Cử tạ ASIAD 20: Trung Quốc - Triều Tiên thống trị, cơ hội nào cho Đông Nam Á và Việt Nam?

Cử tạ tại ASIAD Aichi-Nagoya 2026 diễn ra từ ngày 23 đến 29/9, với 16 bộ huy chương ở 8 hạng cân nam và 8 hạng cân nữ. Trung Quốc cử 10 VĐV, gồm 5 nam và 5 nữ, tranh tài ở 10 hạng cân, trong đó đáng chú ý nhất là hai nhà vô địch Olympic Li Wenwen và Liu Huanhua.

Đội hình Trung Quốc lần này có sự đan xen giữa kinh nghiệm đỉnh cao và sức trẻ. Li Wenwen từng vô địch Olympic Tokyo và Paris, còn Liu Huanhua giành HCV Olympic Paris 2024 ở hạng 102 kg. Trong khi đó, 8 VĐV còn lại đều chưa từng tham dự một đại hội thể thao quốc tế lớn.

Điều đó khiến cuộc cạnh tranh tại Aichi-Nagoya không đơn thuần là câu chuyện Trung Quốc tìm kiếm các HCV. Việc Liên đoàn Cử tạ quốc tế áp dụng hệ thống hạng cân mới từ ngày 1/8/2026 cũng khiến cán cân sức mạnh ở nhiều nội dung khó được đánh giá chỉ dựa trên thành tích trước đây.

Trung Quốc có Li Wenwen và Liu Huanhua, nhưng không thể xem nhẹ CHDCND Triều Tiên

Li Wenwen là cái tên nổi bật nhất của Trung Quốc ở nhóm hạng cân lớn. Nhà vô địch Olympic hai kỳ sẽ tranh tài ở hạng trên 86 kg nữ, nơi kinh nghiệm thi đấu và khả năng kết hợp giữa cử giật, cử đẩy giúp cô trở thành một trong những ứng viên đáng chú ý cho HCV.

Liu Huanhua cũng bước vào ASIAD với vị thế tương tự, nhưng thử thách của anh phức tạp hơn khi phải thích nghi với hạng 110 kg trong hệ thống mới. Tại Olympic Paris 2024, Liu Huanhua vô địch hạng 102 kg. Đến giải vô địch châu Á hồi tháng 5, anh hoàn thành mức 190 kg cử giật, 230 kg cử đẩy và đạt tổng cử 420 kg. Anh sau đó thất bại khi thử mức 239 kg ở cử đẩy.

Thành tích này cho thấy Liu Huanhua đã có những dữ liệu thực tế đầu tiên khi chuyển sang hạng cân mới. Tuy nhiên, thành tích cũ không thể được dùng để xác định chính xác tương quan tại ASIAD, bởi các VĐV cũng phải điều chỉnh cân nặng và giáo án theo hệ thống hạng cân mới.

CHDCND Triều Tiên là đối thủ đáng chú ý nhất của Trung Quốc tại Aichi-Nagoya. Những kết quả gần đây cho thấy cử tạ Triều Tiên tiếp tục duy trì sức cạnh tranh cao trên đấu trường quốc tế. Tại ASIAD 2022 ở Hàng Châu, các lực sĩ Triều Tiên giành 6 trong tổng số 14 HCV của môn cử tạ, trong khi Trung Quốc giành 5 HCV. Đây là cơ sở để đội tuyển Triều Tiên tiếp tục được xem là một trong những thế lực chính của môn cử tạ tại ASIAD 20.

Lực lượng Triều Tiên tại Aichi-Nagoya gồm 10 VĐV: Kang Hyon Gyong, Oh Kwang Ok, Pak Jin Hae, Ri Song Gum, Song Kuk Hyang, Pak Myong Jin, Pang Un Chol, Ri Chong Song, Ri Won Ju và Ro Kwang Ryol. Trong số này, Ri Song Gum là gương mặt giàu thành tích ở hạng 49 kg nữ. Cô từng vô địch hạng cân này tại ASIAD Hàng Châu 2022 với tổng cử 216 kg và tiếp tục duy trì vị thế hàng đầu ở các giải quốc tế gần đây.

Kang Hyon Gyong cũng là một cái tên đáng chú ý. VĐV này từng giành HCV hạng 55 kg nữ tại ASIAD 2022 và vô địch thế giới năm 2024 ở cùng hạng cân. Song Kuk Hyang cũng từng giành HCV tại ASIAD Hàng Châu và vô địch thế giới hạng 76 kg nữ năm 2024.

Những cái tên trên cho thấy chiều sâu của đội tuyển Triều Tiên, đặc biệt ở các hạng cân nữ. Với việc hệ thống hạng cân quốc tế vừa được điều chỉnh từ ngày 1/8/2026, tương quan giữa các VĐV sẽ có những thay đổi nhất định. Tuy nhiên, thành tích của Triều Tiên ở các kỳ ASIAD và giải vô địch thế giới gần đây vẫn là cơ sở để Trung Quốc phải tính toán kỹ khi bước vào cuộc đua huy chương.

