Cuộc khủng hoảng quyền lực tại FIFA đang bước sang một giai đoạn mới khi 3 liên đoàn bóng đá lớn gồm châu Âu (UEFA), châu Á (AFC) và Bắc Trung Mỹ - Caribe (CONCACAF) bắt đầu thảo luận về khả năng tổ chức những giải đấu tách biệt trong trường hợp xung đột với FIFA không thể được giải quyết.
Động thái này diễn ra sau khi kế hoạch của Chủ tịch FIFA Gianni Infantino nhằm bán một phần quyền lợi kinh tế liên quan đến World Cup vấp phải sự phản đối mạnh mẽ và cuối cùng bị hủy bỏ vào ngày 31/7. Ba Liên đoàn nói trên cho rằng cách FIFA xử lý vấn đề đã làm suy giảm nghiêm trọng niềm tin giữa cơ quan quản lý bóng đá thế giới với các thành viên.
Các cuộc thảo luận về những giải đấu thay thế hiện vẫn ở giai đoạn sơ bộ. Tuy nhiên, ý tưởng cốt lõi đã được đặt lên bàn: nếu các đội tuyển tẩy chay những giải đấu của FIFA, cầu thủ vẫn cần có sân chơi đủ sức cạnh tranh và mang ý nghĩa chuyên môn.
Điều đó đồng nghĩa cuộc đối đầu giữa FIFA và các liên đoàn thành viên không còn đơn thuần là tranh cãi về một kế hoạch thương mại. Nó đang dần trở thành cuộc chiến về quyền lực, cơ chế quản trị và tương lai của bóng đá quốc tế.
Ba Liên đoàn lớn đồng loạt phản đối Infantino
UEFA, AFC và CONCACAF hiện được xem là lực lượng quan trọng nhất đứng phía đối lập với Infantino. Ba liên đoàn này đại diện cho tổng cộng 143 quốc gia thành viên và vừa cùng ký một bức thư công khai có nội dung chỉ trích mạnh mẽ Chủ tịch FIFA.
Thông điệp đáng chú ý nhất trong bức thư là tuyên bố niềm tin đã bị phá vỡ. Chủ tịch UEFA Aleksander Ceferin, Chủ tịch AFC Salman bin Ibrahim al Khalifa và Chủ tịch CONCACAF Victor Montagliani cùng các tổng thư ký của 3 tổ chức cho rằng lãnh đạo bóng đá không phải là đặc quyền cá nhân mà là trách nhiệm phục vụ toàn bộ cộng đồng bóng đá.
Bức thư nhấn mạnh rằng khi niềm tin bị phá vỡ bởi sự lừa dối, hoặc khi một cá nhân đặt bản thân lên trên tập thể đã trao quyền cho mình, trách nhiệm lãnh đạo cũng bị xem là từ bỏ. Đây là thông điệp cứng rắn chưa từng có nhằm vào Infantino trong nhiệm kỳ của ông tại FIFA.
Ba liên đoàn đồng thời yêu cầu một cuộc điều tra độc lập về quá trình hình thành kế hoạch "bán một phần quyền lợi trong các giải đấu của FIFA". Họ không chấp nhận việc FIFA tự tiến hành rà soát nội bộ, cho rằng một vấn đề nghiêm trọng liên quan đến quản trị phải được một bên thứ ba hoàn toàn độc lập xem xét.
Theo quan điểm của UEFA, AFC và CONCACAF, việc FIFA thừa nhận đã mắc sai lầm là chưa đủ. Vấn đề nằm ở bản thân ý tưởng đưa quyền lợi kinh tế của World Cup ra thị trường, chứ không chỉ ở cách kế hoạch được xây dựng hoặc truyền đạt.
Trong bức thư, 3 Liên đoàn cho rằng đây là một thất bại nghiêm trọng về phán đoán và là sự vi phạm niềm tin đối với chính những tổ chức mà FIFA có trách nhiệm phục vụ.
