Những tình huống không tưởng và kỳ quặc nhất lịch sử World Cup
1. Bàn thắng bị tước bỏ bởi một vị Hoàng thân bước xuống từ khán đài (World Cup 1982)
Trận đấu thuộc vòng bảng giữa Pháp và Kuwait năm 1982 đã chứng kiến một trong những bê bối hy hữu nhất lịch sử bóng đá thế giới, nơi quyền lực của trọng tài hoàn toàn bị vô hiệu hóa bởi một người không thuộc ban tổ chức.
Khi tỷ số đang là 3-1 nghiêng về đội tuyển Pháp, tiền vệ Alain Giresse thoát xuống ghi bàn thắng nâng tỷ số lên 4-1. Ngay lập tức, các cầu thủ Kuwait đứng khựng lại và không thèm phòng ngự vì họ khẳng định đã nghe thấy một tiếng còi từ khán đài vang lên và lầm tưởng đó là còi của trọng tài chính.
Bất bình trước bàn thua, Hoàng thân Fahad Al Ahmed - Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Kuwait - đã từ hàng ghế VIP lao thẳng xuống sân cỏ để đòi lại công bằng cho đội nhà. Trong bộ trang phục truyền thống, ông cùng các cận vệ tạo nên một cảnh tượng hỗn loạn chưa từng có trên thảm cỏ World Cup. Vị hoàng thân ra lệnh cho các cầu thủ Kuwait rời sân nếu bàn thắng không bị hủy bỏ, đồng thời tiến đến gây áp lực nặng nề với trọng tài chính người Nga Miroslav Stupar.
Sau 9 phút gián đoạn, trước sự xuất hiện của lực lượng an ninh, các phóng viên và sự ngơ ngác của các cầu thủ Pháp, trọng tài Stupar đã đưa ra quyết định không tưởng: Bẻ còi và hủy bỏ bàn thắng hoàn toàn hợp lệ của Giresse.
Dù chung cuộc Pháp vẫn ghi thêm bàn để thắng 4-1, hậu quả sau đó là rất nghiêm trọng đối với "vị vua áo đen". Trọng tài Stupar bị FIFA tước còi vĩnh viễn vì để thế lực bên ngoài can thiệp vào trận đấu, trong khi Hoàng thân Al Ahmed chỉ phải nhận một án phạt tiền nhẹ khoảng 5.000 bảng.
2. "Bàn tay của Chúa" và màn chuộc lỗi vĩ đại nhất lịch sử (World Cup 1986)
Bức ảnh nổi tiếng nhất trong lịch sử các kỳ World Cup không phải là một pha làm bàn đẹp mắt, mà lại là một khoảnh khắc gian lận lộ liễu nhưng đầy tính biểu tượng. Trong trận tứ kết rực lửa giữa Argentina và Anh tại Mexico 1986, Diego Maradona đã mở tỷ số bằng một tình huống không ai có thể ngờ tới.
Đón đường bóng dội ngược từ trên cao, dù thấp hơn thủ môn Peter Shilton của tuyển Anh tới gần 20 cm, "Cậu bé vàng" vẫn bật cao tranh chấp và kín đáo dùng tay trái đấm bóng vào lưới.
Điều kỳ quặc là trọng tài chính người Tunisia, ông Ali Bin Nasser, do bị khuất tầm nhìn nên đã công nhận bàn thắng trong sự uất ức tột cùng của các cầu thủ Anh. Bản thân Maradona sau này thừa nhận ông thúc giục các đồng đội lao đến ăn mừng thật nhanh vì sợ trọng tài đổi ý: "Tôi bảo họ đến ôm tôi nhanh lên, nếu không trọng tài sẽ không công nhận nó đâu".
Sau trận đấu, Maradona dùng cụm từ "Bàn tay của Chúa" để mô tả về bàn thắng, xem đó như một sự trừng phạt mang tính tâm linh dành cho người Anh sau những căng thẳng chính trị tại cuộc chiến tranh Falkland trước đó.
