Người Mông Cổ là dân tộc thiện chiến bậc nhất lịch sử, chẳng thế mà có câu "Vó ngựa Mông Cổ đi tới đâu, cỏ chết đến đấy". Dân tộc du mục này sống trên lưng ngựa, chiến đấu trên lưng ngựa và cũng ăn ngủ trên lưng ngựa. Để phát huy tối đa khả năng của những chiến binh, người Mông Cổ đã phát triển ra loại cung tên đặc chế dành riêng cho kỵ binh của mình: những chiếc cung ngắn (đoản cung Mông Cổ).
Thiết kế độc đáo của cung tên Mông Cổ
Trong ngôn ngữ thiết kế của vũ khí, cung tên phải đảm bảo được yếu tố bắn xa để có thể phát huy tối đa những lợi thế mà món vũ khí này đem lại. Do đó, cánh cung truyền thống thường được thiết kế dài, dày và nặng. Loại cung tên nổi tiếng nhất phải kể đến trường cung Anh Quốc với tầm bắn có thể lên đến hàng trăm mét. Nếu tầm bắn cung tên quá ngắn, cung thủ không thể hỗ trợ được cho bộ binh giành được lợi thế, đó là nguyên tắc hoàn toàn chính xác của mọi đội quân trên thế giới.
Tuy nhiên, đối với đội quân chỉ toàn kỵ binh như Mông Cổ, trường cung không phải là lựa chọn tốt. Cánh cung quá dài sẽ gây vướng víu trên lưng ngựa, chưa kể đến số lượng mũi tên lớn, nặng và cồng kềnh đi theo trường cung cũng sẽ khiến cho ngựa chiến mau kiệt sức.
Để giải quyết yếu tố này, bậc thầy quân sự Thành Cát Tư Hãn đã thức trắng nhiều đêm để tìm cách cải tổ đội kỵ binh vốn mỏng giáp này.
Thay vì cố gắng tìm cách trang bị giáp dày cho đội kỵ binh, Thành Cát Tư Hãn quyết định giữ lại yếu tố mỏng nhẹ của giáp kỵ binh để duy trì sự linh hoạt vốn có của nó. Bên cạnh đó, ông cũng cải tiến lại chiếc cung tên đi săn truyền thống thành chiếc cung ngắn sử dụng trên chiến trường.

Cung tên Mông Cổ do Thành Cát Tư Hãn phát triển ngắn và nhẹ hơn rất nhiều so với các loại cung tên truyền thống khác
Với thiết kế mới, dù chỉ bắn được ở cự ly ngắn, những chiếc cung tên này lại dễ dàng được mang trên lưng ngựa, cùng với khả năng bắn, nạp nhanh, linh hoạt. Nhờ thế, các cung kỵ Mông Cổ đã trở thành đội quân bất khả chiến bại.
Yếu tố chiến thuật của cung kỵ Mông Cổ
Nếu như ở những đội quân khác, bộ binh luôn chiếm tỉ lệ cao hơn rất nhiều so với những kỵ binh, vốn chỉ là những quý tộc cấp thấp thì ở Mông Cổ, kỵ binh là đơn vị cốt yếu. Do lối sống du mục, văn hóa Mông Cổ gắn liền với lưng ngựa, từ già đến trẻ, từ đàn ông đến phụ nữ, ai cũng gắn bó với ngựa.

Những hiệp sĩ châu Âu với bộ giáp sắt nặng giúp họ trở thành những hung thần chiến trường
Ngựa Mông Cổ vốn là ngựa thảo nguyên, nên sức vóc và cơ bắp không thể to khỏe như loại ngựa nuôi nhốt của các trại huấn luyện ngựa châu Âu. Bù lại, ngựa thảo nguyên lại rất linh hoạt và dẻo dai, chịu đựng thời tiết tốt.
Chính vì thể hình ngựa nhỏ, gầy, Thành Cát Tư Hãn không đầu tư giáp nặng cho cả ngựa và các chiến binh. Thay vào đó, ông tìm cách giảm tải tối đa cho đại đa số các chiến mã. Loại giáp của Mông Cổ được thiết kế với những chất liệu nhẹ hơn như gỗ và tre. Thậm chí với những đội quân cấp thấp, rơm rạ cũng có thể được đặc chế thành giáp. Từ đó, đội kỵ binh giáp nhẹ, cung, tên nhẹ ra đời.
