Cuối thế kỷ 19, không khí ảm đạm bao trùm xã hội London khi trang nhất của những tờ báo lúc nào cũng đầy tin về cướp bóc, đạo chích, bụi đời. Những kẻ sát nhân hàng loạt, như “Jack the Ripper”; cùng những xó tối tăm của các trại tế bần càng làm London dưới triều đại nữ hoàng Victoria trở nên u ám hơn.
Chính trong bầu không khí đó, Bartitsu, môn võ mà nhiều độc giả sau này biết đến như môn võ của Sherlock Holmes trong tiểu thuyết, đã ra đời như một phương thức võ tổng hợp tự vệ chuyên dành cho các quý ông.
Bartitsu - môn võ "chỉ dành cho quý tộc"
Khác với nhân vật Sherlock Holmes chỉ tồn tại dưới ngòi bút của Conan Doyle, Bartitsu là một môn võ có thật.
Edward William Barton-Wright, một kỹ sư người Anh, đã giới thiệu Bartitsu vào năm 1898. Sau 3 năm tại Nhật Bản, Barton-Wright về London; thách đấu với những võ sĩ quyền Anh và đô vật chuyên nghiệp trước sự chứng kiến của số đông công chúng.
“Tôi hạ gục tất cả 7 tên trong 3 phút”, Barton kể lại.
Trước đó, Barton-Wright từng tập quyền Anh, vật, đấu kiếm. Sang Nhật, ông tiếp thu thêm các kỹ thuật của Shinden Fudo Ryu Jujutsu và Kodokan Judo; tạo nên một thể thức võ thuật độc đáo với vũ khí là chiếc áo măng tô và cây gậy chống (baton) kinh điển. Ông ghép tên mình với hậu tố của "Jiu-jitsu" để tạo thành tên môn võ mới: Bartitsu.
Là một võ sư nhưng có "máu con buôn" rất nặng, Barton-Wright dùng khá nhiều chiêu trò để thổi phồng võ Bartitsu như biện pháp duy nhất cho tình hình trị an nghèo nàn của London thời đó.
Barton chọn mục tiêu là những nhà quý tộc hoặc thương nhân cần đi qua khu Đông London để giao dịch mà luôn có nguy cơ bị cướp bóc bởi những kẻ lang thang. Quảng cáo cho môn võ của mình, Barton đảm bảo các võ sinh có thể dùng áo và gậy để hạ gọn đối thủ có vũ khí mà vẫn không mất "phong cách quý ông".
Sai lầm và sự biến mất của Bartitsu khỏi lịch sử võ thuật
Năm 1899, Barton-Wright tóm tắt các nguyên lý của võ tự vệ Bartitsu chỉ trong 3 bước. Đầu tiên phải làm mất thế cân bằng của kẻ tấn công. Thứ hai là phải chiếm quyền chủ động trước khi kẻ tấn công lấy lại cân bằng. Cuối cùng là kiểm soát đổi thủ bằng cách tác dụng lực vào các khớp như khớp bả vai, khuỷu tay, cổ tay, đầu gối, cổ chân,...
Chú trọng vào thực chiến nên nhiều kỹ xảo của Bartitsu được các nhà nghiên cứu hiện đại công nhận là khá hiệu quả.
Barton-Wright đã tiếp nhận những kỹ thuật đánh gậy tương tự như võ tự vệ mà Pierre Vigny (người đã tổng hợp các phương pháp tự vệ bằng gậy baton và dù che mưa, gọi chung là La Canne) để tấn công tầm xa; sau đó kết hợp chúng với đòn thế khóa siết của Jiu-jitsu và vật (European Wrestling) để tạo nên Bartitsu của mình.