Nhưng thiên tài và ác quỷ luôn song hành trong một con người. Chỉ đúng 5 phút sau khoảnh khắc "ăn gian" đó, Maradona khiến cả thế giới phải ngả mũ bằng cách tạo ra "Bàn thắng thế kỷ". Ông nhận bóng từ phần sân nhà, thực hiện cú bứt tốc ngoạn mục qua 5 cầu thủ Anh trước khi lừa qua cả thủ môn Shilton để ghi bàn. Đó là màn cứu rỗi tuyệt vời nhất: Nếu bạn ghét ông ấy vì bàn thắng đầu tiên, bạn bắt buộc phải yêu ông ấy vì siêu phẩm thứ hai.
3. Byron Moreno và chiến dịch loại bỏ đội tuyển Ý (World Cup 2002)
Đối với người hâm mộ bóng đá đất nước hình chiếc ủng, cái tên Byron Moreno cho đến nay vẫn là biểu tượng của sự bất công và tức giận. Tại vòng 1/8 World Cup 2002, đội tuyển Ý sở hữu một đội hình toàn sao dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên Giovanni Trapattoni nhưng đã phải dừng bước trước chủ nhà Hàn Quốc bởi một trong những tiếng còi tranh cãi nhất lịch sử.
Vị trọng tài người Ecuador có một ngày làm việc đầy định kiến nhắm vào các cầu thủ áo thiên thanh. Ông rút thẻ vàng thứ hai đuổi Francesco Totti khỏi sân với lý do ăn vạ trong vòng cấm, bất chấp các góc quay truyền hình cho thấy Totti rõ ràng đã bị hậu vệ đối phương tác động. Chưa dừng lại ở đó, Moreno tiếp tục từ chối một "bàn thắng vàng" hoàn toàn hợp lệ của Damiano Tommasi ở hiệp phụ vì lỗi việt vị tưởng tượng. Ở chiều ngược lại, lối chơi áp sát thô bạo, liên tục triệt hạ của các cầu thủ Hàn Quốc nhắm vào Zambrotta, Maldini hay Del Piero lại được ông dung túng một cách khó hiểu.
Hàn Quốc tiến vào tứ kết nhờ bàn thắng vàng của Ahn Jung-hwan, còn nước Ý ra về trong nước mắt và sự phẫn nộ. Nghi vấn về một chiến dịch "bảo kê" cho đội chủ nhà càng dâng cao khi ở vòng tứ kết, Tây Ban Nha cũng trở thành nạn nhân tiếp theo khi bị trọng tài người Ai Cập Al-Ghandour từ chối hai bàn thắng hợp lệ trước chính Hàn Quốc. Nhiều năm sau, khi Moreno bị bắt tại sân bay New York với 6 kg cocaine giấu trong quần lót, người Ý mới có thể cười trừ tự nhủ: "Chúng ta đã trông chờ sự công bằng gì từ một người như thế này?".
4. Màn kịch nghệ đạt giải "Oscar" của Rivaldo (World Cup 2002)
Cũng tại kỳ World Cup 2002 đầy rẫy biến động, siêu sao Rivaldo của đội tuyển Brazil đã tự tay bôi một vết mực xấu xí vào sự nghiệp lẫy lừng của mình bằng một tình huống ăn vạ nực cười, trở thành trò hề cho truyền thông quốc tế suốt một thời gian dài.
Trong trận đấu ở vòng bảng giữa Brazil và Thổ Nhĩ Kỳ, Selecao đang dẫn trước 2-1 và trận đấu chỉ còn tính bằng giây. Rivaldo tiến đến chấm phạt góc, đứng chống tay lên gối để câu giờ và hồi sức. Sốt ruột vì đối thủ trì hoãn, tiền vệ Hakan Unsal bên phía Thổ Nhĩ Kỳ đã sút quả bóng từ khoảng cách vài mét về phía Rivaldo để thúc giục đối phương đá phạt. Quả bóng đi căng và trúng thẳng vào đùi của Rivaldo.
Thế nhưng, thay vì nhặt bóng thi đấu, cựu quả bóng vàng thế giới lập tức ôm mặt, đổ gục xuống sân và lăn lộn đau đớn như thể vừa phải chịu một cú đấm ngàn cân vào thẳng diện mạo. Trọng tài chính bị đánh lừa bởi góc nhìn khuất và màn diễn xuất quá đỗi nhập tâm của Rivaldo, ngay lập tức rút thẻ đỏ trực tiếp đuổi Hakan Unsal khỏi sân. Các góc quay chậm sau đó đã bóc trần hoàn toàn sự thật, khiến Rivaldo phải nhận vô vàn lời chỉ trích vì hành vi phi thể thao. FIFA sau đó đã đưa ra án phạt nguội trị giá 7.000 euro đối với ngôi sao người Brazil - một con số quá nhỏ bé so với tấm vé đi tiếp mà trò kịch này mang lại.
