Giống như chu kỳ một vòng tuần hoàn, sau 56 năm chiếc cúp Henri Delaunay đã quay lại khai sinh ra giải bóng đá vô địch các quốc gia châu Âu, nước Pháp với "phiên bản nâng cấp" từ 16 lên 24 đội lần đầu tiên trong lịch sử.
Kể từ khi người Pháp nảy ra ý tưởng tổ chức một giải đấu chỉ dành riêng cho các quốc gia tại Lục địa già, diễn ra 4 năm một lần, thì VCK EURO (hay tên gọi nguyên thủy là Giải vô địch các quốc gia châu Âu) đồng thời cũng chứng kiến sự thay đổi mạnh mẽ về cả văn hóa xã hội, kinh tế chính trị của các quốc gia trong châu lục ở cả trong lẫn ngoài sân cỏ.
Trong thời kỳ nhiễu nhương đó, VCK EURO chính là bức tranh tương phản đầy sống động nhưng cũng không thiếu những mảng tối về sự thịnh suy của các quốc gia tại Lục địa già trong trong gần sáu thập kỷ qua.
VCK EURO và "người dẫn chuyện" Lịch sử (Kỳ 1)
Nước Pháp và một châu Âu đa văn hóa
Thống kê trung bình, cứ 7 người Pháp thì có một người gốc Phi, Mỹ Latin hoăc châu Á. Ngay tại thủ đô Paris, có đến hai Chinatown (hay Phố Tàu), một tại quận 9 và nơi còn lại ở quận 13 - trước khi là nơi cư trú cho người ngoại tỉnh khi đến Paris.
Bóng đá Pháp có hai số 10 vĩ đại nhất trong lịch sử, Michel Platini và Zinedine Zidane, là niềm cảm hứng để Pháp có hai chức vô địch châu Âu và một lần bước lên đỉnh thế giới.
Năm 1984, Tuyển Pháp vô địch nhờ một Michel Platini toàn năng, ghi bàn trong cả 5 trận đấu và đoạt ngôi Vua phá lưới với 9 bàn - thành tích vô tiền khoáng hậu trong lịch sử các VCK EURO.
Hai năm sau khi giành được World Cup đầu tiên và duy nhất đến lúc này trên sân nhà năm 1998, Pháp đánh bại Italia trong thời gian hiệp phụ để lần thứ hai vô địch châu Âu. Đội trưởng của Pháp năm đó là Didier Deschamps, nhưng Zinedine Yizad Zidane mới được công nhận là thủ lĩnh và biểu tượng của bóng đá Pháp.
Sự khác biệt giữa hai người chính là nguồn gốc.
Michel Platini là niềm tự hào của vùng Jeouf, thuộc Lorraine, phía Bắc nước Pháp. Cả cha và mẹ Platini đều có gốc Italia và bản thân cái họ Platini cũng đậm chất Italia. Thế Chiến thứ Nhất kết thúc không lâu, làn sóng nhập cư từ các thuộc địa ồ ạt đổ về Pháp và ông nội của Platini, Francisco là một trong số đó. Cha của Platini, ông Aldo từng là một cầu thủ chuyên nghiệp, sau khi giải nghệ vừa là nhà toán học, vừa giữ vai trò giám đốc tại đội bóng Nancy-Lorraine - CLB chuyên nghiệp đầu tiên trong sự nghiệp của Michel Platini.
Trong khi đó, giống như tên đệm Yizad đặc trưng Phi, Zinedine Zidane là con của một gia đình nhập cư. Cha mẹ anh, những cư dân sinh sống tại Kabylie, Bắc Algeria đã di cư sang Paris năm 1953, trước khi cuộc Chiến tranh Algerie nổ ra.
Dù vậy, người Pháp chưa bao giờ mảy may không thừa nhận Michel Platini và Zinedine Zidane không phải là những đứa con của mảnh đất hình lục lăng.
Nhưng Tuyển Pháp vô địch châu Âu năm 2000 không chỉ có Zidane là "con lai", mà còn là những Patrick Vieira, người sinh ra tại Dakar, Senegal - nơi nổi tiếng với cuộc đua xe đường trường nguy hiểm nhất thế giới; Lillian Thuram và Christian Karembeu, những người đều sinh ra bên ngoài biên giới Pháp hay Youri Djorkaeff, người gốc Armenia.
Nước Pháp chỉ là ví dụ tiêu biểu cho một châu Âu đa văn hóa, với minh chứng tiêu biểu nhất là tại World Cup 2014, trong 13 đại diện châu Âu thì chỉ có Nga là ĐTQG không có cầu thủ nào sinh ra tại nước ngoài.