Dù việc thành lập Học viện Bartitsu có phần nhờ những chiêu trò quảng cáo, học viện võ tổng hợp này vẫn có sự giảng dạy của những chuyên gia có thực lực ở nhiều môn võ, như Pierre Vigny chuyên võ gậy; đô vật Armand Cherpillod chuyên võ Svingen (võ về vật từ Thụy Điển); đặc biệt có hai võ sư người Nhật rất nổi danh thời đó là Yukio Tani and Sadakazu Uyenishi - những người đầu tiên mang Jiu-jitsu và Judo đến Anh.
Tuy nhiên, càng về sau, mâu thuẫn trong nội bộ Học viện càng ngày càng lớn. Võ sư William Garrud tiết lộ rằng Barton-Wright đã đánh giá sai tiềm năng của thị trường học võ dành cho các nhà quý tộc. Học phí cao chót vót khiến giới trung lưu không thể tiếp cận với Bartitsu, còn giới nhà giàu thì lại ưa quăng tiền cho các dịch vụ bảo vệ chứ không thích tập võ.
Không thu hút được võ sinh mới, "cơn sốt" Bartitsu dần tàn lụi. Barton tiếp tục dạy Bartitsu đến những năm 1920, thậm chí vẫn dùng cái tên Bartitsu cho những dự án... y học cho đến khi qua đời trong cảnh nghèo khó vào năm 1951.
Dù không tồn tại lâu, ý tưởng của Barton-Wright về một môn võ giúp kẻ yếu chiến thắng kẻ mạnh cũng đã góp phần đặt nền móng cho sự phát triển và truyền bá các môn võ tự vệ tại Châu Âu, nhất là Jiu-jitsu và Judo sau này.
Đến ngày nay, không chỉ xuất hiện trở lại trên phim ảnh cùng nhân vật Sherlock Holmes, Bartitsu còn thật sự được khôi phục bởi các nhà nghiên cứu võ tự vệ ứng dụng tại Mỹ. Chỉ có điều, các "quý ông" Bartitsu hiện đại buộc phải chuyển sang cầm dù che mưa và gậy bóng chày thay cho baton mà thôi.
Bình luận
Bạn cần để bình luận.
Nhật Bản sẽ là đối thủ của Brazil tại vòng knock-out World Cup 2026. Cùng giải mã sức mạnh của "Samurai xanh" trước trận đại chiến tại Houston vào 30/6 tới
Dù vòng bảng chưa khép lại, World Cup 2026 đã chính thức san bằng kỷ lục số bàn thắng cầu thủ đá phản lưới nhà của lịch sử giải đấu...
Na Uy và Pháp đã giành vé đi tiếp, nhưng cuộc đối đầu tại Boston vẫn đáng chờ đợi khi ngôi đầu bảng I vẫn bỏ ngỏ và hai siêu sao Mbappe và Haaland đang ghi bàn ầm ầm.
Bảng xếp hạng World Cup 2026 luôn thu hút sự chú ý đặc biệt. BXH World Cup 2026 mới nhất sẽ liên tục được Webthethao cập nhật chi tiết tại đây.
Thủ môn Zion Suzuki khẳng định tuyển Nhật Bản đã chuẩn bị cho mọi kịch bản trước Brazil, kể cả hiệp phụ và loạt sút luân lưu ở vòng 32 đội tới đây.
Dù chưa đi hết vòng bảng, World Cup 2026 đã chính thức trở thành kỳ đại hội có nhiều bàn thắng nhất lịch sử với 173 pha lập công, vượt qua kỷ lục cũ ở Qatar 2022.
Sau chiến thắng bất ngờ 2-1 trước tuyển Đức tại World Cup 2026, tổng thống Daniel Noboa Azin đã lập tức tuyên bố ngày 26/6 là ngày lễ quốc gia, mở ra không khí ăn mừng chưa từng có tại Ecuador.
Rạng sáng ngày 30/6 tới tại Houston Stadium, Nhật Bản sẽ bước vào trận chiến chống lại Brazil ở vòng 32 đội. Đây không đơn thuần là một trận đấu loại trực tiếp; đó là đỉnh cao của dự án kéo dài gần 4 thập kỷ, nơi những người học trò xứ Mặt trời mọc sẵn sàng bước ra khỏi bóng bối của người thầy vĩ đại nhất lịch sử bóng đá.
