự kiện 68 đội như ngày nay.
Ngay cả cụm từ "March Madness" cũng có lịch sử lâu đời hơn nhiều người tưởng. Theo NCAA.com, nó được sử dụng lần đầu trong bối cảnh bóng rổ bởi Henry V. Porter, một quan chức trường trung học ở Illinois vào năm 1939.
Tuy nhiên, nó chỉ thực sự gắn liền với giải đấu nam NCAA sau khi bình luận viên Brent Musburger của CBS sử dụng cụm từ này trong suốt giải đấu năm 1982. Kể từ đó, cái tên này đã trở nên không thể tách rời với sự kiện.
Giải đấu chính thức mở rộng lên 64 đội vào năm 1985, và sau đó lên 68 đội vào năm 2011 với sự bổ sung của Vòng First Four (Vòng đấu tranh vé vớt cho giải đấu chính).
March Madness là giải vô địch quốc gia dành cho bóng rổ đại học nam tại Hoa Kỳ. Cụ thể hơn, nó quy tụ các đội từ NCAA Division I — cấp độ cạnh tranh cao nhất của NCAA — chứ không phải mọi trường đại học trong cả nước. Division I có hơn 360 trường thành viên, nhưng chỉ có 68 đội giành quyền tham dự giải đấu mỗi năm.
Những suất tham dự này không chỉ được trao dựa trên bảng xếp hạng. Một số đội tự động giành vé bằng cách vô địch giải đấu của liên đoàn khu vực (conference tournaments) mà họ trực thuộc, trong khi những đội khác được ủy ban tuyển chọn của NCAA trao các suất đặc cách (at-large bids).
Vào Chủ nhật Tuyển chọn (Selection Sunday), ủy ban sẽ công bố toàn bộ nhánh đấu (bracket), bao gồm việc đội nào đã vượt qua vòng loại và họ được xếp hạt giống ở vị trí nào.
Thể thức khá đơn giản. Giải đấu bắt đầu với Vòng First Four, loại bớt 4 đội để giảm từ 68 xuống còn 64. Từ đó, các đội còn lại được đưa vào nhánh đấu loại trực tiếp: Chỉ cần thua một trận, mùa giải của bạn sẽ lập tức chấm dứt.
Các vòng đấu tiếp theo lần lượt là Vòng 1, Vòng 2, Sweet 16 (Vòng 16 đội), Elite Eight (Vòng 8 đội), Final Four (Bán kết) và cuối cùng là Trận chung kết quốc gia.
Đối với giải đấu nam năm 2026, nhánh đấu sẽ được công bố vào ngày 15/3, Vòng First Four diễn ra vào 17-18/3, Vòng 1 diễn ra vào 19-20/3. Vòng Bán kết Final Four sẽ được tổ chức tại Indianapolis vào ngày 4/4, trước khi Trận chung kết khép lại vào ngày 6/4.
Lời giải thích đơn giản nhất nằm ở thể thức thi đấu.
March Madness rất dễ hiểu nhưng gần như không thể đoán trước. Một đội có thể thống trị liên đoàn của mình suốt cả mùa đông, chỉ để nhìn mùa giải kết thúc gọn trong một trận đấu kéo dài 40 phút. Đồng thời, một đội bóng cửa dưới có thể "lên đồng" trong một đêm và đột nhiên trở thành câu chuyện chấn động nhất giải đấu.
Chính sự khó đoán với thể thức loại trực tiếp này mang đến độ "điên rồ" theo cái tên "March Madness". Và từ đó khái niệm "Cinderella Team" (tạm dịch là đội bóng lọ lem) ra đời khi các trường bị đánh giá thấp hơn liên tiếp hạ gục những ông lớn, tiến sâu vào các vòng cuối cùng của giải.
Một trong những lý do khác khiến March Madness thu hút sự chú ý của hàng chục triệu người hâm mộ là văn hoá "điền bracket".
Người hâm mộ không trực tiếp thi đấu nhưng vẫn có thể trở thành một phần của cuộc chơi bằng cách dự đoán toàn bộ lộ trình của giải đấu, cụ thể là chọn đội thắng trong từng trận một.
Vì tỷ lệ chính xác tuyệt đối trong cả bracket là 1 trên 9,2 tỷ tỷ (quintillion), phần thưởng cho một bracket chính xác vào cuối mùa giải có thể lên đến 1 triệu đô la Mỹ tiền mặt.
Bên cạnh việc điền bracket với hy vọng đổi đời, nhiều người biến hoạt động này thành trò chơi giữa các nhóm bạn, thành viên trong gia đình hoặc những hội nhóm nhiều nơi. Họ ganh đua xem ai dự đoán đúng nhiều hơn hoặc bracket của ai có đội bóng tiến xa nhất để xác định người chiến thắng.
Bên cạnh đó, không thể không nhắc đến những chuỗi hoạt động mang tính biểu tượng xoay quanh giải đấu này.