Tuy nhiên, có một sự thật không thể chối bỏ, không phải quốc gia châu Âu nào cũng chấp nhận sự "hòa tan" về văn hóa. Đơn cử như Đức, một ĐTQG với đầy đủ những cầu thủ gốc Ba Lan, Thổ Nhĩ Kỳ và Ghana, khi được phỏng vấn vẫn có người không muốn một anh chàng da màu như Jerome Boateng sống bên cạnh nhà mình.
Hay như tại Áo mới đây, việc chính phủ quyết định mở cửa cho hơn 90.000 người tị nạn tràn vào Áo đã tác động mạnh tới tâm lý cử tri Áo và khiến người dân tỏ ra cực kỳ thất vọng.
Trong cuộc bầu cử Tổng thống diễn ra hồi tháng 5 vừa qua, cả châu Âu bị sốc khi lần đầu tiên ứng viên của Đảng Cực hữu bài ngoại lọt vào tới vòng 2 và chiếm thế thượng phong trong cuộc đua trở thành Tổng thống Áo. Trong khi đó, cả hai Đảng thay nhau cầm quyền tại Áo là Xã hội trung tả và Bảo thủ trung hữu đều bị loại trong vòng 1.
Vì nếu điều này thành sự thật, sẽ là lần đầu tiên kể từ sau Thế Chiến thứ Hai, một quốc gia châu Âu có Tổng thống đi theo xu hướng dân tộc chủ nghĩa và bài ngoại.
Cuộc nội chiến Balkan
Những cuộc chính biến đầu những năm 1990 đã tạo ra tấn bi kịch cho một Liên bang Nam Tư cũ hùng mạnh năm xưa.
Sau khi Liên Xô cũ chính thức tan rã năm 1991, các cuộc xung đột sắc tộc giữa các quốc gia trong Liên bang Nam Tư càng trở nên gay gắt hơn, khiến tình hình chính trị và ngoại giao của khu vực leo thang căng thẳng. Đó cũng chính là nguyên nhân khiến Nam Tư bị tước tấm vé tham dự VCK EURO 1992 để trao cho Đan Mạch, đội được vớt nhưng sau đó lại vượt qua tất cả những đối thủ sừng sỏ khác để đăng quang.
Cầu thủ ghi bàn ấn định chiến thắng 2-0 cho Đan Mạch trong trận chung kết với Đức là tiền vệ công Kim Vilfort. Nhưng ít ai biết rằng mùa Hè năm đó cũng là lần cuối cùng Vilfort được nhìn thấy cô con gái Line. Thiên thần nhỏ khi đó mới 7 tuổi nhưng lại mắc phải căn bệnh bạch cầu hiểm nghèo. Vilfort đã hai lần bay đi về giữa Thụy Điển và Đan Mạch, và bàn thắng trong trận chung kết cùng chức vô địch là món quà vô giá mà người cha dành tặng cô con gái xấu số.
Khởi đầu là Slovenia, rồi tới Croatia tuyên bố ly khai khỏi Liên bang Nam Tư và kéo theo những cuộc chiến không ngừng nghỉ tại Croatia, Bosnia & Herzegovina và Kosovo, đã gây ra cái chết cho hơn 100.000 nghìn người và khiến hàng trăm nghìn người khác bị trục xuất khỏi chính quê hương mình và phải chạy tị nạn.
Sau đó, Bosnia & Herzegovina, Serbia, Montenegro và Macedonia cũng lần lượt tuyên bố độc lập nhưng hiện tại mới chỉ có Croatia và Slovenia được kết nạp là thành viên của Liên minh châu Âu (EU). Trong khi đó, đầu năm nay, Kosovo vừa trở thành thành viên thứ 55 trong ngôi nhà chung của LĐBĐ châu Âu (UEFA) và Champions League 2016/17 sẽ là lần đầu tiên có một đội bóng của Kosovo - CLB KF Feronikeli có tên tại vòng loại - đội bóng vẫn được ví như Leicester City của Kosovo.
2004, Hy Lạp, Đỉnh cao và Vực sâu
Mùa Hè 2004 tại Bồ Đào Nha, Hy Lạp tạo nên cơn chấn động lớn nhất trong lịch sử bóng đá châu Âu. Đó mới là lần đầu tiên bóng đá Hy Lạp được tham dự một VCK EURO sau 24 năm, còn trước đó họ mới chỉ hai lần vượt qua vòng loại và thậm chí còn chưa thể kiếm nổi dù chỉ một trận thắng. Nhưng bỏ qua tất cả những con số thống kê, Hy Lạp cứ lầm lỳ tiến đến ngôi vô địch.