Sự phản đối càng trở nên đáng chú ý khi Mỹ cũng đứng về phía lời kêu gọi thay đổi. LĐBĐ Mỹ cùng LĐBĐ Canada, Hiệp hội bóng đá vùng Caribe và Hiệp hội bóng đá Trung Mỹ tuyên bố ủng hộ một sự thay đổi có ý nghĩa nhằm củng cố quản trị, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của FIFA. Như vậy, sức ép không còn giới hạn ở châu Âu mà đã lan sang Bắc Mỹ, Trung Mỹ, Caribe và châu Á.
Kịch bản giải đấu ly khai có thể làm FIFA chao đảo
Điều đáng lo nhất với FIFA không phải chỉ là một vài liên đoàn phản đối chính sách của Infantino mà là khả năng hình thành một hệ thống thi đấu song song.
Theo những thông tin hiện có, UEFA, AFC và CONCACAF muốn bảo đảm cầu thủ vẫn có cơ hội thi đấu nếu các đội tuyển quốc gia tẩy chay các giải đấu của FIFA. UEFA từng đe dọa tẩy chay các sự kiện của FIFA nếu không nhận được sự bảo đảm rằng kế hoạch bán cổ phần hoặc quyền lợi trong các giải đấu của FIFA sẽ không được đưa trở lại dưới bất kỳ hình thức nào.
Giải đấu FIFA đầu tiên có nguy cơ trở thành đối tượng tẩy chay là World Cup nữ U20 diễn ra tại Ba Lan vào tháng 9 tới, nơi đội tuyển trẻ nữ Anh góp mặt. Nếu kịch bản này xảy ra, FIFA sẽ đối diện với một vấn đề chưa từng có về tính chính danh. Bởi sức mạnh của World Cup và các giải đấu quốc tế cấp độ trẻ không chỉ đến từ thương hiệu FIFA mà còn phụ thuộc vào sự tham gia của những đội tuyển hàng đầu. Một giải đấu quốc tế không có sự hiện diện của các đội bóng lớn từ châu Âu, Bắc Mỹ hay những khu vực quan trọng khác sẽ lập tức mất đi giá trị thể thao và thương mại.
Chính vì vậy, việc các liên đoàn bắt đầu nghĩ đến những giải đấu thay thế có thể được xem là lời cảnh báo nghiêm trọng đối với Infantino. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng chưa có một giải đấu ly khai cụ thể nào được thành lập. Các cuộc thảo luận mới chỉ ở giai đoạn ban đầu và chưa loại trừ bất kỳ phương án nào.
Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ ý tưởng này đã xuất hiện công khai trong bối cảnh cuộc bầu cử Chủ tịch FIFA vào tháng 3/2027 đang đến gần. Theo cơ chế hiện tại, 211 thành viên FIFA đều có một phiếu bầu bất kể quy mô hay sức mạnh bóng đá. UEFA có 55 phiếu, trong khi 5 liên đoàn còn lại nắm tổng cộng 156 phiếu.
Điều này khiến cán cân quyền lực phức tạp hơn nhiều. Dù châu Âu sở hữu phần lớn những nền bóng đá mạnh nhất thế giới, UEFA không thể một mình quyết định kết quả bầu cử. Nếu muốn thay đổi lãnh đạo FIFA, UEFA sẽ phải xây dựng liên minh với các khu vực khác. Việc AFC và CONCACAF cùng đứng trong nhóm phản đối Infantino vì thế có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Tuy nhiên, tình hình vẫn chưa hoàn toàn ngả về một phía. Mexico, một trong những nền bóng đá quan trọng nhất CONCACAF, được cho là vẫn ủng hộ Infantino. Mexico hiện gần như đứng riêng trong khu vực sau khi Mỹ công khai ủng hộ lời kêu gọi thay đổi.