Ghi bàn đẳng cấp vào lưới tuyển Mỹ, thần đồng Arda Guler chính thức trở thành cầu thủ trẻ nhất lịch sử bóng đá Thổ Nhĩ Kỳ nổ súng tại đấu trường World Cup.
Thổ Nhĩ Kỳ chia tay World Cup 2026 bằng chiến thắng nghẹt thở 3-2 trước tuyển Mỹ, trong một ngày Arda Guler rực sáng cùng kỷ lục ghi bàn lịch sử.
Trận hòa 0-0 thiếu cảm xúc nhưng đầy toan tính giữa Australia và Paraguay đã mở ra cánh cửa vào vòng loại trực tiếp cho cả hai đội tại World Cup 2026.
Cập nhật lịch thi đấu vòng loại trực tiếp World Cup 2026 hôm nay mới nhất. Xem ltđ, lịch trực tiếp World Cup năm 2026 theo giờ Việt Nam chính xác.
Sự cố hy hữu ngay đầu hiệp 2 khi Tunisia chỉ có 10 cầu thủ trên sân ở thời khắc bóng sắp lăn trở lại khiến HLV Hà Lan nổi giận lôi đình ngoài đường biên.
World Cup 2026 đã chính thức trở thành vòng chung kết có lượng khán giả đông nhất lịch sử, dù giải đấu vẫn còn tới 48 trận chưa diễn ra.
Paraguay và Australia bước vào trận quyết định vé đi tiếp tại bảng D World Cup 2026. Chỉ một khoảnh khắc khác biệt cũng có thể định đoạt số phận hai đội.
Chiến thắng thuyết phục trước Tunisia giúp Hà Lan chiếm ngôi đầu bảng F World Cup 2026 và xác định đối thủ kế tiếp là Ma-rốc.
Đội tuyển Mỹ hướng đến kỷ lục toàn thắng vòng bảng, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ nỗ lực tìm kiếm những điểm số danh dự cuối cùng trước khi chia tay World Cup 2026.
Nhật Bản hòa Thụy Điển 1-1 ở lượt cuối bảng F World Cup 2026, qua đó giành ngôi nhì bảng để chạm trán Brazil tại vòng 32 đội. Trong khi đó, Thụy Điển cũng đoạt vé đi tiếp với tư cách đội xếp thứ ba xuất sắc.
"Hiện tượng" Brian Brobbey tiếp tục tỏa sáng, góp công giúp Hà Lan dẫn Tunisia 2-0 chỉ sau 7 phút, đồng thời tái lập cột mốc ghi hai bàn nhanh nhất của "Cơn lốc màu da cam" sau 55 năm.
Đức nhận thất bại gây sốc 1-2 trước Ecuador ở lượt cuối vòng bảng World Cup 2026, trong trận đấu mà bàn mở tỷ số của Leroy Sane bị cho là không hợp lệ.
Tân binh Nguyễn Tài Lộc gọi lần đầu lên tuyển Việt Nam là khoảnh khắc đặc biệt của cuộc đời và quyết tâm chứng tỏ giá trị dưới thời HLV Kim Sang Sik.
Vòng chung kết Giải billiards vô địch các CLB toàn quốc 2026 nội dung carom 3 băng ghi nhận Bao Phương Vinh thắng áp đảo trong khi các cao thủ Trần Quyết Chiến, Trần Thanh Lực bất ngờ dừng bước.
Đội tuyển Thụy Điển vừa trải qua một tình huống hy hữu tại World Cup 2026 khi chứng kiến cảnh tượng đổ nát ngay tại địa điểm tập luyện của mình ở bang Texas, Mỹ.