Bắt đầu từ màn công bố nhánh đấu vào ngày "Chủ nhật Tuyển chọn" (Selection Sunday), cho đến guồng quay dồn dập của các trận đấu và sự tỏa sáng của những nhân tố bất ngờ, March Madness đã tự xây dựng nên những truyền thống riêng, khiến nó vượt xa tầm vóc của một giải vô địch đơn thuần.
Toàn bộ diễn biến được truyền hình trực tiếp và đưa tin sát sao đến từng chi tiết nhỏ, vô hình trung tạo ra một áp lực hoàn toàn mới lên các đội bóng đại học và những vận động viên sinh viên – những người có lẽ chưa bao giờ phải đối mặt với một sự chú ý lớn lao đến vậy.
Nhưng suy cho cùng, đó lại chính là sức hút cốt lõi của giải đấu. March Madness là sự giao thoa hoàn hảo giữa tính minh bạch và sự hỗn mang: một sơ đồ nhánh đấu dễ hiểu, một thể thức loại trực tiếp tàn khốc, cùng yếu tố khó lường vừa đủ để khiến người ta có cảm giác rằng bất kỳ trận đấu nào cũng có thể khắc tên mình vào lịch sử.
Bình luận
Chiến thắng 3-2 của U19 Thái Lan trước U19 Malaysia tại giải U19 Đông Nam Á 2026 đã giúp U19 Việt Nam giữ nguyên cơ hội giành vé vào bán kết.
Sân Lumen Field ở Seattle (Mỹ) đang sẵn sàng mang bầu không khí bóng đá ồn ào, cuồng nhiệt bậc nhất thế giới đến với World Cup 2026.
Từng đứng trên đỉnh thế giới, Tundra Esports bất ngờ tuyên bố chấm dứt toàn bộ hoạt động thi đấu chuyên nghiệp để chuyển mình thành một công ty truyền thông số.
TP. Hồ Chí Minh chiếm ngôi nhất toàn đoàn tại giải quần vợt VTF Juniors Tour 1 năm 2026 với thể thức thi đấu theo chuẩn ITF.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông Australian Open hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông Úc Mở rộng năm 2026 mới nhất.
Sau hai chiến thắng tương đối dễ dàng trước Lebanon và Hồng Kông Trung Quốc, đội tuyển bóng chuyền nữ Việt Nam bước vào trận đấu thứ ba tại AVC Cup 2026 với thử thách thực sự mang tên Indonesia.
Lịch sử đang không đứng về phía Bắc Ninh trước trận play-off V.League với PVF-CAND. Trong 13 trận play-off, đại diện hạng Nhất chỉ thắng 3 lần, và gần nhất cách đây 12 năm.
Sân NRG ở Houston (Mỹ) ở bang Texas được dự báo sẽ là một trong những điểm đến sôi động nhất của vòng chung kết World Cup 2026...
Jude Bellingham sẽ buộc phải cạnh tranh quyết liệt suất đá chính ở World Cup 2026 khi cái mác "cầu thủ Anh đắt giá nhất lịch sử" vẫn là chưa đủ...
Đội tuyển Thụy Sĩ vừa khiếu nại lên nước chủ nhà Mỹ vì sân tập World Cup 2026 của đội tuyển này xuất hiện... rắn độc nguy hiểm.
Sân BC Place tại Vancouver nổi bật với mái vòm hiện đại có thể đóng mở, hứa hẹn trở thành một trong những điểm đến đáng chú ý tại World Cup 2026.
Cập nhật link trực tiếp giải bóng chuyền AVC Cup hôm nay 8/6, trận đấu giữa Việt Nam vs Indonesia trong khuôn khổ bảng B diễn ra lúc 17h.
Sự vươn lên của các đơn vị như Lâm Đồng, Đồng Nai hay Bắc Ninh cho thấy khoảng cách giữa các trung tâm đào tạo đang dần được thu hẹp.
Tỏa sáng rực rỡ trong trận giao hữu trước thềm World Cup, thần đồng 19 tuổi Endrick chứng minh anh là lựa chọn hoàn hảo nhất cho vị trí trung phong của Brazil.
Ở tuổi 38, Lionel Messi chuẩn bị bước vào kỳ World Cup cuối cùng. Để thay thế anh, HLV Scaloni đã âm thầm xây dựng một thế hệ hạt giống mới đầy tài năng.
Sân bóng huyền thoại Azteca chuẩn bị đi vào lịch sử khi trở thành sân đầu tiên ba lần tổ chức lễ khai mạc World Cup, ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh.
Thất bại 0-4 trước đồng hương Odo Satsuki trong trận chung kết đơn nữ giải WTT Contender Skopje ngày 8/6 một lần nữa đặt ra dấu hỏi về năng lực thực sự của Hashimoto Honoka.
HLV Ronald Koeman cho biết Hà Lan sẽ sử dụng đội hình mạnh nhất trong trận giao hữu với Uzbekistan tại New York vào rạng sáng thứ Ba này.