Có vé qua vòng bảng chỉ do ghi được nhiều bàn thắng hơn đội đứng thứ ba Tây Ban Nha, hiệu số bàn thắng - bại của Hy Lạp kém nhất trong số 8 đội tại tứ kết.
Thế nhưng một Hy Lạp khù khờ, ngu ngơ đã hạ sát cả Pháp, CH Czech và luồn "nhát dao kết liễu" vào mạng sườn Bồ Đào Nha trong trận tái đấu. Ba trận đấu, Hy Lạp ghi tổng cộng ba bàn và quan trọng nhất là không để lọt lưới. Và cả ba bàn thắng của họ đều được ghi bằng đầu. Trước giải, các nhà cái đặt cửa vô địch cho Hy Lạp là 1 ăn 80.
Khi chiếc cúp Henri Delaunay được các cầu thủ rước về thủ đô Athens, đã có hơn chục nghìn CĐV ra đón những người hùng dân tộc. Hơn 100.000 CĐV đã tụ tập tại SVĐ quốc gia Panathenaic - nơi tổ chức kỳ Olympic hiện đại đầu tiên năm 1896, đồng thanh hát vang quốc ca và hô vang khẩu hiệu "Chúa là người Đức" để tôn vinh HLV Otto Rehhagel - kiến trúc sư trưởng trong chiến tích vĩ đại của bóng đá Hy Lạp.
Nhưng đêm huyền diệu tại Lisbon cũng là điểm sáng cuối cùng của đất nước Hy Lạp, không chỉ trên bình diện bóng đá hay thể thao mà còn là cả xã hội.
Năm 2009, chính phủ Hy Lạp tuyên bố không còn khả năng chi trả khoản nợ công khổng lồ, gây ra cuộc biểu tình phản đối chính sách "thắt lưng buộc bụng" của hàng nghìn người dân Hy Lạp, cũng như khiến cả cộng đồng Đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) điêu đứng.
Và dù đã nhận được gói cứu trợ quốc tế trị giá 300 tỷ euro, khoản nợ của đất nước so với tổng thu nhập quốc dân của Hy Lạp vẫn cao hơn tới 180%. Đà suy thoái kéo nền kinh tế của quốc gia này thụt lùi ghê gớm, làm tỷ lệ thất nghiệp trên toàn đất nước tăng gấp 3 lần và trung bình cứ hai thanh niên Hy Lạp thì có một người không có việc làm.
Một châu Âu khủng hoảng
Năm 2012, lần thứ hai trong lịch sử có hai quốc gia cùng đứng ra tổ chức một vòng chung kết EURO, sau Thụy Sỹ và Áo năm 2008, đến lượt Ba Lan và Ukraine bắt tay nhau. Đó cũng là lần thứ hai liên tiếp, Tuyển Tây Ban Nha giành chức vô địch.
Giải đấu đó, có duy nhất một trận Tây Ban Nha không thể ghi được bàn thắng trong thời gian đá chính, đó là trận bán kết gặp Bồ Đào Nha. Cuộc phiêu lưu của Bồ Đào Nha kết thúc khi Cesc Fabregas thực hiện thành công cú đá quyết định trong loạt luân lưu.
Thành phố Donbass khi đó được chọn là nơi tổ chức trận bán kết căng như dây đàn giữa hai người anh em cùng thuộc bán đảo Iberia. Và chẳng ai ngờ rằng, chỉ hai năm sau thôi Donbass lại biến thành chiến trường đẫm máu giữa lực lượng ly khai có vũ trang với quân đội Ukraine.
Cuộc xung đột khi đó không chỉ khiến hơn 9.000 người thiệt mạng, mà còn mở đầu cho cuộc khủng hoảng trầm trọng đang hoành hành trên khắp châu Âu. Kinh tế châu Âu đi xuống nghiêm trọng, đồng euro sụt giá thê thảm, nợ công tại Hy Lạp, cuộc khủng hoảng di cư và mới nhất là kịch bản Brexit có thể xảy ra khiến cho xã hội châu Âu dường như đang đi vào bế tắc và không thể tìm ra cách giải quyết.