Ở nội dung nam, Iran cũng là một thế lực đáng quan tâm. Bên cạnh CHDCND Triều Tiên, các lực sĩ Iran có thế mạnh ở một số hạng cân và hoàn toàn có khả năng cạnh tranh huy chương với Trung Quốc. Kết quả giải vô địch châu Á trong năm nay cho thấy cuộc đua ở nhiều hạng cân không còn chỉ xoay quanh một đội tuyển.

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc sẽ phải giải quyết nhiều bài toán chiến thuật. Mức tạ mở đầu, cách phân bổ sức lực giữa cử giật và cử đẩy, cũng như quyết định ở những lần cử cuối có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thứ hạng. Với những hạng cân mới, khả năng thích ứng trong ngày thi đấu thậm chí quan trọng không kém thành tích từng được các VĐV thiết lập trước đây.

8 gương mặt trẻ là phép thử khác của Trung Quốc

Nếu Li Wenwen và Liu Huanhua mang đến kinh nghiệm Olympic, 8 VĐV còn lại lại đại diện cho một thế hệ đang được Trung Quốc kiểm nghiệm ở sân chơi lớn. Đây cũng là điểm đáng chú ý trong kế hoạch hướng đến chu kỳ Olympic Los Angeles 2028.

He Yueji là một trong những cái tên gây chú ý nhất. Tại giải vô địch châu Á năm nay, lực sĩ này vô địch hạng 65 kg nam với thành tích 146 kg cử giật, 183 kg cử đẩy và tổng cử 329 kg. Anh đồng thời phá kỷ lục thế giới ở nội dung cử đẩy và tổng cử của hạng cân này tại thời điểm đó.

Ở nữ, Zhao Jinlan vô địch hạng 53 kg tại giải vô địch châu Á với tổng cử 216 kg. Yang Liuyue cũng tạo dấu ấn khi đạt tổng cử 251 kg ở hạng 63 kg nữ và phá 3 kỷ lục thế giới trẻ của hạng cân này. Tại ASIAD, cô sẽ thi đấu ở hạng 61 kg, vì vậy bài toán điều chỉnh trọng lượng cơ thể và duy trì hiệu suất thi đấu sẽ được đặt lên hàng đầu.

Năm VĐV nam của Trung Quốc gồm Yang Yang ở hạng 60 kg, He Yueji ở hạng 65 kg, Chen Shunnan ở hạng 85 kg, Tu Yi ở hạng 95 kg và Liu Huanhua ở hạng 110 kg. Ở nữ là Zhao Jinlan hạng 53 kg, Yang Liuyue hạng 61 kg, He Renxiu hạng 77 kg, Wu Yan hạng 86 kg và Li Wenwen trên 86 kg.

Điểm chung của 8 VĐV trẻ là họ chưa từng trải qua một đại hội thể thao tổng hợp quy mô lớn. Vì vậy, Trung Quốc đã đưa các tình huống mô phỏng thi đấu vào quá trình chuẩn bị. Các VĐV tập luyện trong không gian có nhạc nền, bước lên bục thi đấu và thực hiện động tác từ nhiều hướng khác nhau nhằm làm quen với ánh sáng, âm thanh và không gian của sân thi đấu.

Cách chuẩn bị này cho thấy mục tiêu của Trung Quốc không chỉ được đo bằng số kg nâng được trong phòng tập. Một VĐV trẻ có thể đạt thành tích cao trong các giải chuyên môn nhưng vẫn phải học cách kiểm soát nhịp thi đấu, xử lý áp lực và đưa ra quyết định trong những lần cử quan trọng tại một đại hội lớn.

Ban huấn luyện Trung Quốc cũng phân chia mục tiêu theo từng VĐV. Một số người được giao nhiệm vụ cạnh tranh HCV, trong khi nhóm trẻ được đặt trọng tâm vào việc cải thiện thành tích cá nhân và tích lũy kinh nghiệm. Với cách tiếp cận này, ASIAD 20 vừa là cuộc tranh huy chương, vừa là bài kiểm tra đầu tiên trên hành trình hướng đến Los Angeles 2028.

Sau ASIAD, Trung Quốc còn hướng tới giải vô địch thế giới tại Ninh Ba, một giải đấu nằm trong hệ thống vòng loại Olympic Los Angeles 2028. Vì vậy, kết quả tại Aichi-Nagoya cũng cung cấp thêm dữ liệu để ban huấn luyện đánh giá khả năng thích ứng của lực lượng trong hệ thống hạng cân mới.

Bảng tổng sắp huy chương môn cử tạ tại ASIAD 2022

Cử tạ Đông Nam Á: Philippines, Indonesia và Thái Lan đặt mục tiêu riêng

Khoảng cách với Trung Quốc khiến các đội tuyển Đông Nam Á khó đặt mục tiêu cạnh tranh những vị trí dẫn đầu toàn đoàn ở môn cử tạ, nhưng khu vực vẫn có nhiều VĐV đáng chú ý và có khả năng tranh huy chương ở từng hạng cân.

