Magnus Carlsen: Cờ vua “sinh ra cho kỷ nguyên số”

Cờ vua – một trong những trò chơi trí tuệ lâu đời nhất thế giới – đang bước vào một chương mới khi lần đầu tiên góp mặt tại Esports World Cup. Với tổng giải thưởng lên tới 1,5 triệu USD, giải đấu năm 2025 đánh dấu bước giao thoa rõ rệt giữa cờ vua truyền thống và thế giới thể thao điện tử hiện đại.

Chia sẻ với CNN trước thềm giải đấu, đại kiện tướng người Na Uy Magnus Carlsen – nhà vô địch thế giới 5 lần – cho rằng sự kết hợp này là bước tiến tự nhiên của môn thể thao trí tuệ hàng trăm năm tuổi.

“Tôi nghĩ đây là một khoảnh khắc rất lớn đối với cờ vua,” Carlsen nói. “Trong vài năm gần đây, cờ vua ngày càng dịch chuyển lên môi trường trực tuyến, đặc biệt là trong giai đoạn đại dịch khi các giải đấu trực tiếp không thể tổ chức.”

Làn sóng mới của cờ vua

Sự bùng nổ trở lại của cờ vua trong những năm gần đây đã được ghi nhận rộng rãi. Một phần đến từ việc các nền tảng online phát triển mạnh trong thời kỳ COVID-19, và một phần nhờ sức hút từ văn hóa đại chúng, đặc biệt là series đình đám của Netflix The Queen’s Gambit.

Sau giai đoạn đó, cờ vua nhanh chóng tăng tốc trên các nền tảng kỹ thuật số và giờ đây chính thức xuất hiện tại Esports World Cup – giải đấu game quy mô lớn được tổ chức tại Riyadh, Saudi Arabia.

Giải đấu này ra mắt lần đầu năm 2024 và nhanh chóng trở thành sự kiện Esports toàn cầu, quy tụ các đội tuyển chuyên nghiệp, nhà phát hành game và người hâm mộ trong chuỗi sự kiện kéo dài tám tuần.

Năm 2025, cờ vua chính thức được đưa vào hệ thống thi đấu với định dạng mới hướng tới khán giả Esports – nhanh, kịch tính và dễ theo dõi hơn.

Khi các đội Esports chiêu mộ kỳ thủ

Việc cờ vua gia nhập Esports World Cup cũng kéo theo một xu hướng mới: các tổ chức Esports bắt đầu ký hợp đồng với những kỳ thủ hàng đầu thế giới.

Một trong những thương vụ đáng chú ý nhất đến từ Team Liquid – tổ chức Esports hàng đầu thế giới – khi chiêu mộ chính Magnus Carlsen, người đang giữ vị trí số 1 thế giới và được nhiều người xem là kỳ thủ vĩ đại nhất mọi thời đại.

Carlsen cũng đồng thời giữ vai trò đại sứ cho Esports World Cup.

“Các giải đấu online ngày càng lớn và tôi cảm thấy việc xuất hiện tại những sự kiện lai giữa online và offline như thế này chính là bước phát triển tiếp theo của cờ vua,” anh nói.

Cờ vua tốc độ cao cho khán giả Esports

Dù nhiều kỳ thủ vẫn muốn giữ lại hình thức cờ vua truyền thống trên bàn cờ, sự phát triển của nền tảng trực tuyến đã kéo theo nhiều thay đổi về định dạng thi đấu.

Đối với Esports World Cup, ban tổ chức đã giới thiệu format 10+0 – mỗi kỳ thủ có 10 phút cho toàn bộ ván đấu và không có thời gian cộng thêm.

Nhịp độ nhanh này khiến các ván cờ trở nên căng thẳng hơn, đồng thời tăng khả năng xảy ra sai lầm khi các kỳ thủ phải chạy đua với thời gian.

Dù khá khác biệt so với cờ vua truyền thống, Carlsen cho rằng định dạng này lại rất phù hợp với thời đại số.

“Điều thú vị là cờ vua vừa là một trò chơi cổ xưa, vừa mang tính analog,” anh nói. “Nhưng đồng thời nó cũng giống như được sinh ra cho kỷ nguyên kỹ thuật số vì rất dễ chuyển đổi sang nền tảng online.”

Theo Carlsen, phần lớn thời gian luyện tập của anh hiện nay đều diễn ra trên màn hình – từ điện thoại, máy tính đến máy tính bảng.

“Thậm chí đôi khi khi đến các giải đấu trực tiếp, tôi cảm thấy bàn cờ vật lý hơi lạ vì mình đã quen nhìn mọi thứ trên màn hình.”

Thế hệ khán giả mới

Dù FIDE vẫn được xem là cơ quan quản lý chính của cờ vua truyền thống, tổ chức này cũng bày tỏ sự ủng hộ với sự phát triển của cờ vua trong hệ sinh thái Esports.

Theo CEO Emil Sutovsky, FIDE đã tham gia thảo luận với ban tổ chức Esports World Cup từ giai đoạn đầu, trước khi nền tảng Chess.com trở thành đối tác chính để tổ chức các trận đấu.

Trong những năm gần đây, Chess.com được xem là một trong những động lực lớn nhất thúc đẩy cờ vua online, cho phép người chơi ở bất kỳ đâu trên thế giới có thể luyện tập và thi đấu chỉ với kết nối internet.

Carlsen cho rằng chính các nền tảng kỹ thuật số đã mở ra một thế hệ khán giả hoàn toàn mới cho cờ vua.

“Thật tuyệt khi chúng ta sống trong thời đại số, nơi thông tin rất dễ tiếp cận,” anh nói.

“Các engine phân tích giúp người xem hiểu ván cờ đang diễn ra thế nào. Điều đó khiến cờ vua bớt ‘bí ẩn’ hơn và dễ tiếp cận hơn với người hâm mộ.”

Những công cụ này cũng giúp người chơi cải thiện kỹ năng nhanh hơn – đặc biệt là thế hệ trẻ.

“Ngày nay trẻ em trở nên rất mạnh ở độ tuổi rất sớm. Các kỳ thủ trẻ đạt danh hiệu đại kiện tướng ngày càng sớm hơn, và khán giả cũng trẻ hơn, kỹ thuật số hơn. Đây thực sự là thời điểm rất thú vị cho cờ vua.”