5. Tiếng còi kết thúc trận đấu khi bóng đang bay vào lưới (World Cup 1978)
Trận đấu giữa Brazil và Thụy Điển tại World Cup 1978 chứng kiến một tình huống cứng nhắc đến mức vô lý của trọng tài chính người xứ Wales, ông Clive Thomas.
Khi tỷ số đang là 1-1 ở những giây bù giờ cuối cùng của hiệp 1, Brazil được hưởng quả phạt góc bên cánh phải. Tiền vệ Edinho thực hiện cú treo bóng chuẩn xác vào trong vòng cấm. Siêu sao Zico bật cao đánh đầu hiểm hóc đưa bóng găm thẳng vào lưới Thụy Điển. Thế nhưng, bàn thắng này không được tính.
Lý do là ngay khi trái bóng vừa rời chân Edinho và đang bay trên không trung, trọng tài Clive Thomas đã thổi còi kết thúc hiệp 1. Theo cách áp dụng luật của ông Thomas, khi thời gian vừa hết thì trận đấu phải dừng lại ngay lập tức, bất chấp việc bóng có đang bay vào lưới hay không. Vì tiếng còi vang lên trước khi Zico chạm bóng, nên bàn thắng không được công nhận. Quyết định kỳ quặc này khiến Brazil đánh mất một trận thắng, gián tiếp đẩy họ vào nhánh đấu khó khăn hơn ở vòng sau.
6. Mẹo đánh lừa khán giả của trọng tài Horacio Elizondo (chung kết World Cup 2006)
Trận chung kết World Cup 2006 giữa Ý và Pháp ghi dấu cú húc đầu nổi tiếng của huyền thoại Zinedine Zidane vào ngực trung vệ Marco Materazzi ở hiệp phụ. Tình huống này diễn ra rất nhanh ở một khu vực không có bóng, khiến trọng tài chính người Argentina Horacio Elizondo hoàn toàn bỏ lỡ do đang mải dõi theo hướng tấn công ngược lại của tuyển Pháp.
Vào thời điểm năm 2006, công nghệ VAR hay các phòng trợ lý video chưa hề xuất hiện trong luật bóng đá. Người duy nhất nhìn thấy màn bạo lực này là trọng tài bàn người Tây Ban Nha Luis Medina Cantalejo thông qua màn hình tivi nhỏ đặt ở khu vực kỹ thuật. Ông Cantalejo lập tức gào thét vào bộ đàm để thông báo cho trọng tài chính Elizondo biết những gì vừa xảy ra: "Zidane vừa húc đầu rất mạnh vào ngực Materazzi, cậu phải đuổi hắn ta ngay!".
Nhận được thông tin, trọng tài Elizondo đối mặt với một bài toán nan giải: Luật FIFA lúc đó nghiêm cấm việc sử dụng băng hình để đưa ra quyết định phạt thẻ trực tiếp trên sân. Nếu ông rút thẻ đỏ ngay, người Pháp sẽ khiếu nại vì trọng tài sử dụng công nghệ bất hợp pháp. Để hợp thức hóa quyết định của mình, ông Elizondo đã nghĩ ra một mẹo nhỏ là chủ động đi bộ một quãng đường dài ra sát đường biên để gặp trọng tài biên Dario Garcia, người thực tế cũng chẳng nhìn thấy gì.
Ông Elizondo ghé sát tai người trợ lý và chỉ nói đúng một câu: "Hãy tập trung nhé, còn 10 phút nữa thôi". Sau đó, ông quay trở lại sân, tiến đến vị trí của Zidane và dứt khoát rút tấm thẻ đỏ trực tiếp. Màn kịch nhỏ này đã đánh lừa hàng tỷ khán giả truyền hình, tạo cảm giác rằng quyết định đuổi Zidane là do tổ trọng tài trên sân phối hợp phát hiện bằng mắt thường, cứu cho FIFA một bàn thua trông thấy về mặt pháp lý.
