Mỗi khi một cầu thủ trở về CLB với chấn thương sau khi tập trung đội tuyển, câu hỏi quen thuộc lại xuất hiện: ai sẽ thanh toán khoản thiệt hại cho CLB? Đội bóng vẫn phải trả lương trong thời gian cầu thủ không thể thi đấu, nhưng lại không thể sử dụng nhân sự mà mình đang trả tiền.

Từ năm 2012, FIFA đã giải quyết một phần vấn đề này bằng Club Protection Programme (CPP), chương trình bảo vệ CLB trước những tổn thất do cầu thủ bị chấn thương khi làm nhiệm vụ quốc tế. Khi mới được triển khai, chương trình có giá trị khoảng 80 triệu euro mỗi năm và hiện được áp dụng cho giai đoạn từ ngày 1/1/2023 đến 31/12/2026.

Về nguyên tắc, các CLB có nghĩa vụ nhả cầu thủ cho đội tuyển nhưng không kiểm soát được những rủi ro xảy ra trong quá trình tập trung. CPP vì thế cho phép FIFA bồi thường cho CLB khi cầu thủ gặp chấn thương trong thời gian làm nhiệm vụ quốc tế và hoàn toàn không thể thi đấu cho đội bóng chủ quản.

Mbappe bị chấn thương khi thi đấu cho tuyển Pháp ở FIFA Day vừa qua (Ảnh: The New York Times)
Mbappe bị chấn thương khi thi đấu cho tuyển Pháp ở FIFA Day vừa qua (Ảnh: The New York Times)

Tuy nhiên, điều kiện để nhận tiền khá chặt chẽ. Không phải cứ cầu thủ bị đau khi lên tuyển là CLB được FIFA thanh toán.

Điều kiện quan trọng nhất là chấn thương phải dẫn đến tình trạng Temporary Total Disablement (TDD), tức cầu thủ hoàn toàn mất khả năng thi đấu cho CLB trong hơn 28 ngày liên tiếp. Vì vậy, một cầu thủ được chẩn đoán nghỉ 15 ngày sẽ không đủ điều kiện nhận bồi thường từ CPP.

Phạm vi bảo hiểm cũng rộng hơn một trận đấu. “Thời gian hoạt động” được FIFA tính gồm trận đấu, các buổi tập, di chuyển, hành trình và toàn bộ khoảng thời gian cầu thủ chịu sự quản lý của đội tuyển.

Một số trường hợp đặc biệt như đau tim hoặc đột quỵ cũng nằm trong phạm vi bảo hiểm. Ngược lại, các bệnh thông thường, chi phí điều trị y tế, tử vong và thương tật toàn bộ vĩnh viễn không thuộc diện được chương trình chi trả.

FIFA cũng có quy định riêng đối với những chấn thương đã tồn tại trước thời điểm cầu thủ được triệu tập hoặc những vấn đề thể chất có từ trước. Một số ngoại lệ được áp dụng trong giai đoạn cuối của các giải đấu quốc tế lớn.

Nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện, khoản bồi thường có thể rất đáng kể. FIFA có thể trả tối đa 7,5 triệu euro cho một cầu thủ trong mỗi vụ chấn thương, với mức tối đa 20.548 euro mỗi ngày và thời gian chi trả tối đa 365 ngày.

Quy định

Mức áp dụng

Chương trình

Club Protection Programme (CPP)

Bắt đầu

Năm 2012

Giai đoạn hiện tại

1/1/2023 - 31/12/2026

Thời gian nghỉ tối thiểu

Hơn 28 ngày liên tiếp

Mức bồi thường tối đa/ngày

20.548 euro

Mức bồi thường tối đa/cầu thủ/vụ việc

7,5 triệu euro

Thời gian chi trả tối đa

365 ngày

28 ngày đầu tiên

Không được bồi thường

Khoản tiền FIFA tính dựa trên mức lương cố định mà CLB trực tiếp trả cho cầu thủ, bao gồm cả những khoản đóng góp an sinh bắt buộc. Các khoản thu nhập biến đổi như tiền thưởng, thưởng thành tích, phí ký hợp đồng, tiền ra sân hoặc những khoản thù lao không cố định không được tính vào cơ sở bồi thường.

Đặc biệt, CLB phải tự chịu 28 ngày đầu tiên. FIFA chỉ bắt đầu tính tiền từ ngày thứ 29 của thời gian cầu thủ không thể thi đấu và khoản thanh toán kết thúc khi cầu thủ trở lại đủ khả năng thi đấu, khi hợp đồng với CLB chấm dứt hoặc sau tối đa 365 ngày.

Có thể hình dung bằng trường hợp một cầu thủ nhận mức lương cố định trước thuế 5 triệu euro mỗi năm. Mức thu nhập này tương đương khoảng 13.700 euro mỗi ngày.

Nếu cầu thủ chấn thương khi làm nhiệm vụ quốc tế và phải nghỉ tổng cộng 100 ngày, FIFA không tính 28 ngày đầu tiên. Như vậy, CLB có 72 ngày thuộc diện được bồi thường. Với mức khoảng 13.700 euro mỗi ngày, khoản bồi thường về lý thuyết sẽ vào khoảng 986.000 euro.

Ví dụ cầu thủ lương cố định 5 triệu euro/năm

Giá trị

Lương cố định/năm

5 triệu euro

Mức tương đương/ngày

Khoảng 13.700 euro

Tổng thời gian nghỉ

100 ngày

Thời gian không được FIFA chi trả

28 ngày

Thời gian được tính bồi thường

72 ngày

Khoản bồi thường lý thuyết

Khoảng 986.000 euro

Cơ chế này giúp giảm bớt gánh nặng tài chính cho các CLB khi cầu thủ gặp vấn đề trong thời gian phục vụ đội tuyển. Tuy nhiên, CPP không phải một hình thức “bảo hiểm chấn thương” áp dụng cho mọi trường hợp. Ngưỡng nghỉ hơn 28 ngày và những giới hạn về loại chấn thương, mức lương được tính cùng thời gian chi trả khiến chỉ những ca chấn thương đủ nghiêm trọng mới tạo ra khoản bồi thường từ FIFA.

Với các CLB, điều đó có nghĩa FIFA có thể chia sẻ một phần đáng kể thiệt hại khi mất cầu thủ dài hạn vì đội tuyển, nhưng khoản tiền này không đồng nghĩa toàn bộ chi phí mà đội bóng phải gánh chịu sẽ được hoàn lại.