Người Mông Cổ là dân tộc thiện chiến bậc nhất lịch sử, chẳng thế mà có câu "Vó ngựa Mông Cổ đi tới đâu, cỏ chết đến đấy". Dân tộc du mục này sống trên lưng ngựa, chiến đấu trên lưng ngựa và cũng ăn ngủ trên lưng ngựa. Để phát huy tối đa khả năng của những chiến binh, người Mông Cổ đã phát triển ra loại cung tên đặc chế dành riêng cho kỵ binh của mình: những chiếc cung ngắn (đoản cung Mông Cổ).
Thiết kế độc đáo của cung tên Mông Cổ
Trong ngôn ngữ thiết kế của vũ khí, cung tên phải đảm bảo được yếu tố bắn xa để có thể phát huy tối đa những lợi thế mà món vũ khí này đem lại. Do đó, cánh cung truyền thống thường được thiết kế dài, dày và nặng. Loại cung tên nổi tiếng nhất phải kể đến trường cung Anh Quốc với tầm bắn có thể lên đến hàng trăm mét. Nếu tầm bắn cung tên quá ngắn, cung thủ không thể hỗ trợ được cho bộ binh giành được lợi thế, đó là nguyên tắc hoàn toàn chính xác của mọi đội quân trên thế giới.
Tuy nhiên, đối với đội quân chỉ toàn kỵ binh như Mông Cổ, trường cung không phải là lựa chọn tốt. Cánh cung quá dài sẽ gây vướng víu trên lưng ngựa, chưa kể đến số lượng mũi tên lớn, nặng và cồng kềnh đi theo trường cung cũng sẽ khiến cho ngựa chiến mau kiệt sức.
Để giải quyết yếu tố này, bậc thầy quân sự Thành Cát Tư Hãn đã thức trắng nhiều đêm để tìm cách cải tổ đội kỵ binh vốn mỏng giáp này.
Thay vì cố gắng tìm cách trang bị giáp dày cho đội kỵ binh, Thành Cát Tư Hãn quyết định giữ lại yếu tố mỏng nhẹ của giáp kỵ binh để duy trì sự linh hoạt vốn có của nó. Bên cạnh đó, ông cũng cải tiến lại chiếc cung tên đi săn truyền thống thành chiếc cung ngắn sử dụng trên chiến trường.

Cung tên Mông Cổ do Thành Cát Tư Hãn phát triển ngắn và nhẹ hơn rất nhiều so với các loại cung tên truyền thống khác
Với thiết kế mới, dù chỉ bắn được ở cự ly ngắn, những chiếc cung tên này lại dễ dàng được mang trên lưng ngựa, cùng với khả năng bắn, nạp nhanh, linh hoạt. Nhờ thế, các cung kỵ Mông Cổ đã trở thành đội quân bất khả chiến bại.
Yếu tố chiến thuật của cung kỵ Mông Cổ
Nếu như ở những đội quân khác, bộ binh luôn chiếm tỉ lệ cao hơn rất nhiều so với những kỵ binh, vốn chỉ là những quý tộc cấp thấp thì ở Mông Cổ, kỵ binh là đơn vị cốt yếu. Do lối sống du mục, văn hóa Mông Cổ gắn liền với lưng ngựa, từ già đến trẻ, từ đàn ông đến phụ nữ, ai cũng gắn bó với ngựa.

Những hiệp sĩ châu Âu với bộ giáp sắt nặng giúp họ trở thành những hung thần chiến trường
Ngựa Mông Cổ vốn là ngựa thảo nguyên, nên sức vóc và cơ bắp không thể to khỏe như loại ngựa nuôi nhốt của các trại huấn luyện ngựa châu Âu. Bù lại, ngựa thảo nguyên lại rất linh hoạt và dẻo dai, chịu đựng thời tiết tốt.
Chính vì thể hình ngựa nhỏ, gầy, Thành Cát Tư Hãn không đầu tư giáp nặng cho cả ngựa và các chiến binh. Thay vào đó, ông tìm cách giảm tải tối đa cho đại đa số các chiến mã. Loại giáp của Mông Cổ được thiết kế với những chất liệu nhẹ hơn như gỗ và tre. Thậm chí với những đội quân cấp thấp, rơm rạ cũng có thể được đặc chế thành giáp. Từ đó, đội kỵ binh giáp nhẹ, cung, tên nhẹ ra đời.
Nhờ vào tải trọng ít, kỵ binh Mông Cổ rất dễ tăng tốc, quay đầu nhanh hơn so với kỵ binh giáp nặng của châu Âu vốn chỉ mạnh mẽ mỗi khi tấn công. Chiến thuật sử dụng cung kỵ của Thành Cát Tư Hãn cũng phát huy tối đa lợi thế với những yếu tố này.