7. Trận cầu bị VAR hủy bàn thắng sau khi trọng tài đã thổi còi kết thúc (World Cup 2022)
Cho đến trước World Cup 2022, người ta vẫn tin rằng một khi trọng tài đã thổi hồi còi kết thúc trận đấu, mọi kết quả và diễn biến trên sân coi như đã an bài và không thể thay đổi. Thế nhưng, cuộc đối đầu giữa Tunisia và Pháp tại vòng bảng giải đấu trên đất Qatar tạo nên một tiền lệ chưa từng có.
Lúc này, tuyển Pháp đã sớm giành vé đi tiếp nên tung vào sân đội hình phụ, trong khi Tunisia đang dẫn trước 1-0 và cần một phép màu để lọt vào vòng sau. Kịch tính đẩy lên đỉnh điểm ở phút bù giờ thứ 8, Antoine Griezmann ghi bàn gỡ hòa 1-1 cho đội tuyển Pháp. Ngay sau tình huống này, trọng tài chính Matthew Conger người New Zealand đã thổi hồi còi kết thúc trận đấu. Các cầu thủ hai bên bắt đầu thu dọn đồ đạc, bắt tay nhau và các đài truyền hình cũng bắt đầu phát sóng phần bình luận sau trận.
Tuy nhiên, một tín hiệu khẩn cấp từ phòng VAR đã thay đổi tất cả. Trọng tài Conger bất ngờ di chuyển ra màn hình bên ngoài sân để xem lại băng hình dù trận đấu... kết thúc trước đó vài phút. Sau khi kiểm tra, ông xác định Griezmann rơi vào thế việt vị trước khi ghi bàn. Trọng tài bước trở lại sân, ra ký hiệu hủy bỏ bàn thắng của Pháp và khôi phục tỷ số 1-0 cho Tunisia. Dù vậy, niềm vui của Tunisia cũng chẳng kéo dài được lâu khi ở trận đấu cùng giờ, Australia đánh bại Đan Mạch 1-0, đồng nghĩa với việc Tunisia vẫn bị loại bất chấp chiến thắng lịch sử và kỳ quặc này.
8. Cuộc chiến ly kỳ quanh bàn thắng ma nổi tiếng nhất lịch sử (chung kết World Cup 1966)
Trận chung kết World Cup 1966 giữa chủ nhà Anh và Tây Đức tại Wembley đã sinh ra bàn thắng ma gây tranh cãi nhất mọi thời đại. Khi hai đội đang hòa nhau 2-2 ở hiệp phụ thứ nhất (phút 101), tiền đạo Geoff Hurst của tuyển Anh nhận bóng, xoay người dứt điểm uy lực. Bóng dội mạnh vào mép dưới xà ngang, đập xuống vạch vôi rồi nảy ra ngoài.
Trọng tài chính người Thụy Sĩ Gottfried Dienst hoàn toàn bất lực vì không theo kịp tình huống. Ông buộc phải chạy lại phía biên để hội ý với trợ lý người Liên Xô Tofik Bakhramov.
Cuộc đối thoại diễn ra hoàn toàn bằng ký hiệu và cử chỉ vì ông Bakhramov không biết tiếng Anh, nhưng vị trọng tài biên này lại tỏ ra rất quyết đoán và khẳng định bóng đã lăn qua vạch vôi. Bàn thắng được công nhận giúp Anh dẫn 3-2 trước khi ấn định thắng lợi 4-2 để nâng cao chiếc cúp vô địch duy nhất cho đến nay.
Quyết định của ông Bakhramov đã làm dấy lên vô số giả thuyết mang màu sắc chính trị. Người Đức thời đó cho rằng vị trọng tài biên này - vốn là một cựu sĩ quan Hồng quân trong Chiến tranh thế giới thứ hai - muốn trả đũa trận thua của Liên Xô trước Tây Đức ở bán kết, hoặc xa hơn là một sự "phục thù" liên quan đến trận Stalingrad lịch sử. Dù đúng hay sai, Bakhramov vẫn được xem là người hùng dân tộc tại quê nhà Nga và cả ở nước Anh.
