FIFA ASEAN Cup là giải đấu mới do FIFA tổ chức dành cho các đội tuyển quốc gia khu vực Đông Nam Á, nhưng có điểm khác biệt đáng chú ý khi mở rộng cơ hội cho một số đội tuyển ngoài khu vực. Trong khi đó, AFF Cup vẫn là sân chơi truyền thống của bóng đá Đông Nam Á, do Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF) tổ chức.

Chủ tịch FIFA Infatino ký kết với LĐBĐ Đông Nam Á về việc tổ chức giải đấu mới với tên gọi FIFA ASEAN Cup. Ảnh: Bola
Chủ tịch FIFA Infatino ký kết với LĐBĐ Đông Nam Á về việc tổ chức giải đấu mới với tên gọi FIFA ASEAN Cup. Ảnh: Bola

FIFA công bố FIFA ASEAN Cup lần đầu vào ngày 26/10/2025 tại Kuala Lumpur (Malaysia), trong khuôn khổ mở rộng hợp tác giữa FIFA và ASEAN. Giải đấu được xây dựng với mục tiêu thúc đẩy sự phát triển của bóng đá đội tuyển quốc gia trong khu vực, đồng thời lấy cảm hứng từ FIFA Arab Cup.

Điểm khác biệt quan trọng nhất nằm ở tư cách tổ chức và lịch thi đấu. FIFA ASEAN Cup nằm trong lịch thi đấu quốc tế chính thức của FIFA. Điều này đồng nghĩa các CLB có nghĩa vụ tạo điều kiện để cầu thủ được triệu tập trở về phục vụ đội tuyển. Đây là lợi thế đáng kể đối với các đội tuyển, trong đó có Việt Nam, khi lực lượng tốt nhất có thể được tập trung cho giải đấu.

Trong khi đó, AFF Cup là giải đấu do AFF điều hành và có lịch sử từ năm 1996. Dù có vị thế đặc biệt trong khu vực, giải đấu này thường diễn ra ngoài các đợt FIFA Days, khiến các đội tuyển có thể gặp khó khăn hơn trong việc triệu tập những cầu thủ đang thi đấu tại nước ngoài.

Thể thức của FIFA ASEAN Cup cũng khác biệt rõ rệt. Giải đấu được chia thành hai hạng, gồm Hạng Nhất và Hạng Hai. Ở lần đầu tiên, một số đội tuyển ngoài Đông Nam Á được mời tham dự. Ấn Độ và Pakistan góp mặt ở Hạng Nhất, trong khi Hong Kong (Trung Quốc) nằm ở Hạng Hai.

Tại Hạng Nhất, Việt Nam nằm ở bảng B cùng Pakistan, Thái Lan và Philippines. Trong khi đó, bảng A có Indonesia, Ấn Độ, Malaysia và Singapore. Indonesia được lựa chọn làm chủ nhà.

Với Việt Nam, sự xuất hiện của FIFA ASEAN Cup mang đến một sân chơi có tính chất khác so với AFF Cup. Đội tuyển không chỉ đối đầu những đối thủ quen thuộc trong khu vực mà còn có cơ hội gặp các đội tuyển đến từ những nền bóng đá khác của châu Á. Việc giải đấu nằm trong lịch FIFA cũng giúp các đội tuyển có điều kiện tốt hơn để sử dụng lực lượng mạnh nhất.

Ở Hạng Hai, bảng A gồm Hong Kong (Trung Quốc), Myanmar và Brunei, còn bảng B có Campuchia, Lào và Timor-Leste.

Trong khi đó, AFF Cup tiếp tục duy trì bản sắc riêng khi chỉ dành cho các đội tuyển Đông Nam Á. Kể từ năm 2018, giải đấu áp dụng thể thức thi đấu sân nhà - sân khách từ vòng bảng đến vòng knock-out, tạo nên những cuộc đối đầu giàu tính cạnh tranh và thu hút sự quan tâm lớn từ người hâm mộ khu vực.

Về lịch sử, AFF Cup rõ ràng có bề dày hơn. Thái Lan là đội tuyển giàu thành tích nhất với 7 lần vô địch, tiếp theo là Singapore với 4 lần, Việt Nam 3 lần và Malaysia 1 lần.

Như vậy, FIFA ASEAN Cup và AFF Cup không phải hai giải đấu hoàn toàn giống nhau. FIFA ASEAN Cup mang tính chất quốc tế rộng hơn, nằm trong hệ thống FIFA và có sự tham gia của các đội tuyển ngoài Đông Nam Á, trong khi AFF Cup vẫn giữ vai trò sân chơi truyền thống và giàu bản sắc nhất của khu vực.