Loại giáp của Mông Cổ được thiết kế với những chất liệu nhẹ như gỗ và tre
Chiến thuật hợp tung
Hợp và tung, cung kỵ Mông Cổ vì nhỏ nhẹ, họ có thể dễ dàng phân tán hoặc tập trung lực lượng ngay trong giao chiến. Nếu gặp kẻ địch quá mạnh, họ tự xé nhỏ đội hình và xả tên từ nhiều hướng khác nhau, đối thủ không thể đuổi kịp. Nếu kẻ địch quá yếu, kỵ binh Mông Cổ sẽ nhanh chóng tập trung để càn quét, dày xéo kẻ địch.
Vì có thể nhanh chóng hợp, tan như thế, kẻ thù của Mông Cổ luôn trong trạng thái phân tâm không thể xác định được đâu là mục tiêu phải tấn công, mệnh lệnh của chủ tướng trong cơn hỗn loạn cũng không thể nhanh chóng truyền đến tai các đội trưởng. Kẻ thù của Mông Cổ nhanh chóng bị chính sự hỗn loạn và hoang mang của chính họ giết chết.

Chiến thuật hồi mã cung
Thành Cát Tư Hãn đã cải tiến chiến thuật bắn cung bộ binh truyền thống thành chiến thuật cung kỵ của riêng Mông Cổ.
Theo đó, các nhóm cung kỵ Mông Cổ đều sẽ đi thành 2 hàng trước và sau. Trong lúc chiến đấu, hàng trước sẽ là hàng bắn tên, hàng sau sẽ là hàng nạp tên, 2 nhóm này sẽ đổi chỗ qua lại liên tục cho nhau để đảm bảo duy trì áp lực tên bắn lên đối thủ. "Nạn nhân" phải che chắn làn mưa tên không ngớt từ mọi phía trong khi bản thân hoàn toàn không thể ý thức được động thái tiếp theo của đội kỵ binh.
Chiến thuật bao vây bộ binh

Nếu bộ binh địch đứng co cụm, kỵ binh Mông Cổ sẽ lập tức thu kiếm, thay vào đó, họ chạy vòng quanh kẻ địch và xả tên liên tục. Chiến thuật này có 2 ưu điểm:
Một là tận dụng ưu thế tốc độ. Tốc độ của cung kỵ quá nhanh để bộ binh có thể đuổi bắt và tái lập đội hình.
Hai là lợi dụng tầm bắn. Tầm bắn của cung tên Mông Cổ dù ngắn vẫn có thể dễ dàng vượt qua được đội bộ binh sử dụng giáo dài vốn chuyên khắc chế kỵ binh.
Cùng với đầu óc chiến lược của nhà quân sự đại tài Thành Cát Tư Hãn, cung ngắn Mông Cổ đã góp một phần quan trọng vào trong những chiến thắng vang dội của thời kỳ vó ngựa Mông Cổ chinh phục thế giới. Nhờ vậy, món vũ khí đặc biệt này vẫn giữ được vị thế chiến lược trong suốt gần hai thế kỷ chinh chiến của những đội quân thảo nguyên.
Bộ trang phục liền thân với tông màu vàng - sọc đen theo thân người là một trong những tạo hình nhân vật nổi tiếng nhất của Lý Tiểu Long.
Tiêu tốn vật chất và thời gian, quy tụ nhiều trận đấu hay, vì sao các giải đấu võ thuật Việt vẫn chịu cảnh vắng như... chùa bà Đanh?
Tại Diễn đàn VGLF, Tiến sĩ Võ Danh Hải khẳng định võ thuật cũng là một ‘thương hiệu’ của người Việt trên trường thế giới.
Bình luận
Bảng xếp hạng Ngoại hạng Anh ở vòng 26 đã chứng kiến Liverpool áp sát Top 5, trong khi Man City gây sức ép cho Arsenal trong cuộc đua vô địch.
Bàn ấn định chiến thắng 4-0 trước Tampines Rovers giúp Đình Bắc ghi điểm mạnh mẽ, nhưng HLV Mano Polking nhắc nhở học trò trẻ cần thêm thời gian để hoàn thiện và tránh bị đẩy lên quá sớm.
Phong độ ấn tượng của số 6 thế giới Félix Auger-Aliassime trên sân trong nhà dường như quá mạnh so với Alexei Popyrintại giải quần vợt Rotterdam Open 2026.
Sau hơn 3 năm vắng bóng kể từ US Open 2022, cái tên Serena Williams bất ngờ xuất hiện trong danh sách đủ điều kiện thi đấu của ITIA từ ngày 22/2 tới.