9. "Món nợ" 44 năm được trả lại đầy sòng phẳng (World Cup 2010)
Bóng đá luôn có cách vận hành kỳ lạ giống như một vòng tuần hoàn của số phận. Đúng 44 năm sau sự cố bàn thắng ma tại Wembley, lịch sử đã lặp lại một cách chuẩn xác đến mức kinh ngạc trong cuộc đối đầu giữa Đức và Anh tại vòng 1/8 World Cup 2010 diễn ra ở Nam Phi.
Khi tuyển Đức đang dẫn trước 2-1, tiền vệ Frank Lampard của đội tuyển Anh tung cú nã đại bác từ xa đầy sấm sét. Bóng vượt qua tầm với của thủ môn Manuel Neuer, đập trúng xà ngang rồi dội thẳng xuống lòng đất, đi qua vạch vôi khung thành nước Đức tới gần một mét trước khi xoáy ngược ra ngoài. Đây là một bàn thắng rõ mười mươi mà tất cả khán giả trên sân lẫn hàng triệu người xem truyền hình đều có thể nhìn thấy ngay từ góc quay đầu tiên.
Thế nhưng, trọng tài chính người Uruguay Jorge Larrionda cùng vị trợ lý biên Mauricio Espinosa lại điềm nhiên cho trận đấu tiếp tục. Thủ môn Neuer nhanh tay ôm bóng phát lên như chưa có chuyện gì xảy ra. Sự bất công này đã bẻ gãy hoàn toàn ý chí chiến đấu của Tam sư, khiến họ suy sụp tinh thần và nhận thất bại thảm hại với tỷ số chung cuộc 1-4. Truyền thông quốc tế sau trận đấu đã đồng loạt gọi đây là "Sự trả thù của Wembley", một món nợ lịch sử từ năm 1966 mà người Anh cuối cùng đã phải thanh toán sòng phẳng cho người Đức.
10. Khoảnh khắc "lách luật" bằng mắt ảo thuật của Luis Fabiano (World Cup 2010)
Cũng tại vòng chung kết World Cup 2010, tiền đạo Luis Fabiano của Brazil đã tái hiện lại chiêu trò ghi bàn bằng tay nhưng theo một phong cách đậm chất hài hước và có phần thách thức dư luận hơn cả người tiền bối Maradona.
Trong trận đấu tại vòng bảng gặp Bờ Biển Ngà, Fabiano nhận một đường chuyền dài dội từ trên cao xuống. Anh không chỉ dùng tay khống chế bóng một lần mà thậm chí còn dùng bắp tay tâng bóng thêm một nhịp nữa để loại bỏ sự đeo bám của hậu vệ đối phương trước khi dứt điểm tung lưới.
Pha quay chậm cho thấy một lỗi để bóng chạm tay rõ ràng như ban ngày. Khi các cầu thủ Bờ Biển Ngà lao lên phản ứng dữ dội, trọng tài chính người Pháp Stephane Lannoy dường như cũng dao động nhưng do không quan sát kỹ nên đã tiến đến gặp trực tiếp Luis Fabiano để... hỏi xem anh có dùng tay chơi bóng hay không.
Biểu cảm của chân sút người Brazil lúc đó xứng đáng được đưa vào các giáo trình nghệ thuật sân khấu. Anh vừa cười vừa chỉ tay vào ngực và thề thốt rằng mình chỉ đỡ bóng bằng ngực. Điều nực cười là trọng tài Lannoy dù biết thừa tiền đạo này đang nói dối nhưng vì không có bằng chứng hữu hiệu nên đã chấp nhận lời "tự thú" đó, thậm chí còn nở một nụ cười đầy thông cảm với Fabiano trước khi chỉ tay lên vạch vôi giữa sân công nhận bàn thắng. Ngay cả Diego Maradona - lúc đó đang là huấn luyện viên trưởng tuyển Argentina - cũng phải lên tiếng chê bai sự ngây thơ của tổ trọng tài trong tình huống này.
11. Bi kịch tính toán thẻ phạt đến mức nực cười của Ba Lan (World Cup 2022)
Sự vô lý trong bóng đá đôi khi không đến từ sai lầm của con người, mà đến từ chính những kịch bản trớ trêu do các điều luật của giải đấu tạo ra. Trận đấu cuối cùng của bảng C tại World Cup 2022 giữa Ba Lan và Argentina là một ví dụ điển hình về việc một đội bóng chấp nhận đá để... không bị phạt thẻ.