Nhờ vào tải trọng ít, kỵ binh Mông Cổ rất dễ tăng tốc, quay đầu nhanh hơn so với kỵ binh giáp nặng của châu Âu vốn chỉ mạnh mẽ mỗi khi tấn công. Chiến thuật sử dụng cung kỵ của Thành Cát Tư Hãn cũng phát huy tối đa lợi thế với những yếu tố này.

Loại giáp của Mông Cổ được thiết kế với những chất liệu nhẹ như gỗ và tre
Chiến thuật hợp tung
Hợp và tung, cung kỵ Mông Cổ vì nhỏ nhẹ, họ có thể dễ dàng phân tán hoặc tập trung lực lượng ngay trong giao chiến. Nếu gặp kẻ địch quá mạnh, họ tự xé nhỏ đội hình và xả tên từ nhiều hướng khác nhau, đối thủ không thể đuổi kịp. Nếu kẻ địch quá yếu, kỵ binh Mông Cổ sẽ nhanh chóng tập trung để càn quét, dày xéo kẻ địch.
Vì có thể nhanh chóng hợp, tan như thế, kẻ thù của Mông Cổ luôn trong trạng thái phân tâm không thể xác định được đâu là mục tiêu phải tấn công, mệnh lệnh của chủ tướng trong cơn hỗn loạn cũng không thể nhanh chóng truyền đến tai các đội trưởng. Kẻ thù của Mông Cổ nhanh chóng bị chính sự hỗn loạn và hoang mang của chính họ giết chết.

Chiến thuật hồi mã cung
Thành Cát Tư Hãn đã cải tiến chiến thuật bắn cung bộ binh truyền thống thành chiến thuật cung kỵ của riêng Mông Cổ.
Theo đó, các nhóm cung kỵ Mông Cổ đều sẽ đi thành 2 hàng trước và sau. Trong lúc chiến đấu, hàng trước sẽ là hàng bắn tên, hàng sau sẽ là hàng nạp tên, 2 nhóm này sẽ đổi chỗ qua lại liên tục cho nhau để đảm bảo duy trì áp lực tên bắn lên đối thủ. "Nạn nhân" phải che chắn làn mưa tên không ngớt từ mọi phía trong khi bản thân hoàn toàn không thể ý thức được động thái tiếp theo của đội kỵ binh.
Chiến thuật bao vây bộ binh

Nếu bộ binh địch đứng co cụm, kỵ binh Mông Cổ sẽ lập tức thu kiếm, thay vào đó, họ chạy vòng quanh kẻ địch và xả tên liên tục. Chiến thuật này có 2 ưu điểm:
Một là tận dụng ưu thế tốc độ. Tốc độ của cung kỵ quá nhanh để bộ binh có thể đuổi bắt và tái lập đội hình.
Hai là lợi dụng tầm bắn. Tầm bắn của cung tên Mông Cổ dù ngắn vẫn có thể dễ dàng vượt qua được đội bộ binh sử dụng giáo dài vốn chuyên khắc chế kỵ binh.
Cùng với đầu óc chiến lược của nhà quân sự đại tài Thành Cát Tư Hãn, cung ngắn Mông Cổ đã góp một phần quan trọng vào trong những chiến thắng vang dội của thời kỳ vó ngựa Mông Cổ chinh phục thế giới. Nhờ vậy, món vũ khí đặc biệt này vẫn giữ được vị thế chiến lược trong suốt gần hai thế kỷ chinh chiến của những đội quân thảo nguyên.
Bộ trang phục liền thân với tông màu vàng - sọc đen theo thân người là một trong những tạo hình nhân vật nổi tiếng nhất của Lý Tiểu Long.
Tiêu tốn vật chất và thời gian, quy tụ nhiều trận đấu hay, vì sao các giải đấu võ thuật Việt vẫn chịu cảnh vắng như... chùa bà Đanh?
Tại Diễn đàn VGLF, Tiến sĩ Võ Danh Hải khẳng định võ thuật cũng là một ‘thương hiệu’ của người Việt trên trường thế giới.
Bình luận
Ba lần vô địch CKTG đã là lịch sử, nhưng với Keria, đó không phải điểm kết. Khi vẫn còn khát khao học hỏi và hoàn thiện, hành trình của anh – và của T1 – vẫn đang tiếp tục.
Selkirk đã tìm đến một công cụ ít ai ngờ tới trong lĩnh vực dụng cụ thể thao: chụp cắt lớp vi tính công nghiệp (Industrial CT).
CLB CDA Volley Talmassons FVG và HLV Barbieri vừa thông báo chấm dứt hợp tác một cách hòa thuận, kết thúc một quãng thời gian gắn bó trước thềm những thay đổi quan trọng tại Serie A2 nữ mùa giải 2025–2026.