Philippines đặt kỳ vọng vào Elreen Ando, người từng giành HCĐ tại ASIAD Hàng Châu 2023 với tổng cử 222 kg. Tại Olympic Paris 2024, Ando nâng thành tích cá nhân lên 230 kg, đồng thời thiết lập kỷ lục Philippines. Cô cũng từng giành HCV tại SEA Games Campuchia 2023 và SEA Games Thái Lan 2025.

Ando sẽ dẫn đầu đội tuyển Philippines cùng Albert Ian Delos Santos, Rosegie Ramos, Kristel Macrohon và Eleaphraime Wacoy Limmong. Delos Santos, 20 tuổi, vừa gây chú ý tại giải vô địch cử tạ trẻ và trẻ U20 châu Á ở Tashkent khi giành trọn bộ thành tích cao nhất ở hạng 70 kg nam trẻ và phá các kỷ lục trẻ châu Á.

Philippines từng giành HCV cử tạ ASIAD gần nhất vào năm 2018, khi Hidilyn Diaz vô địch hạng 53 kg nữ. Với Ando và nhóm VĐV trẻ, mục tiêu của đội tuyển lần này là tiếp tục tạo dấu ấn ở sân chơi châu lục.

Indonesia mang tới Aichi-Nagoya 8 lực sĩ, gồm 4 nam và 4 nữ. Đội tuyển Indonesia tranh tài ở các hạng 60 kg, 65 kg, 75 kg và 85 kg nam; 49 kg, 53 kg, 61 kg và 69 kg nữ. Rizki Juniansyah là một trong những cái tên được chú ý trong quá trình chuẩn bị của Indonesia.

Ban huấn luyện Indonesia tập trung vào cả thể lực, kỹ thuật, tâm lý, chiến thuật thi đấu và đánh giá thành tích qua các buổi tập cũng như giải đấu. Mục tiêu được đặt vào việc đưa VĐV đạt trạng thái tốt nhất khi bước vào ASIAD thay vì chỉ tập trung vào thành tích trên giấy.

Thái Lan cử 10 VĐV, gồm 5 nam và 5 nữ. Đáng chú ý nhất là Weeraphon Wichuma, lực sĩ từng giành HCB Olympic Paris 2024, tranh tài ở hạng 75 kg nam. Đội tuyển Thái Lan còn có những VĐV giàu kinh nghiệm như Teerapong Silachai và Surajana Khambao.

Thái Lan đặt mục tiêu giành ít nhất 2-3 huy chương tại ASIAD 20. Đội hình nam của họ gồm Teerapong Silachai ở hạng 60 kg, Phatthasaphong Thongsuk ở hạng 65 kg, Teerawat Rattanaphet ở hạng 70 kg, Weeraphon Wichuma ở hạng 75 kg và Woraphot Nasuriwong ở hạng 85 kg. Ở nữ, Thái Lan có Sudasin Kaewsingsing hạng 49 kg, Surajana Khambao hạng 53 kg, Suraswadee Yodsar hạng 57 kg, Thanaporn Saetia hạng 61 kg và Supchanin Khamhaeng ở hạng trên 86 kg.

Với cử tạ Việt Nam, chúng ta đã trắng tay ở ASIAD cách đây 3 năm. Tại Á vận hội lần này cử tạ Việt Nam chỉ đăng ký 04 tuyển thủ tranh tài ở ASIAD 20 tại Nagoya, Nhật Bản cuối tháng này. Trong số đó, Quàng Thị Tâm và K'Dương nhận được sự chú ý nhiều nhất.

Năm 2022 ở giải Vô địch cử tạ châu Á, Quàng Thị Tâm ở tuổi 19 gây ấn tượng khi giành 1 huy chương vàng cử giật, 1 huy chương bạc tổng cử và 1 huy chương đồng cử đẩy ở hạng -59kg. Tâm được kỳ vọng sẽ tiếp bước đàn chị đồng hương nổi tiếng Hoàng Thị Duyên, người từng giành vé dự Olympic Tokyo 2020 ở chính hạng cân này.

Trong khi đó K'Dương sau vô số chiến tích lừng lẫy ở các giải thiếu niên, trẻ châu lục và thậm chí thế giới, mà gần nhất là huy chương đồng hạng -60 kg với thành tích tổng cử 282 kg tại giải Trẻ châu Á hồi tháng 5, tới đây sẽ đánh dấu màn xuất trận ở ASIAD đầu tiên trong sự nghiệp.

Bên cạnh Tâm và K'Dương còn có đô cử Nguyễn Hoài Hương và cựu vô địch SEA Games Trần Minh Trí. Theo tính toán chiến thuật của ban huấn luyện cùng chuyên gia đội tuyển cử tạ Việt Nam, Hương và Tâm dự kiến đấu ở hạng -53 kg và -58 kg sở trường, trong khi K'Dương và Trí sẽ đấu ở hạng -60 và -65 kg.

Dù mang đến những đô cử tốt nhất hiện tại, cuộc đấu ở ASIAD trước những đối thủ đã đạt đến trình độ Olympic và thế giới được dự báo sẽ rất khốc liệt và siêu khó khăn với cử tạ Việt Nam.