121 giây biến thế trận từ nguy hiểm thành lợi thế

Arsenal vẫn duy trì thành tích toàn thắng, nhưng chiến thắng 2-0 trước Sunderland không phải màn trình diễn áp đảo của đội bóng kiểm soát mọi thứ trong 90 phút. Ngược lại, đây là trận đấu cho thấy giá trị của khả năng phòng ngự, bản lĩnh trong những thời điểm khó khăn và chất lượng cá nhân khi cơ hội xuất hiện.

Bước ngoặt lớn nhất đến trong khoảng thời gian chỉ 121 giây. Sunderland được hưởng penalty đầu hiệp hai và đứng trước cơ hội phá vỡ thế cân bằng. David Raya cản cú sút của Enzo Le Fee, rồi Bruno Guimaraes đưa Arsenal vượt lên ngay sau đó. Hai tình huống liên tiếp đã đảo chiều hoàn toàn cục diện trận đấu.

Trước đó, Sunderland đã khiến Arsenal gặp không ít khó khăn. Đội chủ nhà duy trì cự ly tốt, tranh chấp quyết liệt và không cho đối thủ quá nhiều khoảng trống ở khu vực cuối sân. Arsenal kiểm soát bóng nhưng không dễ tạo ra những cơ hội thực sự rõ ràng. Kai Havertz có một số tình huống đáng chú ý, song Robin Roefs đều chơi tốt để ngăn tiền đạo người Đức ghi bàn.

Tuy nhiên, những con số cho thấy Arsenal vẫn kiểm soát tốt một phương diện quan trọng của trận đấu: khả năng tranh chấp trên không. Arsenal thắng 15 trong 17 pha không chiến ở phần sân nhà trước Sunderland, đồng thời giành chiến thắng trong toàn bộ những pha không chiến diễn ra bên trong vòng cấm địa của họ. Đây là chi tiết đặc biệt quan trọng khi Sunderland tìm cách sử dụng sức mạnh thể chất và những tình huống đưa bóng vào khu vực nguy hiểm để gây sức ép.

Martin Odegaard cũng đóng vai trò nổi bật trong cách Arsenal kiểm soát trận đấu trước giờ nghỉ. Đội trưởng Arsenal có nhiều đường chuyền vào 1/3 cuối sân nhất với 13 lần, thắng nhiều pha tranh chấp nhất với 5 lần, tạo ra nhiều cơ hội nhất với 3 lần và thực hiện nhiều pha qua người thành công nhất với 2 lần.

Guimaraes ghi bàn mở tỷ số cho Arsenal sau khi tránh được bàn thua từ phạt đền (Ảnh: x.com)
Guimaraes ghi bàn mở tỷ số cho Arsenal sau khi tránh được bàn thua từ phạt đền (Ảnh: x.com)

Những thống kê này cho thấy Arsenal không hoàn toàn bế tắc trong hiệp một. Vấn đề nằm ở chỗ họ chưa tìm được khoảnh khắc đủ lớn để chuyển ưu thế về kiểm soát thành bàn thắng. Sunderland vẫn giữ được cấu trúc phòng ngự và khiến đội khách phải kiên nhẫn.

Đầu hiệp hai, cục diện có nguy cơ thay đổi theo hướng hoàn toàn bất lợi cho Arsenal. Dan Ballard bị phạm lỗi trong vòng cấm sau tình huống tranh chấp với Ezri Konsa và Sunderland được hưởng penalty. Enzo Le Fee đứng trước cơ hội đưa đội chủ nhà vượt lên trong thời điểm Arsenal chưa thực sự tạo ra thế trận đủ an toàn.

Raya đã không cho phép điều đó xảy ra. Thủ môn người Tây Ban Nha đổ người sang trái, chạm được vào cú sút của Le Fee và đẩy bóng chạm cột dọc. Pha cứu thua không chỉ giữ tỷ số 0-0 mà còn ngăn Sunderland có được nguồn năng lượng rất lớn từ bàn mở tỷ số.