Connor Garnett mới đây đã đăng tải một đoạn video ngắn trên YouTube nhằm giúp người chơi pickleball giảm lỗi ở những pha bóng đơn giản và cải thiện độ ổn định trong thi đấu.
Pusarla V. Sindhu tham gia giải India Open 2026 không chỉ với tư cách là một trong những ứng cử viên vô địch hàng đầu của giải đấu, mà còn đảm nhận một vai trò lãnh đạo mới trong môn thể thao này.
Tâm điểm của vòng mở màn bên cạnh Nguyễn Thùy Linh chính là trận "derby" nội bộ Ấn Độ giữa hiện tượng Ayush Shetty và tay vợt lọt top 15 thế giới Lakshya Sen.
Đội hình ra sân trận U23 Việt Nam vs U23 Saudi Arabia diễn ra lúc 23h30 ngày 12/1 thuộc VCK U23 châu Á 2026. Xem danh sách cầu thủ ra sân trận U23 Việt Nam vs U23 Saudi Arabia.
Fenerbahçe vừa công bố một bản hợp đồng đáng chú ý khi chính thức đón Taner Atik – một trong những huấn luyện viên trẻ đầy triển vọng của bóng chuyền Thổ Nhĩ Kỳ.
Fenerbahçe vừa chính thức thông báo chia tay HLV Slobodan Kovač, đánh dấu sự kết thúc của một giai đoạn đầy thử thách và nhiều biến động trong hành trình tìm lại vị thế ở đỉnh cao bóng chuyền Thổ Nhĩ Kỳ.
Lịch thi đấu, trực tiếp cầu lông India Open năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải cầu lông India Open năm 2026 mới nhất.
Trong khuôn khổ Vodafone Sultanlar Ligi – Giải bóng chuyền nữ Thổ Nhĩ Kỳ, İBA Kimya TED Ankara Kolejliler đã có một chiến thắng đầy thuyết phục ngay tại Başkent Arena, qua đó duy trì phong độ ổn định và tiếp tục thu hút sự chú ý của người hâm mộ.
Chuyên gia của Sporting News đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa U23 Uzbekistan vs U23 Hàn Quốc thuộc vòng bảng giải vô địch U23 châu Á 2026.
Link xem trực tiếp trận bóng đá U23 Jordan vs U23 Kyrgyzstan thuộc VCK U23 châu Á 2026. Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến U23 Jordan vs U23 Kyrgyzstan lúc 23h30 ngày 12/1.
Chuyên gia của Sporting News đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa U23 Iran vs U23 Lebanon thuộc vòng bảng giải vô địch U23 châu Á 2026.
Link xem trực tiếp trận bóng đá U23 Việt Nam vs U23 Saudi Arabia thuộc VCK U23 châu Á 2026. Cập nhật kênh phát sóng, link trực tuyến U23 Việt Nam vs U23 Saudi Arabia lúc 23h30 ngày 12/1.
Chuyên gia của Marca đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Deportivo vs Atletico Madrid thuộc vòng 4 Cúp Nhà vua 2025/26.
Chuyên gia của Bild đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Mainz vs Heidenheim thuộc vòng 17 Bundesliga - giải VĐQG Đức.
Trong một vòng đấu đầy bất ngờ tại SuperLega Italia 2025–2026, Verona đã tạo nên cú sốc lớn bằng chiến thắng 3-1 trước Trentino, trong khi Perugia tận dụng kết quả này để độc chiếm ngôi đầu bảng, tạo cách biệt rõ rệt với phần còn lại của giải.
Trong một trận cầu đỉnh cao đầy cảm xúc tại Women’s Volley League Hy Lạp, Panathinaikos đã giành chiến thắng nghẹt thở 3-2 trước Panionios, qua đó tiếp tục thể hiện bản lĩnh và quyết tâm trong cuộc đua số điểm của mùa giải.
Trong một trận cầu hấp dẫn bậc nhất của Serie A1 nữ Italia, Conegliano đã giành chiến thắng nghẹt thở trước Vallefoglia với tỷ số 3-2, trong khi đội bóng phía Bắc vẫn chứng tỏ phong độ ấn tượng khi Vallefoglia tiếp tục kéo dài chuỗi thắng liên tiếp.
Trong một trận đấu kịch tính và đầy cảm xúc tại PlusLiga Kobiet – giải bóng chuyền nữ hàng đầu Ba Lan, Developres Rzeszów đã xuất sắc đánh bại Uni Opole, chấm dứt chuỗi trận bất bại của đối thủ và củng cố vị thế cạnh tranh trong cuộc đua top đầu.
