Bùng nổ Esports tại Trung Quốc trở thành động lực tiêu dùng mới
Dưới ánh sáng rực rỡ của sân khấu, một màn hình tròn lớn theo dõi từng động tác trong trận đấu theo thời gian thực. Hàng ngàn khán giả cùng lúc nghiêng người về phía trước, vỡ òa trong những tiếng reo hò khi các tuyển thủ thực hiện những pha xử lý quyết định. Cảm giác này quen thuộc với bất kỳ người hâm mộ thể thao nào – nhưng đấu trường ở đây là một màn hình kỹ thuật số, và các tuyển thủ cầm bàn phím thay vì gậy hockey hay gậy bóng chày.
Những cảnh tượng như vậy đang trở thành hình ảnh thường thấy tại các giải đấu Esports tại Trung Quốc. Ngành công nghiệp mới nổi này đã vượt ra ngoài giới hạn của một sở thích đặc thù, phát triển thành một hình thức giải trí chính thống và là một phần của văn hóa giới trẻ.
Trong quá trình phát triển, Esports đã tạo ra những mô hình tiêu dùng mới, từ du lịch đến phần cứng chuyên dụng, và trở thành một phần năng động của nền kinh tế kỹ thuật số của đất nước.
Với các nền tảng livestream, các giải đấu chuyên nghiệp và sự mở rộng không ngừng ra nước ngoài, ngành công nghiệp Esports ngày càng được coi là một hệ sinh thái thương mại thay vì một hiện tượng lạ mắt ở Trung Quốc.
Thị trường Esports Trung Quốc phát triển mạnh mẽ
Vào năm 2025, ngành công nghiệp Esports của Trung Quốc đã tạo ra 29,33 tỷ nhân dân tệ (khoảng 4,19 tỷ USD) doanh thu, tăng 6,4% so với năm trước. Cộng đồng người dùng của Esports tại Trung Quốc hiện đã vượt qua 495 triệu người, nhiều hơn cả dân số của một số quốc gia.
Ngành công nghiệp Esports của Trung Quốc đã phát triển thành một trong những hệ sinh thái matuur và có ảnh hưởng nhất thế giới, đưa Trung Quốc trở thành một trong những quốc gia dẫn đầu trong lĩnh vực này, theo lời của Mike McCabe, giám đốc điều hành của Esports World Cup Foundation.
Từ màn hình đến sân vận động
Động lực phát triển của ngành đã được thể hiện rõ rệt vào ngày 8 tháng 11, khi trận chung kết của King Pro League (KPL) 2025 - một trong những giải đấu quan trọng của trò chơi nổi tiếng Honor of Kings - được tổ chức tại Sân vận động Quốc gia Bắc Kinh, nơi từng là địa điểm chính của Thế vận hội 2008.
Hơn 62.000 khán giả đã tham dự trực tiếp, lập kỷ lục Guinness về số lượng khán giả đông nhất trong một sự kiện Esports. Hơn 85% trong số đó đã đến từ các thành phố ngoài Bắc Kinh, với một số người còn bay từ Malaysia và Australia, biến trận đấu Esports thành một lý do để du lịch tới một thành phố nước ngoài.
Những sự kiện như vậy chứng tỏ rằng Esports đang thay đổi thói quen tiêu dùng ở đô thị. Theo một báo cáo ngành được Hiệp hội Âm thanh và Xuất bản Kỹ thuật số Trung Quốc công bố, chuỗi giá trị Esports của Trung Quốc hiện đã bao gồm phát triển game, tổ chức giải đấu, các nền tảng livestream, câu lạc bộ Esports chuyên nghiệp và các hợp tác liên ngành.
Các thành phố đăng cai các sự kiện lớn như Thượng Hải, đặc biệt, đã trở thành điểm đến thu hút fan hâm mộ, thương hiệu và khách du lịch. Vào tháng 9 năm 2025, Valve, nhà phát hành game nổi tiếng, đã xác nhận Dota 2's International 2026 sẽ được tổ chức tại Thượng Hải, biến nơi đây thành thành phố duy nhất ngoài Seattle được đăng cai sự kiện Esports huyền thoại này nhiều lần.
Tác động lan tỏa ngoài đấu trường
Tác động của Esports không chỉ dừng lại ở các đấu trường. Trên các nền tảng mua sắm trực tuyến dành cho giới trẻ, việc tìm kiếm "Esports" dẫn đến vô số các sản phẩm như bàn phím cơ, tai nghe, hệ thống làm mát và máy tính được lắp ráp riêng biệt.