Bình luận
Bên cạnh phong độ hủy diệt trên sân Rod Laver Arena, tay vợt 38 tuổi còn gây chú ý với tiết lộ đầy thú vị về "mối nhân duyên" kéo dài 20 năm với một cây sung trong vườn bách thảo Melbourne – nơi giúp anh tìm lại sự cân bằng để hướng tới kỷ lục 25 Grand Slam.
Trước thềm World Cup, danh sách những ngôi sao bóng đá Anh có thu nhập "khủng" nhất đã được hé lộ. Đáng chú ý, bảng xếp hạng này còn xuất hiện cả những gương mặt đang bị thất sủng.
Cucine Lube Civitanova tiếp tục khẳng định sức mạnh tại bảng E Champions League nam khi giành chiến thắng thuyết phục 3-0 ngay trên sân của PGE Projekt Warszawa ở lượt trận thứ ba.
Số 5 thế giới Elena Rybakina đã thể hiện phong độ ấn tượng trong vòng đầu tiên và vẫn là ứng cử viên chiến thắng sáng giá nhất trước Varvara Gracheva.
Trước trận tranh hạng Ba VCK U23 châu Á 2026, Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC) nhấn mạnh U23 Việt Nam và U23 Hàn Quốc cần nhanh chóng quên đi những thất bại ở bán kết để hướng tới cái kết tích cực cho chiến dịch của mình.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông Indonesia Masters năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông Indonesia Masters năm 2026 mới nhất.
Lịch thi đấu, trực tiếp quần vợt Úc mở rộng năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải tennis Australian Open năm 2026 mới nhất.
Dưới đây là bản dịch đầy đủ cập nhật DTCL 16.3, phiên bản cập nhật mới nhất của Đấu Trường Chân lý mùa 16.
Trước cuộc đối đầu U23 Việt Nam ở trận tranh hạng Ba U23 châu Á 2026, HLV Lee Min-sung thẳng thắn chỉ ra những hạn chế của U23 Hàn Quốc, đặc biệt là vấn đề ghi bàn.
Không thể vào chung kết U23 châu Á 2026, U23 Việt Nam bước vào trận tranh hạng Ba với U23 Hàn Quốc bằng tinh thần chiến đấu và khát khao cống hiến, như lời khẳng định mạnh mẽ từ HLV Kim Sang Sik.
Bản cập nhật 26.2 tập trung điều chỉnh các tướng đang quá mạnh sau 26.1, đồng thời hỗ trợ những lựa chọn gặp khó khăn trong mùa giải 2026.
Dù mục tiêu số 1 là Giannis Antetokounmpo, nhưng Miami Heat hoàn toàn có thể chuyển hướng sang Zion Williamson như một giải pháp tức thời để cải thiện thứ hạng.
Cú đấm hạ gục Daniel Dubois ở trận thống nhất đai hạng nặng boxing thế giới vào tháng 7/2025 của Oleksandr Usyk được chọn là "Cú đấm knock-out của năm".
Phong độ ấn tượng của Jannik Sinner ở các vòng đầu cho thấy anh dễ dàng vượt qua James Duckworth tại giải quần vợt Úc mở rộng 2026.
Naomi Osaka suýt thua Ruzic ở vòng đầu tiên và phải hết sức cẩn trọng trước Sorana Cirstea tại vòng 2 đơn nữ của giải quần vợt Úc mở rộng 2026.
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Levante vs Elche thuộc vòng 21 La Liga - giải VĐQG Tây Ban Nha.
Chuyên gia của La Gazzetta dello Sport đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Inter Milan vs Pisa thuộc vòng 22 Serie A - VĐQG Italia 2025/26.
Khả năng Taylor Fritz thắng trắng ở giai đoạn đầu, nhưng sức bền bị đặt dấu hỏi ở những set cuối khi số 9 thế giới đối đầu với Vít Kopřiva.
Không chỉ phục hận thành công món nợ tại Korea Masters, chiến thắng quả cảm sau 2 ván đấu còn giúp Thùy Linh chính thức góp mặt tại tứ kết và chắc chắn nhận mức tiền thưởng ấn tượng.
Chuỗi thành tích bết bát khiến New York Knicks buộc phải tính đến phương án trao đổi Karl-Anthony Towns, siêu sao đang có giá trị nhất trong đội hình.
Jessica Pegula đã tạo dấu ấn tại giải Úc mở rộng với chiến thắng áp đảo trước McCartney Kessler chỉ trong 58 phút hôm thứ Năm, nhưng thừa nhận cảm xúc lẫn lộn với người bạn đánh đôi của mình.
