Gen Z và bước ngoặt nghề nghiệp: Khi Esports vượt qua định kiến truyền thống

Trong nhiều năm, Esports từng bị xem là một “cuộc chơi tuổi trẻ” – nơi đam mê thường va chạm với hoài nghi. Nhưng những con số mới nhất từ nghiên cứu toàn cầu của Logitech G cho thấy bức tranh đã thay đổi đáng kể: thể thao điện tử không còn chỉ là sân chơi giải trí, mà đang trở thành một lựa chọn nghề nghiệp nghiêm túc trên phạm vi toàn cầu.

Khảo sát thực hiện với 18.000 người tại 12 quốc gia ghi nhận gần 8% người tham gia cho biết họ sẽ cân nhắc trở thành game thủ chuyên nghiệp nếu có cơ hội bắt đầu lại sự nghiệp. Tỷ lệ này thậm chí vượt qua nhiều nghề truyền thống như chính trị gia hay tay đua chuyên nghiệp. Đáng chú ý, Gen Z dẫn đầu làn sóng quan tâm với 15% lựa chọn Esports là nghề mơ ước, cao hơn Millennials (10%), Gen X (7%) và Baby Boomers (3%).

Con số ấy phản ánh một sự dịch chuyển thế hệ rõ rệt: 54% người được hỏi trên toàn cầu xem Esports là con đường nghề nghiệp hợp pháp, trong đó mức đồng thuận tăng lên 67% ở Gen Z. Những thị trường như Brazil, Hàn Quốc hay Trung Quốc thể hiện mức độ chấp nhận cao, trong khi một số quốc gia châu Âu vẫn giữ thái độ dè dặt.

Sự thay đổi nhận thức này song hành với tốc độ mở rộng khán giả. Chung kết thế giới 2024 của League of Legends đạt đỉnh 50 triệu lượt xem toàn cầu. Tại Bắc Kinh, trận chung kết KPL 2025 của Honor of Kings thu hút hơn 62.000 khán giả trực tiếp – con số không thua kém nhiều sự kiện thể thao truyền thống. Năm 2024, tổng lượng khán giả Esports toàn cầu chạm mốc 611 triệu người và được dự báo đạt 641 triệu vào cuối 2025.

Đằng sau sự bùng nổ đó là dòng tiền ngày càng lớn. Ngành công nghiệp Esports hiện được định giá khoảng 2,1 tỷ USD và có thể tăng lên 7,5 tỷ USD vào năm 2030, chủ yếu nhờ tài trợ thương hiệu. Trong khi đó, thị trường game toàn cầu dự kiến đạt 197 tỷ USD trong năm 2025, tăng 7,5% so với cùng kỳ. Esports không còn là một nhánh phụ, mà đang trở thành trụ cột quan trọng trong hệ sinh thái giải trí số.

Tuy nhiên, con đường chuyên nghiệp vẫn đầy thách thức. Rủi ro tài chính, mức độ cạnh tranh khốc liệt và sự thiếu ủng hộ từ gia đình – xã hội là ba rào cản lớn nhất được người tham gia khảo sát nêu ra. Khác với bóng đá hay bóng rổ, nơi hệ thống đào tạo đã được chuẩn hóa hàng chục năm, Esports vẫn đang hoàn thiện khung đào tạo, cơ chế minh bạch thu nhập và lộ trình phát triển dài hạn cho vận động viên.

Ở cấp độ thể chế, câu chuyện Esports tiến gần hơn tới Olympic tiếp tục được bàn luận. Ủy ban Olympic Quốc tế vẫn duy trì cam kết tổ chức Olympic Esports Games, dù sự kiện đầu tiên đã bị trì hoãn. Công chúng chia rẽ quan điểm: gần một nửa Gen Z ủng hộ việc đưa Esports vào Olympic chính thức, trong khi thế hệ lớn tuổi thận trọng hơn. Dù còn tranh cãi, Esports đã vượt qua một số môn truyền thống trong bảng xếp hạng mức độ quan tâm của công chúng đối với các môn thể thao mới.

Từ góc nhìn ngành công nghiệp, Derek Perez – phụ trách truyền thông gaming của Logitech G – nhận định Esports đã phát triển thành một lực lượng văn hóa toàn cầu, mở ra cơ hội trong công nghệ, sáng tạo nội dung và nghề nghiệp hiệu suất cao. Trong hơn hai thập kỷ, Logitech G đã đồng hành cùng các đội tuyển, giải đấu và hệ sinh thái bán chuyên, đồng thời đầu tư vào thiết bị chuyên dụng như dòng PRO X2 SUPERSTRIKE nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thi đấu đỉnh cao.

Nhìn tổng thể, Esports đang bước vào giai đoạn được xem là “thời kỳ chín muồi”: khán giả tăng trưởng, tính chính danh được củng cố và tham vọng nghề nghiệp lan rộng trong giới trẻ. Từ một sở thích bị nghi ngờ, thi đấu game giờ đây đã trở thành lựa chọn sự nghiệp có cơ sở dữ liệu, dòng tiền và hạ tầng hỗ trợ rõ ràng.

Câu hỏi không còn là “Esports có phải nghề thật hay không?”, mà là: hệ sinh thái này sẽ phát triển bền vững đến đâu khi thế hệ Gen Z – những người xem game là một phần bản sắc – bước vào trung tâm thị trường lao động toàn cầu.