Đặc biệt, đây là lần đầu tiên Raya vừa cản được penalty vừa giữ sạch lưới trong một trận Premier League cho Arsenal. Kể từ khi gia nhập đội bóng ở mùa giải 2023/24, anh cũng đã giữ sạch lưới nhiều hơn ít nhất 13 trận so với bất kỳ thủ môn nào khác tại Premier League trong cùng khoảng thời gian.

Raya cản phá thành công quả phạt đền cho Arsenal (Ảnh: x.com)
Raya cản phá thành công quả phạt đền cho Arsenal (Ảnh: x.com)

Những con số ấy lý giải vì sao Raya ngày càng trở thành một trong những nhân tố quan trọng nhất trong hệ thống của Mikel Arteta. Khả năng phân phối bóng và chơi chân vẫn là một phần nổi bật trong phong cách của anh, nhưng những khoảnh khắc như trước Sunderland cho thấy giá trị của một thủ môn còn nằm ở khả năng thay đổi kết quả bằng một pha cứu thua đúng thời điểm.

Và Arsenal đã tận dụng tối đa món quà ấy. Chỉ 121 giây sau khi Raya cứu penalty, Bruno Guimaraes nhận bóng từ Declan Rice bên ngoài vòng cấm rồi tung cú sút tuyệt đẹp vào góc cao. Tiền vệ người Brazil, được tung vào sân đầu hiệp hai, lập tức biến pha cứu thua của Raya thành bàn thắng mở tỷ số.

Đây là khoảnh khắc tiêu biểu cho cách một đội bóng lớn xử lý những trận đấu khó. Arsenal không cần phải tạo ra một chuỗi tấn công kéo dài để đáp trả Sunderland. Họ chỉ cần một pha cứu thua xuất sắc, sau đó là một khoảnh khắc chất lượng từ Guimaraes.

Nếu Le Fee ghi bàn, Sunderland có thể kiểm soát tâm lý trận đấu và buộc Arsenal phải đẩy cao đội hình. Nhưng Raya giữ sạch lưới, còn Guimaraes ghi bàn chỉ 121 giây sau đó. Một thế trận cân bằng lập tức nghiêng về Arsenal.

Guimaraes cũng mang đến cho Arteta một phương án khác ở tuyến giữa. Tiền vệ Brazil có khả năng tham gia xây dựng lối chơi nhưng đồng thời đủ tự tin để tung ra những cú sút từ xa và tạo ra khác biệt bằng hành động cá nhân. Trong một trận đấu Sunderland hạn chế không gian, phẩm chất ấy đặc biệt có giá trị.

Arteta sau trận đấu nhấn mạnh cá tính của Guimaraes, khả năng tiền vệ này nắm bắt trận đấu, đưa ra quyết định và tạo ảnh hưởng ở những thời điểm quan trọng. Bàn thắng đầu tiên cho Arsenal là minh chứng rõ ràng nhất.

Sau khi bị dẫn bàn, Sunderland không sụp đổ. Đội chủ nhà tiếp tục gây sức ép và tạo ra những tình huống khiến Arsenal phải phòng ngự. Nordi Mukiele từng có cơ hội sau một pha xử lý bằng gót, trong khi Raya cũng phải thực hiện thêm những pha cứu thua.

Điều đó càng làm nổi bật giá trị của 121 giây nói trên. Arsenal không biến thành đội bóng hoàn toàn áp đảo sau bàn thắng của Guimaraes. Họ đơn giản có được lợi thế về tỷ số và từ đó có thể tập trung vào việc bảo vệ thành quả.

Đến thời gian bù giờ, Reinildo phạm lỗi với Bukayo Saka trong vòng cấm và nhận thẻ vàng thứ hai. Saka thực hiện thành công penalty để ấn định chiến thắng 2-0, nhưng bàn thắng này chủ yếu giúp Arsenal đóng lại trận đấu. Bước ngoặt thực sự đã xảy ra từ trước đó rất lâu.