Số 2 thế giới WTA Iga Swiatek không hề hoàn hảo ở vòng đầu tiên nhưng sẽ tiếp tục tiến về phía trước tại Melbourne, khi gặp Marie Bouzkova.
Trận tranh hạng Ba giữa U23 Việt Nam và U23 Hàn Quốc không quyết định tấm vé hay danh hiệu lớn, nhưng lại là phép thử quan trọng về tâm thế và vị thế của hai nền bóng đá.
Dù đang có mùa giải thăng hoa nhất sự nghiệp, Deni Avdija vẫn cảm thấy thất vọng vì liên tục trở thành tâm điểm chỉ trích chính trị thay vì được ghi nhận tài năng trên sân bóng.
Belinda Bencic kéo dài khởi đầu mùa giải hoàn hảo và sẵn sàng chấm dứt chuỗi trận vòng loại đáng khen ngợi của Nikola Bartunkova.
Sức mạnh tập thể và dấu ấn của HLV Kim Sang Sik giúp U23 Việt Nam được truyền thông Hàn Quốc đánh giá cao trước trận tranh hạng Ba VCK U23 châu Á 2026, nhưng hàng phòng ngự đang đối mặt với nhiều rủi ro.
Tyson Fury vừa chốt thời điểm thượng đài sau khi rút lại quyết định giải nghệ. Cựu vô địch boxing hạng nặng thế giới đang có 3 đối thủ để lựa chọn so găng.
Dù có khởi đầu áp đảo, nhà đương kim vô địch Madison Keys đã trải qua những giây phút thăng trầm đầy kịch tính trước Ashlyn Krueger tại vòng 2 Úc mở rộng 2026.
Theo ESPN, sự thất vọng về cái tôi và ảnh hưởng của LeBron James từng khiến Jeanie Buss cân nhắc nghiêm túc việc không gia hạn, thậm chí trao đổi siêu sao này sang Clippers vào năm 2022.
Báo cáo Deloitte Football Money League 2026 chứng kiến MU rơi xuống vị trí thấp nhất lịch sử, trong khi Real Madrid trở thành CLB đầu tiên cán mốc doanh thu 1 tỷ euro.
Max Holloway tiết lộ mong muốn tạo "khoảnh khắc BMF" lên Charles Oliveira tại UFC 326, dù biết các HLV sẽ không ủng hộ ý tưởng này.
U23 châu Á 2026 không mở ra suất lên tuyển một cách tự động, nhưng đủ để HLV Kim Sang Sik cân nhắc cơ hội cho lứa U23 ở ĐT Việt Nam.
Tỏa sáng với cú đúp vào lưới Slavia Praga, Fermin López chính thức vượt mặt các đàn anh để dẫn đầu danh sách ghi bàn cho Barcelona tại Champions League mùa này.
Dalton Knecht đang đối mặt với nguy cơ bị Los Angeles Lakers đẩy đi trong tương lai gần khi không thể tìm được chỗ đứng dưới thời HLV JJ Redick và giá trị chuyển nhượng sụt giảm nghiêm trọng.
Justin Gaethje khẳng định mức thù lao của anh tại UFC 324 không hề tăng dù UFC bước vào kỷ nguyên Paramount+ với hợp đồng 7,7 tỷ USD, làm dấy lên tranh cãi lớn về vấn đề lương võ sĩ.
Khoảng cách đẳng cấp hiện rõ khi Novak Djokovic đối đầu với Francesco Maestrelli đang có phong độ cao ở giải quần vợt Úc mở rộng 2026.
Số 4 thế giới Amanda Anisimova tiếp tục phong độ ấn tượng tại Grand Slam với chiến thắng trước Waltert, một điềm xấu cho Katerina Siniakova.
Vị vua áo đen người Kuwait Abdullah Al Jamali, người mới rút đúng 1 thẻ đỏ trong sự nghiệp, được AFC giao bắt chính trận tranh hạng Ba U23 châu Á 2026 giữa U23 Việt Nam vs U23 Hàn Quốc.
Ghi bàn mở tỷ số trong chiến thắng 3-0 trước U23 Việt Nam, hậu vệ Peng Xiao cho biết anh đã cảm nhận được cơ hội từ trước và cho rằng những điều chỉnh chiến thuật hợp lý đã giúp U23 Trung Quốc giành vé vào chung kết U23 châu Á.
Sự nổi bật trên sân khấu lớn mang lại lợi thế cho số 7 thế giới Ben Shelton khi anh chạm trán với niềm hy vọng của nước chủ nhà Dane Sweeny.