Infantino đối diện sức ép từ chính cuộc bầu cử
Bức thư của UEFA, AFC và CONCACAF được xem như một thông điệp chính trị rất rõ ràng trước cuộc bầu cử Chủ tịch FIFA vào tháng 3. Một số người trong cuộc thậm chí cho rằng nội dung của bức thư có thể mở ra cho Infantino một con đường rút lui trong danh dự, thay vì tiếp tục cuộc đối đầu bằng việc tìm kiếm thêm một nhiệm kỳ.
Infantino, 56 tuổi, hiện chưa từ bỏ tham vọng tiếp tục lãnh đạo FIFA. Nhưng nếu sự phản đối được duy trì và mở rộng, ông sẽ phải đối mặt với bài toán khó hơn nhiều so với một cuộc tranh luận về chính sách thương mại.
Cuộc khủng hoảng bắt đầu từ đề xuất tìm kiếm nguồn đầu tư tư nhân vào các giải đấu của FIFA. Sau khi kế hoạch bị hủy bỏ, FIFA cho rằng một số sai lầm đã xảy ra và cần được xem xét. Tuy nhiên, 3 Liên đoàn lớn cho rằng phản hồi đó chưa giải quyết được vấn đề cốt lõi. Họ muốn một cuộc điều tra độc lập và minh bạch hơn, đồng thời yêu cầu FIFA phải thừa nhận rằng bản thân ý tưởng bán lợi ích trong World Cup là một sai lầm nghiêm trọng về quản trị.
Sức ép càng tăng sau những thông tin gây tranh cãi liên quan đến Infantino và giai đoạn ông còn giữ vị trí tổng thư ký UEFA. Một cuộc điều tra của Telegraph được nhắc tới trong bối cảnh này, với cáo buộc UEFA từng chi trả cho một người được mô tả là "có quan hệ tình cảm thân mật" với Infantino. Đây là những cáo buộc được truyền thông đưa ra và tiếp tục làm nóng tranh luận về cách thức quản trị bóng đá quốc tế.
FIFA đã phản ứng mạnh trước những động thái chống lại Infantino. Cơ quan này cáo buộc đang tồn tại một nỗ lực có tổ chức nhằm làm suy yếu FIFA và Chủ tịch của tổ chức. FIFA đồng thời cho rằng những người không nhận được sự ủng hộ từ các hiệp hội thành viên không nên tìm cách đạt được mục tiêu thông qua cáo buộc, ám chỉ hoặc thông tin sai lệch thay vì sử dụng các quy trình dân chủ được quy định trong hệ thống FIFA.
Nhưng chính tuyên bố này lại cho thấy cuộc đối đầu đã chuyển sang một cấp độ mới. Nếu trước đây tranh cãi chủ yếu xoay quanh việc FIFA có nên thương mại hóa thêm các giải đấu hay không, thì hiện tại câu hỏi lớn hơn là ai sẽ định hình tương lai của bóng đá thế giới.
Infantino vẫn có lợi thế khi FIFA kiểm soát hệ thống thi đấu quốc tế và có mạng lưới 211 thành viên. Nhưng UEFA, AFC và CONCACAF đang nắm trong tay một tài sản không kém phần quan trọng: lực lượng các đội tuyển, cầu thủ và thị trường bóng đá hàng đầu. Nếu những bất đồng tiếp tục kéo dài, nguy cơ hình thành hai cực quyền lực trong bóng đá quốc tế sẽ không còn là kịch bản xa vời.
Bởi vậy, cuộc bầu cử FIFA vào tháng 3 có thể trở thành thời điểm quyết định. Hoặc Infantino thuyết phục được các Liên đoàn rằng cuộc khủng hoảng đã được giải quyết, hoặc những liên minh đang hình thành sẽ tìm cách tạo ra một trật tự mới.
Và nếu phương án các giải đấu ly khai thực sự được triển khai, bóng đá thế giới có thể bước vào một cuộc khủng hoảng chưa từng có: FIFA vẫn còn đó, nhưng quyền lực của FIFA không còn được cả cộng đồng bóng đá thống nhất thừa nhận.
Bình luận (0)
Đăng nhập để bình luận và tương tác với cộng đồng