Áp lực thành tích ngắn hạn khiến Thể thao Việt Nam lún sâu vào điểm nghẽn?

Trước câu hỏi về điểm nghẽn lớn nhất của thể thao Việt Nam hiện nay, cũng như những vấn đề cần được khai thông để có thể bứt phá tại ASIAD và Olympic, Trưởng đoàn thể thao Việt Nam tại ASIAD 20 Nguyễn Hồng Minh cho rằng vấn đề không nằm ở tố chất hay tinh thần của vận động viên, mà chủ yếu ở tư duy vận hành và phương thức đầu tư.

“Để tìm ra điểm nghẽn lớn nhất của thể thao Việt Nam lúc này, tôi cho rằng không nằm ở tố chất hay tinh thần vượt khó của vận động viên, mà nằm ở tư duy vận hành và phương thức đầu tư. Vấn đề lớn nhất cần giải quyết ngay chính là áp lực từ thành tích ngắn hạn và sự thiếu hụt trong hệ thống khoa học hỗ trợ.

Nhìn nhận một cách thẳng thắn, chúng ta đang có ba vấn đề lớn cần giải quyết: Thứ nhất là việc phân phối nguồn lực. Nhiều năm qua, chúng ta luôn phải cân bằng giữa hai mục tiêu: giữ vững vị trí ở SEA Games và vươn tầm tại ASIAD hay Olympic. Việc phải cân đối nguồn lực cho cả 2 mục tiêu trên đã làm hạn chế khả năng đầu tư chiều sâu.

Chúng ta không thể có một nhà vô địch châu Á nếu chi phí huấn luyện, chế độ dinh dưỡng hay việc thuê chuyên gia ngoại chỉ ở mức trung bình. Nút thắt này chỉ được gỡ bỏ khi chúng ta dũng cảm giảm bớt áp lực huy chương ở giải khu vực, chấp nhận những giai đoạn chuyển giao để dồn tối đa nguồn lực cho một nhóm nhỏ các vận động viên đặc biệt xuất sắc ở các môn Olympic trọng điểm.

Thứ hai là lỗ hổng về y học thể thao và điều kiện phục hồi. Đây là phần chúng ta hoàn toàn có thể làm tốt hơn nhưng hiện tại chưa được đầu tư đúng tầm. Trong thể thao đỉnh cao, khối lượng vận động ở các chu kỳ huấn luyện trước giải đấu là cực kỳ lớn. Đối thủ vượt trội chúng ta không hẳn vì họ tập nặng hơn, mà vì họ có hệ thống y học giúp vận động viên phục hồi cơ bắp và tái tạo năng lượng nhanh hơn.

Hiện nay, vận động viên của chúng ta vẫn chủ yếu tập luyện bằng ý chí, nhưng lại thiếu công nghệ đo lường chỉ số sinh hóa, thiếu chuyên gia dinh dưỡng chuyên sâu cho từng bộ môn và liệu pháp giải tỏa tâm lý. Việc bước vào trận đấu với một cơ thể chưa kịp hồi phục và tâm lý căng cứng rất dễ dẫn đến sẩy chân ở những thời khắc quyết định.

Cuối cùng là sự thiếu đồng bộ trong hệ thống đào tạo trẻ. Một chu kỳ thành tích của ASIAD kéo dài 4 năm, nghĩa là muốn duy trì thế mạnh, chúng ta phải có tuyến chân đế tài năng rất dày từ các địa phương. Tuy nhiên, cơ chế phối hợp và chuyển giao giữa các tỉnh, thành với đội tuyển quốc gia hiện nay chưa thực sự thông suốt.

Nhiều tài năng trẻ chớm nở ở địa phương nhưng khi lên tuyển lại bị chững lại do giáo án huấn luyện không nhất quán, hoặc ngược lại, đội tuyển quốc gia hụt hơi vì tuyến dưới không được thi đấu cọ xát quốc tế thường xuyên. Lời giải về việc đầu tư trọng điểm chúng ta đã nói nhiều năm, nhưng đến nay vẫn chưa thể thực hiện một cách triệt để. Muốn có quả ngọt ở những kỳ đại hội tới, chúng tôi phải dũng cảm thay đổi tận gốc cơ chế đầu tư, lấy khoa học thể thao làm đòn bẩy và chấp nhận đi một con đường dài hơi, bài bản hơn”, trưởng đoàn Nguyễn Hồng Minh cho biết.

Bên cạnh bài toán về nguồn lực, khoa học thể thao và đào tạo trẻ, chính sách dành cho huấn luyện viên, vận động viên cũng được đặt ra trong bối cảnh ngành thể thao đang hướng tới việc cải thiện điều kiện tập luyện và thi đấu.

Trả lời câu hỏi về những vướng mắc trong quá trình triển khai chính sách hỗ trợ theo nghị định mới, cũng như tác động của chính sách này đến kết quả tập luyện, thi đấu của vận động viên, ông Nguyễn Hồng Minh cho biết: “Nghị định mới về chế độ đối với huấn luyện viên, vận động viên thực sự là một cú hích lớn và là niềm động viên rất kịp thời. Đây là bước thay đổi thiết thực về tiền công, tiền lương, tiền thưởng cũng như chế độ dinh dưỡng, giúp giải quyết phần nào những khó khăn vốn có của các vận động viên.

Về quá trình triển khai thực tế và tác động của chính sách mới này, qua theo dõi chúng tôi thấy rằng không có những khó khăn, vướng mắc lớn trong quá trình áp dụng. Chúng tôi nhận thấy tác động lớn nhất là giải tỏa được áp lực tư tưởng cho vận động viên. Khi thu nhập và chế độ ăn uống được nâng lên, các em không còn phải lo toan quá nhiều về gánh nặng kinh tế gia đình, từ đó toàn tâm toàn ý tập trung vào các giáo án huấn luyện nặng.

Thực tế tại kỳ ASIAD lần này cho thấy, nền tảng thể lực và thông số chuyên môn của nhiều vận động viên đã có sự cải thiện rõ rệt, nhiều em đã vượt qua được kỷ lục của chính mình. Dù để chuyển hóa từ chế độ đãi ngộ tốt thành những tấm Huy chương Vàng châu lục thì vẫn cần một lộ trình dài hơi, nhưng những tín hiệu tích cực bước đầu này cho thấy chính sách đang đi đúng hướng, thực sự lấy vận động viên làm trung tâm. Điều này tạo cơ sở vững chắc để chúng ta xây dựng một lực lượng có chiều sâu và bản lĩnh hơn trong tương lai.”

Là thức uống điện giải được các VĐV chuyên nghiệp lựa chọn, Revive Thể Thao với công thức ưu việt bổ sung 7 ion, carb và vitamin nhóm B thiết yếu, phù hợp cho vận động viên khi tập luyện cường độ cao, góp phần duy trì thể trạng và năng lượng để sẵn sàng hướng tới những cột mốc mới trên hành trình thi đấu. Một lời nhắn chỉ mất vài giây để gửi, nhưng khi hàng triệu lời cổ vũ cùng được cất lên, lan toả, đó có thể trở thành nguồn động viên mạnh mẽ dành cho các VĐV. Hãy cùng Revive Thể Thao gửi “triệu lời đồng hành tiếp sức”, tiếp lửa cho Đoàn Thể thao Việt Nam trên hành trình tại ASIAD 20.