Bước vào những phút bù giờ cuối cùng, Ba Lan đang để thua Argentina với tỷ số 0-2. Ở trận đấu cùng giờ, Mexico đang dẫn trước Saudi Arabia 2-1. Với các kết quả này, Ba Lan và Mexico bằng nhau ở mọi chỉ số phụ từ điểm số, hiệu số bàn thắng bại, số bàn ghi được cho đến kết quả đối đầu trực tiếp. Theo quy định của FIFA, tấm vé đi tiếp lúc này được định đoạt bằng điểm Fair-play, tức là đội nào nhận ít thẻ vàng hơn thì xếp trên.
Vào thời điểm đó, Mexico đã nhận 7 thẻ vàng, còn Ba Lan có 4 thẻ vàng. Điều này dẫn đến một thế trận vô cùng kỳ quặc khi các cầu thủ Ba Lan dù đang thua trận nhưng tuyệt đối không dám dâng cao tấn công, cũng không dám thực hiện bất kỳ pha tranh chấp quyết liệt nào vì sợ dính thẻ.
Họ chỉ biết đứng co cụm ở phần sân nhà, chuyền bóng qua lại một cách vật vờ để bảo toàn trận thua 0-2 và cố gắng né tránh trọng tài. Đỉnh điểm là ở phút cuối, tiền đạo đội trưởng Robert Lewandowski khiến toàn bộ ban huấn luyện đứng tim khi thực hiện pha kéo áo đối với Lionel Messi, suýt chút nữa phải nhận thẻ phạt hủy hoại mọi nỗ lực chịu trận của cả đội. Ba Lan sau đó đi tiếp một cách hú vía nhờ nhận ít thẻ hơn Mexico.
12. "Trận chiến Santiago" - Khi sân cỏ biến thành võ đài quân sự (World Cup 1962)
Trước khi những chiếc thẻ vàng và thẻ đỏ được chính thức đưa vào sử dụng trong bóng đá, các trận đấu tại World Cup có thể leo thang thành những cuộc bạo lực kinh hoàng mà trọng tài gần như bất lực. Cuộc đụng độ giữa đội chủ nhà Chile và Ý tại World Cup 1962 mãi mãi đi vào lịch sử với tên gọi "Trận chiến Santiago" - trận đấu bẩn thỉu và bạo lực nhất từng được ghi nhận.
Nguồn cơn của cuộc chiến bắt nguồn từ những bài báo chỉ trích, chê bai đất nước Chile nghèo nàn, kém phát triển của hai phóng viên người Ý trước giải đấu, tạo nên một làn sóng bài xích người Ý dữ dội tại quốc gia Nam Mỹ này. Ngay khi tiếng còi khai cuộc vang lên, các cầu thủ Chile liên tục lao vào triệt hạ đối thủ. Phút thứ 7, cầu thủ Giorgio Ferrini của Ý bị đuổi khỏi sân sau một pha trả đũa, nhưng ông kiên quyết không chịu rời đi khiến lực lượng cảnh sát vũ trang phải vào cuộc để áp giải anh ra ngoài.
Kể từ đó, trận đấu biến thành một võ đài đấm bốc thực sự. Danh thủ Leonel Sanchez của Chile (vốn là con trai của một nhà vô địch quyền anh) đã tung một cú đấm móc sấm sét làm gãy mũi tiền vệ Humberto Maschio của Ý nhưng trọng tài chính người Anh Ken Aston hoàn toàn ngó lơ.
Quá uất ức, cầu thủ Mario David của Ý đã tự đòi công lý bằng một cú đá thẳng vào cổ của Sanchez và lập tức bị truất quyền thi đấu. Trận đấu kết thúc với chiến thắng 2-0 cho Chile, nhưng bóng đá đã hoàn toàn bị bôi bẩn. Trọng tài Ken Aston sau này phải cay đắng thừa nhận: "Tôi không hề điều khiển một trận bóng đá, tôi giống như một vị trọng tài quân sự đang cố gắng dàn xếp một cuộc xung đột vũ trang vậy".