“Ngành cần phải vượt ra ngoài mô hình duy nhất là khai thác sự phổ biến trực tuyến, và nên chủ động khám phá các mô hình ngoại tuyến mới như kết hợp Esports với du lịch, hoặc với các ngành công nghiệp văn hóa sáng tạo,” Fan Wei, giám đốc của Juye Esports cho biết.
Mục tiêu quốc tế và phát triển ra ngoài khu vực
Tham vọng của ngành Esports Trung Quốc cũng đang ngày càng mở rộng ra thế giới. Dữ liệu ngành cho thấy các game và giải đấu Esports phát triển từ Trung Quốc đang thu hút sự chú ý từ các quốc gia ngoài khu vực Đông Á và Đông Nam Á, mở rộng ảnh hưởng sang cả Mỹ Latinh.
Các sự kiện hàng đầu hiện tại đã thu hút lượng người xem quốc tế cao hơn 4 triệu người cho một trận đấu, cho thấy Trung Quốc không chỉ đang nhập khẩu văn hóa game toàn cầu mà còn đang xuất khẩu chính nền văn hóa game của mình.
Thách thức phía trước
Esports đã chứng minh rằng nó có thể thu hút đám đông, vốn đầu tư và sự chú ý. Tuy nhiên, liệu nó có thể trưởng thành thành một ngành công nghiệp ổn định, hội nhập toàn cầu hay không, sẽ phụ thuộc ít hơn vào sự hào nhoáng mà vào sự phát triển chất lượng cao. Mặc dù các màn hình có thể là ảo, nhưng thách thức phía trước là thực tế.
Các chuyên gia trong ngành cho rằng, hiện tại Esports đang ở giữa một điểm khó xử: không còn là một subculture (văn hóa phụ), nhưng cũng chưa trở thành một môn thể thao chính thức.
Một vấn đề lớn là sự phân mảnh. Khác với bóng đá hay bóng rổ, Esports thiếu một bộ quy tắc thống nhất toàn cầu. Các định dạng giải đấu, tiêu chuẩn kỹ thuật và cấu trúc quản trị khác nhau rất nhiều tùy theo khu vực, nhà phát triển và nhà phát hành, điều này khiến nỗ lực xây dựng các giải đấu quốc tế bền vững hoặc tài sản trí tuệ toàn cầu trở nên phức tạp.
“Không có sự hội tụ, Esports sẽ vẫn chỉ là một mớ sự kiện phổ biến thay vì một hệ thống thể thao toàn cầu thống nhất,” Wang Chenfan, giám đốc điều hành của Hero Esports có trụ sở tại Thượng Hải nhận xét.
Sự bền vững thương mại là một vấn đề khác. Các câu lạc bộ nhỏ gặp khó khăn trong việc tồn tại trong một thị trường mà nhiều người miêu tả là “người chiến thắng lấy hết,” nơi doanh thu, tài trợ và sự chú ý chảy về một số đội ngũ hàng đầu.
“Đối với nhiều tuyển thủ chuyên nghiệp, livestreaming và các hợp đồng tài trợ vẫn là nguồn thu nhập đáng tin cậy hơn là lương cố định, điều này không phải là dấu hiệu của một ngành công nghiệp trưởng thành,” Fan Wei nói.
Phát triển tài năng: Thách thức tinh tế hơn
Việc phát triển tài năng trong Esports là một thách thức tinh tế hơn. Mặc dù có những quan niệm phổ biến, việc trở thành một game thủ chuyên nghiệp yêu cầu phản xạ, sự phối hợp và sức bền xuất sắc, được củng cố bởi nhiều năm huấn luyện bài bản và sự hỗ trợ từ đội ngũ.
“Hầu hết các tài năng tiềm năng đều không thể vượt qua được giai đoạn thử nghiệm,” Yang Shaoqing, người sáng lập một câu lạc bộ Esports cho biết.
Mặc dù còn nhiều thử thách, Tang Jiajun, phó chủ tịch của Hiệp hội Âm thanh và Xuất bản Kỹ thuật số Trung Quốc, tỏ ra lạc quan về triển vọng của ngành: "Với nỗ lực kết hợp của tất cả các bên liên quan, ngành Esports Trung Quốc đang ở vị trí tốt để phát triển bền vững, khỏe mạnh và lâu dài trong một hệ sinh thái mở, được điều chỉnh tốt và có trật tự."