Sân AT&T ở Dallas (Mỹ) sẽ là một trong những điểm nóng của World Cup 2026 nhờ sức chứa khổng lồ và bầu không khí cuồng nhiệt bậc nhất nước Mỹ.
HLV ĐT Anh khẳng định Declan Rice mới là đội phó, bên cạnh thủ quân Harry Kane, cho dù Jude Bellingham đeo băng đội trưởng ở hiệp 2 trận thắng New Zealand.
Đôi nam Goh Sze Fei và Nur Izzuddin cho biết sẽ chuyển toàn bộ số tiền thưởng trị giá hơn 2,8 tỷ đồng từ chức vô địch Indonesia Open 2026 về cho vợ của họ.
Yuki Fukushima và Mayu Matsumoto đã xuất sắc đánh bại cặp ĐKVĐ người Trung Quốc kiêm số 1 thế giới Liu Shengshu và Tan Ning để vô địch đôi nữ giải Indonesia Open 2026.
Hậu vệ phải từng là biểu tượng cho sự ổn định và thống trị của bóng đá Brazil. Nhưng trước thềm World Cup 2026 vị trí này một lần nữa là nỗi ám ảnh.
Becamex TPHCM chính thức chia tay V.League sau 22 năm gắn bó, trở thành cựu vương mới nhất rơi vào vòng xoáy thoái trào của bóng đá Việt Nam.
Sân BMO Field tại Toronto hứa hẹn mang đến bầu không khí bóng đá sôi động bậc nhất Canada tại World Cup 2026 với vị trí nằm ngay giữa trung tâm thành phố.
Tay vợt hạng 14 thế giới Victor Lai đã viết nên trang sử mới cho cầu lông Canada khi đánh bại Jonatan Christie trong trận chung kết đơn nam Indonesia Open 2026.
Ở trận chung kết đơn nữ của giải cầu lông Indonesia Open 2026, An Se-young đã đánh bại đối thủ nhiều duyên nợ là số 3 thế giới Akane Yamaguchi.
Cơ hội đi tiếp của U19 Việt Nam hiện không còn nằm trong tay mình, khi kết quả trận đấu giữa U19 Thái Lan và U19 Malaysia có thể quyết định tấm vé bán kết U19 Đông Nam Á 2026.
World Cup 2026 còn chưa khai màn nhưng danh sách những cầu thủ lỡ hẹn vì chấn thương đã bắt đầu nối dài.
Tay vợt số 3 thế giới Alexander Zverev đã giành danh hiệu Grand Slam đầu tiên trong sự nghiệp, sau khi đánh bại Flavio Cobolli tại chung kết Roland Garros 2026.
Đang tận hưởng kỳ nghỉ tại quê nhà và gần như hết hy vọng lên tuyển, Ederson bất ngờ nhận cuộc gọi từ HLV Carlo Ancelotti để thay thế Wesley cùng Brazil dự World Cup 2026.
Đội tuyển Nhật Bản đang đặc biệt chú trọng rèn luyện kỹ năng đá phạt với sự hỗ trợ của bậc thầy sút phạt Shunsuke Nakamura trước thềm World Cup 2026.
HLV Lionel Scaloni trao cơ hội cho 4 cầu thủ lần đầu khoác áo tuyển Argentina trong trận giao hữu với Honduras, qua đó mở rộng lựa chọn nhân sự trước World Cup 2026.
Bằng việc xếp nhiều trận thi đấu vào giữa trưa và đầu giờ chiều tại các "chảo lửa" Bắc Mỹ, lịch trình thi đấu World Cup 2026 được đánh giá khắc nghiệt nhất lịch sử...
Thế giới bóng đá vừa trải qua một phen bàng hoàng khi chứng kiến tiền vệ tài hoa Christian Eriksen một lần nữa đổ gục xuống sân cỏ.
Liên đoàn Bóng đá Đan Mạch lập tức kích hoạt các biện pháp hỗ trợ tâm lý đặc biệt cho dàn cầu thủ sau cú sốc chứng kiến tiền vệ Christian Eriksen đổ gục trên sân cỏ.
Hành công xa xỉ của tuyển Pháp gần như hoàn thiện cho World Cup 2026, ngoại trừ cánh trái - nơi hai ngôi sao PSG đang tạo ra dấu hỏi về sự lựa chọn...
Vừa tái đắc cử chủ tịch Real Madrid đến năm 2030, Florentino Perez đã ngay lập tức nhận cú sốc khi Bayern Munich lên tiếng về tương lai của Michael Olise.
Francesco Pio Esposito tiếp tục sắm vai người hùng giúp tuyển Italia hạ Hy Lạp 1-0 ngay trên sân khách, duy trì mạch toàn thắng dưới thời HLV tạm quyền Silvio Baldini.
Bất chấp những diễn biến phức tạp từ chấn thương rách cơ bắp chân Neymar, HLV Ancelotti tuyên bố sẽ không thay đổi danh sách 26 tuyển thủ Brazil.