Chuyên gia tâm lý giải thích thất bại cay đắng của tuyển Đức trên chấm 11m tại World Cup 2026

Thất bại 3-4 trước Paraguay trên chấm luân lưu ở vòng 32 World Cup 2026 đã khiến tuyển Đức tạo nên một trong những cú sốc lớn nhất giải đấu. Lần đầu tiên trong lịch sử, "Cỗ xe tăng" thất bại ở một loạt sút luân lưu tại World Cup, khép lại chuỗi thành tích vốn được xem là biểu tượng của bản lĩnh và sự lạnh lùng.

Sau khi hai đội hòa 1-1 trong 120 phút thi đấu, Kai Havertz, Nick Woltemade và Jonathan Tah lần lượt đá hỏng, khiến Đức phải dừng bước đầy cay đắng. Điều đáng nói là Paraguay cũng bỏ lỡ hai lượt sút, nhưng đại diện Nam Mỹ vẫn đủ bản lĩnh để giành chiến thắng nhờ cú đá quyết định của Jose Canale.

Theo Geir Jordet, giáo sư bóng đá và tâm lý học tại Trường Khoa học Thể thao Na Uy, đồng thời là tác giả cuốn sách Áp lực: Những bài học từ tâm lý học của loạt sút luân lưu, kết quả này một lần nữa cho thấy đá luân lưu là thử thách khắc nghiệt nhất về mặt tinh thần trong bóng đá.

"Những người đá luân lưu giỏi nhất là những chuyên gia, những người đã không ngừng luyện tập trong nhiều năm để hoàn thiện cú sút của mình. Kỹ năng này luôn có yếu tố kỹ thuật – làm thế nào để sút bóng đến đúng vị trí bạn muốn", Jordet chia sẻ.

Theo vị chuyên gia người Na Uy, nhiều người thường đặt câu hỏi liệu các đội tuyển có tập đá luân lưu đủ nhiều hay không. Tuy nhiên, đó chưa phải vấn đề cốt lõi.

"Hầu như không thể tái tạo chính xác các điều kiện của một sự kiện lớn như vậy. Theo tôi, câu hỏi hay hơn là áp lực có thể được tái tạo đến mức độ nào và điều đó có ảnh hưởng đến kết quả hay không”, ông nói.

Jordet cho biết nhiều nghiên cứu về tâm lý thể thao đã chỉ ra rằng việc tập luyện trong môi trường có áp lực nhất định sẽ giúp cầu thủ thích nghi tốt hơn khi bước vào những thời khắc quyết định.

Trong quá trình nghiên cứu hơn 100 loạt sút luân lưu với trên 700 quả penalty, ông nhận thấy những cầu thủ thực hiện thành công thường xây dựng cho mình một quy trình rất rõ ràng trước mỗi cú sút.

Đó có thể là hình dung trước quỹ đạo bóng, tự tạo những lời động viên tích cực hoặc duy trì một thói quen cố định trước khi chạy đà. Ngoài ra, cầu thủ cũng cần biết cách kiểm soát nhịp độ để không bị cuốn theo áp lực hay những hành động gây nhiễu từ thủ môn đối phương.

"Các cầu thủ có thể làm nhiều việc khác nhau để kiểm soát tình hình và không cho phép đối thủ quyết định diễn biến trận đấu. Họ có thể bắt đầu lại quy trình nếu thủ môn gây áp lực quá mức, hoặc đơn giản là dừng lại vài giây để hít thở sau khi trọng tài ra hiệu."

Dẫu vậy, Jordet nhấn mạnh rằng không phải mọi cú sút hỏng đều phản ánh sự yếu kém của cầu thủ. Theo ông, loạt luân lưu luôn là cuộc đấu giữa kỹ năng, bản lĩnh và áp lực, nơi ranh giới giữa người hùng và tội đồ chỉ cách nhau vài centimet.

"Những người đã nhận trách nhiệm và không thành công xứng đáng nhận được sự tôn trọng tối đa của chúng ta, bởi vì họ đã thực sự nỗ lực hết mình trong thời khắc quan trọng này, và không nhiều người làm được điều đó trong bối cảnh áp lực cực lớn như World Cup", ông chia sẻ.