Guillermo Ochoa đã có lời chia tay đầy xúc động và trọn vẹn cùng tuyển Mexico tại World Cup 2026, khép lại một trong những mối tình vĩ đại nhất lịch sử.
Trong khi "Cỗ xe tăng" đã chắc chắn giành vé vào vòng 1/16 với ngôi đầu bảng E, Ecuador lại đang đứng trước nhiệm vụ gần như bắt buộc phải tạo nên bất ngờ nếu muốn tiếp tục hành trình tại giải đấu.
World Cup 2026 tạo ra tới 495 kịch bản phân nhánh ở vòng loại trực tiếp khi 48 đội tham dự và 8 suất dành cho các đội xếp thứ ba xuất sắc nhất.
Nếu thi đấu đúng khả năng, Bờ Biển Ngà hoàn toàn đủ sức giành chiến thắng để lần đầu tiên trong lịch sử ghi tên mình vào vòng knock-out World Cup.
Tunisia sẽ đối đầu với đội đầu bảng đang có phong độ ghi bàn ấn tượng là Hà Lan tại Kansas City, với mục tiêu duy nhất là giành lại danh dự, sau khi đã bị loại.
Nhật Bản và Thụy Điển bước vào trận cuối bảng F World Cup với mục tiêu là tấm vé đi tiếp và vị trí dẫn đầu. Một chiến thắng sẽ tạo đà tâm lý cực lớn trước vòng loại trực tiếp.
FIFA đang nghiên cứu thay đổi quy trình đá luân lưu bằng một lần tung đồng xu nhằm giảm lợi thế ngẫu nhiên và tăng tính công bằng.
VIDEO bàn thắng bất ngờ của Nam Phi tạo nên cú sốc ở bảng A World Cup 2026 khiến Hàn Quốc đối mặt nguy cơ bị loại sớm ngay từ vòng bảng.
Không chấp nhận thất bại trước Paraguay, Thổ Nhĩ Kỳ được cho là đã bí mật tiếp cận FIFA nhằm tìm kiếm cơ hội lật ngược số phận tại World Cup 2026.
Ghi bàn bằng đầu sau 2 năm, Vinicius Jr tiết lộ huấn luyện viên Carlo Ancelotti đã thua cược và phải mua quà tặng anh sau chiến thắng 3-0 trước Scotland.
Brazil đã giành ngôi đầu bảng C sau chiến thắng trước Scotland và giờ chờ xác định đối thủ ở vòng 1/16 từ bảng F với nhiều kịch bản hấp dẫn.
Rơi nước mắt sau chiến thắng 3-0 trước Scotland, Neymar đã chính thức tái xuất trong màu áo tuyển Brazil tại sân chơi World Cup sau 981 ngày chờ đợi mỏi mòn.
Bị dẫn trước hai lần, Ma-rốc vẫn chứng tỏ bản lĩnh khi ngược dòng đánh bại Haiti 4-2 trong một trận cầu rượt đuổi tỷ số nghẹt thở tại Bảng C World Cup 2026.
Vinicius Junior nổi giận với trọng tài sau khi bị từ chối một bàn thắng trước Scotland, dù ngôi sao Brazil sau đó vẫn trở thành nhân vật chính trong chiến thắng của Selecao.
Vinicius Junior lập cú đúp, tiếp tục ghi bàn ở mọi trận vòng bảng và đưa Brazil khép lại vòng bảng World Cup 2026 bằng chiến thắng thuyết phục trước Scotland.
Từng bật khóc vì lỡ World Cup 2022, Matheus Cunha đang viết câu chuyện hoàn toàn khác tại Mỹ khi trở thành đối trọng lớn nhất của Vinicius trong cuộc đua ghi bàn nội bộ của Brazil.
Được Carlo Ancelotti trao cơ hội đá chính trước Scotland, Rayan không chỉ đáp lại bằng màn trình diễn nổi bật mà còn đi vào lịch sử World Cup của Brazil.