Trong một trận đấu vòng mới tại Vodafone Sultanlar Ligi – Giải bóng chuyền nữ Thổ Nhĩ Kỳ, Ziraat Bankkart đã có chiến thắng ấn tượng trước đội mạnh Fenerbahçe, khẳng định phong độ ổn định và quyết tâm bám đuổi nhóm dẫn đầu.
Từ "người thừa" tại MU, Scott McTominay rực sáng tại Napoli, khẳng định vị thế cầu thủ hay nhất Serie A nhờ lối chơi đa năng và bản lĩnh trong các trận đại chiến.
Tours VB tiếp tục khẳng định vị thế ứng viên số một tại giải Betclic Elite (Pháp) khi có thêm một chiến thắng quan trọng để nới rộng khoảng cách dẫn đầu bảng xếp hạng.
VakıfBank thêm một lần nữa khẳng định vị thế thống trị ở giải VĐQG Thổ Nhĩ Kỳ khi kéo dài chuỗi trận bất bại sau chiến thắng 3-1 trước đối thủ ở vòng đấu gần nhất.
Trong lịch sử giải thưởng này, việc giành danh hiệu HLV của năm nhiều hơn một lần là điều vô cùng hiếm hoi, và cho đến nay chỉ HLV lão tướng Mai Đức Chung làm được.
Daniel Zellhuber đối đầu King Green tại UFC Fight Night 268 ở Mexico City, trận đấu then chốt cho sự nghiệp của tài năng trẻ người Mexico.
Sau những năm tháng cống hiến không mệt mỏi với "gia tài" là những tấm HCV SEA Games quý giá, chuyên gia Kim Kil Tae chính thức nói lời chia tay Taekwondo Việt Nam. Liệu sự tận hiến ấy có giúp thầy Kim trở thành chuyên gia ngoại xuất sắc nhất tại Cúp Chiến thắng 2026?
Chuyên gia của Bild đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Hamburg vs Leverkusen thuộc vòng 17 Bundesliga - giải VĐQG Đức.
Chuyên gia của Bild đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Stuttgart vs Frankfurt thuộc vòng 17 Bundesliga - giải VĐQG Đức.
Dana White bất ngờ với thái độ đối đầu của Eddie Hearn sau khi Zuffa Boxing công bố kế hoạch ra mắt, cho rằng đối thủ đang lo ngại trước mối đe dọa mới.
Chuyên gia của Bild đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa Dortmund vs Bremen thuộc vòng 17 Bundesliga - giải VĐQG Đức.
Chuyên gia của La Gazzetta dello Sport đưa ra dự đoán kết quả trận đấu giữa AS Roma vs Torino thuộc vòng 20 Serie A - VĐQG Italia 2025/26.
Mùa giải LCK 2026sẽ khởi đầu sớm nhằm điều chỉnh lịch trình, cho KeSPA và các tuyển thủ có thêm thời gian chuẩn bị cho Asian Games
Danh sách chi tiết những VĐV tài năng của đã bùng nổ với những chiến công rực rỡ và nhận giải thưởng "Nữ VĐV của năm" trong lịch sử Cúp Chiến Thắng.
Danh sách chi tiết những VĐV tài năng của đã bùng nổ với những chiến công rực rỡ và nhận giải thưởng "Nam VĐV của năm" trong lịch sử Cúp Chiến Thắng.
Từ tấm HCV SEA Games 33 đầu tiên trong lịch sử đến đề cử HLV của năm tại Cúp Chiến thắng 2025, Nguyễn Đình Hoàng đang trải qua giai đoạn rực rỡ nhất sự nghiệp cầm quân.
Trong bối cảnh Australian Open 2026 chỉ còn tính bằng ngày, chấn thương gân kheo dai dẳng đang trở thành nỗi ám ảnh, đe dọa trực tiếp đến khả năng góp mặt của ngôi sao người Đan Mạch tại kỳ Grand Slam đầu tiên trong năm.
Arman Tsarukyan cho rằng UFC đang ưu ái Paddy Pimblett khi trao suất tranh đai tạm thời tại UFC 324, bỏ qua ứng viên số một hạng nhẹ.
Cựu tay vợt số 3 thế giới người Canada, Milos Raonic, đã tuyên bố giải nghệ ở tuổi 35 vào Chủ nhật sau khi giành được 8 danh hiệu ATP và hơn 20 triệu đô la – hơn 525 tỷ đồng - tiền thưởng trong hơn một thập kỷ rưỡi thi đấu chuyên nghiệp.