Man City không sở hữu sân Etihad: Vì sao CLB vẫn có quyền khai thác gần như toàn bộ?

Ít ai nghĩ rằng một trong những sân vận động nổi tiếng nhất Premier League lại bắt đầu như một công trình phục vụ thể thao của thành phố. Sân được xây dựng tại East Manchester để tổ chức Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung 2002, với tổng kinh phí khoảng 112 triệu bảng, trong đó phần lớn đến từ nguồn tiền xổ số quốc gia và nguồn lực công.

Sau Commonwealth Games, công trình được chuyển đổi thành sân bóng đá để Man City sử dụng. Thành phố chi khoảng 22 triệu bảng để tháo đường chạy điền kinh và thực hiện các hạng mục cần thiết, trong khi Man City bỏ thêm khoảng 20 triệu bảng cho các khu vực thương mại như quầy bar, nhà hàng và khu vực tiếp khách doanh nghiệp.

Man City thuê sân trong 250 năm

Man City rời Maine Road và chuyển tới sân City of Manchester Stadium vào tháng 8/2003. Theo báo cáo tài chính của CLB, ngày 5/8/2003, Man City nhận quyền thuê sân trong thời hạn 250 năm. Đây là dạng quyền thuê dài hạn, chứ không phải CLB mua đứt quyền sở hữu sân.

Điều này tạo ra một tình huống khá đặc biệt. Manchester City Council vẫn là chủ sở hữu sân, nhưng Man City có quyền sử dụng công trình trong thời hạn dài hơn rất nhiều so với vòng đời của hầu hết các hợp đồng thuê bất động sản thông thường. CLB đồng thời chịu trách nhiệm đối với hoạt động, bảo trì và các nghĩa vụ gắn với việc khai thác sân.

Vì vậy, xét trên góc độ người hâm mộ, Etihad hoàn toàn có thể được xem là “nhà” của Man City. CLB thi đấu tại đây, tổ chức các hoạt động thương mại và hưởng nguồn thu từ sân. Nhưng nếu đặt câu hỏi “ai là chủ sở hữu tài sản?”, câu trả lời lại là Manchester City Council.

Sự khác biệt này từng trở nên đặc biệt đáng chú ý khi Man City muốn đổi tên sân.

Abu Dhabi không mua sân, nhưng thay đổi hoàn toàn giá trị của nó

Năm 2008, Abu Dhabi United Group trở thành chủ mới của Manchester City. Trong những năm tiếp theo, nguồn lực từ chủ sở hữu mới giúp CLB đầu tư mạnh vào sân vận động và khu vực xung quanh.

Đến năm 2011, sân City of Manchester Stadium chính thức được đổi tên thành Etihad Stadium trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại giữa Man City và Etihad Airways. Man City khi đó vẫn không sở hữu sân. Manchester City Council phải điều chỉnh thỏa thuận thuê để CLB được kiểm soát quyền đặt tên sân.

Theo Guardian, sau quá trình đàm phán, tiền thuê Man City trả cho hội đồng thành phố được nâng lên khoảng 4 triệu bảng mỗi năm, đổi lại CLB được trao quyền kiểm soát naming rights. Điều đó mở đường cho hợp đồng thương mại với Etihad Airways, bao gồm quyền đặt tên sân.

Đây mới là điểm thú vị của câu chuyện: Man City không cần mua sân để biến Etihad thành một phần quan trọng trong mô hình kinh doanh của CLB. Với hợp đồng thuê 250 năm, quyền khai thác và những khoản đầu tư lớn vào sân cũng như khu vực xung quanh, CLB có thể vận hành Etihad gần như một tài sản của mình trong đời sống bóng đá hằng ngày.

Chính Man City cũng gọi Etihad là “nhà” của CLB. Đội bóng chuyển tới đây vào năm 2003, khi sân vẫn mang tên City of Manchester Stadium, trước khi công trình được đổi tên thành Etihad Stadium vào năm 2011.

Vì thế, câu chuyện về Etihad không đơn giản là “Man City có sở hữu sân hay không”. Về pháp lý, CLB không phải chủ sở hữu trực tiếp; nhưng với quyền thuê kéo dài 250 năm và quyền khai thác rộng lớn, Man City vẫn có vị thế rất khác so với một đội bóng chỉ đơn thuần thuê sân để thi đấu.

Etihad vì thế là một ví dụ điển hình cho việc quyền sở hữu và quyền khai thác một sân vận động có thể là hai chuyện hoàn toàn khác nhau.