Arsenal copy.png
Arsenal copy.png

Chiều sâu đội hình giúp Arsenal thắng những trận đấu không theo kế hoạch

Chiến thắng tại Stadium of Light vì thế cho thấy Arsenal đang có nhiều phương án hơn để giải quyết những trận đấu không diễn ra theo kịch bản mong muốn. Guimaraes là ví dụ rõ nhất, nhưng cách Arteta sử dụng nhân sự cũng cho thấy đội bóng có thể thay đổi cách tiếp cận giữa trận mà không đánh mất sự cân bằng. Trong một mùa giải kéo dài với lịch thi đấu dày đặc, khả năng tạo ra khác biệt từ băng ghế dự bị có thể trở thành yếu tố quyết định cuộc đua đường dài.

Odegaard, xét riêng hiệp một, đã có màn trình diễn rất toàn diện. 13 đường chuyền vào 1/3 cuối sân, 5 pha tranh chấp thắng, 3 cơ hội tạo ra và 2 pha qua người thành công cho thấy đội trưởng Arsenal không chỉ tham gia vào quá trình luân chuyển bóng mà còn trực tiếp tạo ra nguy hiểm. Việc anh đồng hạng dẫn đầu về số lần kiếm được lỗi cũng cho thấy Sunderland gặp khó khăn khi phải đối phó với những pha xử lý của tiền vệ người Na Uy.

Guimaraes lại đem đến một dạng ảnh hưởng khác, và chính sự khác biệt về phẩm chất giữa hai tiền vệ giúp Arsenal có thêm cách giải quyết thế trận. Khi Odegaard gặp khó khăn trong việc tìm khoảng trống để tạo ra đường chuyền quyết định, Guimaraes có thể đưa bóng đi theo hướng trực diện hơn hoặc tự mình kết thúc tình huống. Bàn mở tỷ số là minh chứng rõ nhất cho giá trị của phương án này.

Ở hàng phòng ngự, những con số về không chiến cũng cho thấy Arsenal đã làm tốt một nhiệm vụ quan trọng. Sunderland có Xhaka, Brobbey và Mukiele, những cầu thủ có thể gây khó khăn bằng khả năng tranh chấp, sức mạnh và những tình huống xử lý trực tiếp. Arsenal không để đối thủ chiếm ưu thế trong khu vực nguy hiểm, khi thắng 15/17 pha không chiến ở phần sân nhà và toàn thắng trong những pha không chiến bên trong vòng cấm.

Đó là nền tảng giúp Arsenal đứng vững trong những thời điểm Sunderland đẩy cao sức ép. Họ không kiểm soát trận đấu bằng cách khiến đối thủ hoàn toàn không có bóng mà bằng khả năng hạn chế hiệu quả của những phương án tấn công mà Sunderland có thể sử dụng. Khi bóng được đưa vào vòng cấm, Arsenal thường giành phần thắng trong các pha tranh chấp trên không; khi Sunderland có cơ hội thay đổi cục diện bằng quả penalty, Raya lại xuất hiện đúng lúc.

Mikel Arteta vẫn có lý do để không hoàn toàn hài lòng. Arsenal đã để Sunderland tạo ra nhiều sức ép hơn mức cần thiết và trong một số thời điểm, đội khách chưa duy trì được khả năng kiểm soát mà họ mong muốn. Nhưng đây cũng là loại trận đấu có thể mang lại nhiều giá trị cho một đội bóng đang hướng tới mục tiêu lớn, bởi không phải lúc nào Arsenal cũng có thể áp đảo đối thủ từ đầu đến cuối.

Một mùa giải kéo dài đòi hỏi Arsenal phải biết thắng theo nhiều cách. Có những trận Odegaard là người tạo ra khác biệt bằng khả năng sáng tạo, có trận Guimaraes cần xuất hiện với một cú sút từ xa, có lúc Raya phải cứu thua và cũng có những thời điểm hàng phòng ngự phải thắng các cuộc tranh chấp trong vòng cấm. Tại Sunderland, Arsenal đã cần gần như tất cả những yếu tố ấy.