Chủ tịch ISU Kim Jae-yeol cho biết ông sẽ đưa ý tưởng kết nối Olympic mùa Đông với esports ra thảo luận tại IOC. Trong bối cảnh phong trào Olympic tìm cách trẻ hóa khán giả, thể thao điện tử đang nổi lên như một phương án chiến lược – dù tiến trình hiện vẫn ở giai đoạn “tạm dừng và đánh giá”.
Trong nỗ lực tìm kiếm sự bình đẳng và gia tăng kịch tính cho nội dung nữ, Giám đốc Australian Open Craig Tiley đã đề xuất áp dụng thể thức 5 set thắng 3 cho các vòng đấu cuối. Tuy nhiên, dàn sao hàng đầu như Iga Swiatek và Coco Gauff đã ngay lập tức đưa ra những phản hồi sắc sảo.
Việc Vi Thị Như Quỳnh vướng lịch thi đấu tại Indonesia khiến VTV Bình Điền Long An không thể có được sự phục vụ của chủ công này ở trận đấu Playoffs AVC Champions League.
Từng là niềm hy vọng số 1 của cầu lông Malaysia, "thần búa" Lee Zii Jia đang đối mặt với thực tế nghiệt ngã khi rơi xuống vị trí thứ 64 trên bảng xếp hạng BWF. Đây không chỉ là cuộc chiến về chuyên môn, mà còn là bài toán sống còn về kinh tế thể thao đối với một vận động viên tự thân vận động.
Từ sinh viên năm nhất đến vị hiệu trưởng dày dạn kinh nghiệm, tất cả cùng hội tụ tại bàn bóng bàn trong giải đấu khai màn của Davenport University. Thể thao một lần nữa chứng minh sức mạnh kết nối vượt khỏi lớp học.
Bản lĩnh của Anna Kalinskaya đối mặt với thử thách khó khăn nhất từ trước đến nay trước số 9 thế giới Elina Svitolina đang có phong độ cao tại Doha.
Sau thất bại đầy tiếc nuối trước Carlos Alcaraz tại chung kết Australian Open, Novak Djokovic đã chính thức xác nhận rút lui khỏi giải Doha Open tuần tới vì kiệt sức.
Đằng sau kỷ lục 36 lần thắng trắng đối thủ là một triết lý thể thao chuyên nghiệp đến tàn nhẫn và một bài học lớn về tư duy quản trị phong độ đỉnh cao dành cho bất kỳ ai muốn vươn tầm thế giới.
Ngay sau khoảnh khắc nhận huy chương đồng quý giá, ngôi sao trượt tuyết Sturla Holm Lægreid đã khiến cả thế giới ngỡ ngàng khi công khai thừa nhận ngoại tình ngay trên sóng truyền hình trực tiếp.
Phong độ ổn định không khoan nhượng của số 3 thế giới Elena Rybakina gây áp lực lên sự trở lại đầy khó khăn của ĐKVĐ Olympic 2024 Qinwen Zheng tại Doha.
Sức mạnh, bản lĩnh và đẳng cấp được CAHN phô diễn trọn vẹn trong chiến thắng 4-0 trước Tampines, mở toang cánh cửa vào bán kết khu vực miền Đông Cúp C2 châu Á 2025/26.
Lịch thi đấu, trực tiếp quần vợt Qatar TotalEnergies Open năm 2026 hôm nay. Cập nhật lịch trực tiếp Giải tennis Qatar TotalEnergies Open năm 2026 mới nhất.
Bước đi này của PBSI không chỉ nhằm duy trì vị thế "thánh đường cầu lông", mà còn mở ra một chương mới trong việc tối ưu hóa doanh thu và trải nghiệm người hâm mộ – một hình mẫu mà cầu lông Việt Nam cần đặc biệt lưu tâm.
Những chiếc huy chương vàng, bạc, đồng tại Thế vận hội Mùa đông Milano-Cortina 2026 đang trở thành tâm điểm của một sự cố hy hữu: Vừa đeo lên cổ đã rơi rụng và nứt vỡ.
Sự hiệu quả không khoan nhượng của số 2 thế giới Iga Swiatek khiến cuộc hồi sinh của Daria Kasatkina có thể bị đứt gãy tại Doha.
Hai tuần sau khi FIVB công bố mùa giải Volleyball Nations League (VNL) 2026, danh sách địa điểm đăng cai vẫn chưa thể hoàn tất do vấn đề tiền tổ chức của Thái Lan.
Phong độ đang nghiêng về top 10 thế giới Alexander Bublik, trong khi Hubert Hurkacz phải chật vật với thể lực và phong độ khi đến dự giải quần vợt Rotterdam Open 2026.
Những ngôi sao tuổi teen chạm trán tại Doha, khi Mirra Andreeva tìm cách khẳng định vị thế ở WTA 1000 của mình trước Victoria Mboko
Sau khi sa thải HLV Thomas Frank, Tottenham không còn là một "ông lớn" sa sút phong độ nhất thời; họ đang thực sự đối mặt với bóng ma xuống hạng.
CLB đầu tiên giành vé tham dự giải bóng chuyền vô địch các CLB nữ châu Á 2026 – AVC Champions League đã chính thức lộ diện đến từ khu vực Trung Á.
Dù không thể tạo nên bất ngờ trước tay vợt số 2 thế giới Iga Swiatek, nhưng hành trình của Janice Tjen tại Qatar Open 2026 đã để lại nhiều bài học đắt giá.
Tiếp tục duy trì phong độ cao trong trận đấu thứ 2 vòng bảng, Quốc Duy giúp CLB Cảnh Sát Svay Rieng vượt qua bảng F dù còn 1 trận chưa đấu.
Với 82 bàn sau 90 trận, Mbappe thiết lập hiệu suất rất khủng khiếp, hiện chỉ đứng sau hai huyền thoại Ferenc Puskas và Cristiano Ronaldo tại Real Madrid.
Trong thế giới bóng bàn chuyên nghiệp, cú đánh vòng sau lưng không chỉ là một kỹ thuật mang tính giải trí mà còn là biểu tượng cho sự tinh thông và khả năng ứng biến tối đa. Từ những bậc thầy như Liam Pitchford đến các vận động viên đang lên, kỹ thuật này vẫn luôn thu hút sự ngưỡng mộ và nghiên cứu chuyên sâu.
Trong nỗ lực xây dựng tương lai xung quanh những tài năng trẻ sáng giá nhất, Juventus vừa thực hiện một bước đi táo bạo khi gia hạn hợp đồng với Kenan Yildiz đến năm 2030.
Link trực tiếp trận đấu thứ 2 của Nguyễn Văn Quốc Duy tại giải bóng chuyền VĐQG Campuchia, trận đấu giữa CLB Cảnh Sát Svay Rieng gặp CLB Cảnh Sát Kompot Municipal.
Kết hợp bóng đá sân 7 và tựa game Esports FC Online trong cùng một cấu trúc tính điểm, Phygital Football – Poly Cup 2026 đánh dấu bước đi tiên phong của FPT Polytechnic trong việc đưa mô hình thể thao thể chất số vào môi trường học đường, mở ra hướng tiếp cận mới cho hoạt động thể thao sinh viên thời chuyển đổi số.
VakıfBank tiếp tục khẳng định vị thế số một tại Vodafone Sultanlar Ligi khi giành chiến thắng 3-1 trên sân khách trước Göztepe ở vòng 21. Đây đã là chiến thắng thứ 20 sau 21 trận của đội bóng áo vàng-đen, cho thấy phong độ ổn định và bản lĩnh vượt trội trong cuộc đua vô địch mùa này.
CAS chấp nhận tạm hoãn thi hành án, FIFA đình chỉ kỷ luật trong thời gian chờ xét xử. Tuy nhiên, giá trị chuyển nhượng của 7 cầu thủ nhập tịch Malaysia vẫn đang ở mức 0 trên Transfermarkt.
Montpellier HSC VB đã tạo nên một trong những trận cầu hấp dẫn nhất vòng đấu khi xuất sắc đánh bại Cucine Lube Civitanova 3–2, qua đó nuôi hy vọng giành vé đi tiếp tại CEV Champions League.
Phong độ và thể lực chưa thuyết phục đang làm suy yếu ứng cử viên vô địch Taylor Fritz tại Dallas, khi số 7 thế giới gặp Marcos Giron.
Dù tuyển nữ Việt Nam nhận thất bại 0-2 trước Trung Quốc trong trận giao hữu, HLV Mai Đức Chung vẫn bày tỏ sự hài lòng. Với ông, kết quả không quan trọng bằng những bài học chuyên môn quý giá trên hành trình chuẩn bị cho VCK Asian Cup nữ 2026.
Cơn ác mộng chấn thương đã chính thức gọi tên Samu Aghehowa, tiền đạo chủ lực của Porto và là niềm hy vọng mới của đội tuyển Tây Ban Nha.
Trong một đêm mà Stamford Bridge đã chuẩn bị sẵn kịch bản cho một lễ hội chiến thắng, Cole Palmer – ngôi sao sáng nhất của Chelsea – lại bất ngờ trở thành tâm điểm của nỗi thất vọng.
Dẫn trước 2 bàn nhờ sự thăng hoa của Palmer và Pedro, nhưng Chelsea lại gây thất vọng khi để Leeds cầm hòa 2-2 sau những sai lầm phòng ngự rất ngớ ngẩn.
Cả Chelsea và MU đều bỏ lỡ cơ hội củng cố vị trí tham dự Champions League khi cùng bị các đối thủ "chiếu dưới" cầm hoà ở vòng đấu đêm qua.